İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2023/813 K.2023/1097

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; sigorta şirketi tarafından sigortalan Köfteci ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ... Avm Şubesi'ne Ait jeneratör enerji kablolarının kesilerek çalınması suretiyle hırsızlık suçunun meydana geldiğini, kaza neticesinde müvekkili şirket tarafından sigortalısına 159.498,16-TL hasar tazminatı ödendiğini, müvekkili şirketin ödediği tazminat bedeli için TTK hükümleri gereği, sigortalısına halef olup hasar bedelinin rucuan tahsili amacı ile hırsızlık olayında güvenlikten sorumlu olan davalı aleyhinde İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün .. Esas sayılı dosyası takibe girişildiğini beyanla davalının haksız itirazını iptalini, takibin devamını ve davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının taşınmazın maliki olduğunu, gerek yönetim hizmetinin gerekse güvenlik hizmetinin dava dışı 3. kişiler tarafından verildiğini, bu nedenle müvekkilinin sorumluluğunun bulunmaması nedeniyle husumet itirazlarının olduğunu, müvekkilinin kusurunun da bulunmadığını, davacın tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını, oluşan zarar ile müvekkili arasında bir illiyet bağının olmadığını, ekspertiz raporunda açıkça AVM sorumluluğunun özel olarak incelenmediğine değinildiğini, hırsızlığın meydana gelmesi ve zararın oluşmasının sigortalı firmanın kendi kusurundan kaynaklandığını beyanla davanın reddi ile %20'den az olmamak üzere davacının kötüniyet tazminatı ile cezalandırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece ''... davacı vekili tarafından davalı aleyhine rücuen tazminata dayalı başlatılan takibe itirazın iptali davasında davasında davalı vekili davacı sigortanın sigortalısı Köfteci ... 'ya ait jeneratör enerji kablolarının 27/04/2021 tarihinde ...

AVM'de çalınmasından dolayı açılan davada hırsızlık olayının meydana geldiği tarihte davalının AVM nin yönetim işini yapmadığını, husumet itirazında bulunduğunu cevap dilekçesinde ileri sürmüş, mahkememizce sözleşmelerin incelenmesinde 27/04/2021 tarihinde yönetim işlerinin ...

Gayrimenkul tarafından idare edildiği, güvenlik hizmetlerinin ise TTZ .. tarafından verildiği anlaşıldığından davalı şirketin AVM yönetimi ile bir ilgisinin olmadığı tespit edilmiş olup davacının davalı aleyhine açmış olduğu rücuen tazminat davasının pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine" dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı arasında düzenlenen kira sözleşmesinin 15.2. maddesi uyarınca da, taşınmaz malikinin dava konusu hırsızlık fiilinden sorumlu tutulamayacağı yönündeki beyanların gerçeği yansıtmadığı, AVM yönetmeliği 6. maddesinin 3. fıkrası uyarınca da zarardan malikin sorumlu olduğu belirtilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nin 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde. Dava, sigortalı iş yerinde hırsızlık neticesinde oluşan zararın, AVM malikinden 6102 Sayılı TTK'nin 1472 maddesi uyarınca rücuen tazmini için başlatılan takibi yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davalının kiralayan ile dava dışı ...

Ticaret A.Ş.'nin kiracı sıfatıyla arasında 01.06.2016 tarihli işletme ve kira sözleşmesi düzenlenmiş olup, iş bu sözleşmenin 2. Maddesinde kiracının, kiralananın hak sahibi olduğu İstanbul ili Başakşehir ilçesi ikitelli mahallesinde kain, ... hafta ... da ... parsel de bulunan arsa üzerine inşa edilmiş olan ... iş ve alışveriş merkezi A5-A6 bloğu nun sözleşmede belirtilen koşullarda kiralandığı, kiracının kiralananı işyeri, alışveriş mağazası, üretim yeri ve depolama amaçlı kullanmak üzere 3. Kişilere kiraya vermek üzere kiraladığı, kiralananın yönetilmesi ve işletilmesi işlerinin kiracı tarafından yürütüleceği belirtilmiştir.

Dava dışı ... A.Ş.ile ... Şti arasında düzenlenen ''güvenlik hizmetleri sözleşmesinde'' ise, sözleşme konusunun, hizmet alan (... A.Ş.) adresindeki ...

İş ve Alışveriş Merkezinin, 18.08.2020 tarihinden itibaren hizmet veren güvenlik şirketi tarafından 40 özel güvenlik ve koruma personeli ile güvenlik ve koruma hizmeti verilmesi ile işyeri dahilinde bütün mal, alet, edevat, ekipmanların korunması, hırsızlıkların önlenmesi, iş yeri girişinde araç, insan, malzeme girişi ve çıkışlarının kontrolünün sağlanması, iş yeri dahilinde meydana gelecek kavgaların, her türlü haksız fiilin önlenmesi ve iş yerinin güvenliğinin alınması olduğu belirtilmiştir.

07.06.2016 tarihli kira sözleşmesinin incelenmesinde, dava dışı sigortalı .... A.Ş. ile dava dışı ... A.Ş. arasında düzenlendiği, kiralanan giyim sanatkarları kooperatifi ... iş merkezi ... Blok zemin kat no:... -... -... -...-... ve sözleşme bitim tarihinin 06.06.2021 olarak belirtildiği tespit edilmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, davalı tarafın taşınmaz maliki olması nedeniyle husumet yöneltilemeyeceği belirtilerek davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine dair karar verilmiş, davacı vekilince istinaf yoluna başvurulmuştur. 6100 sayılı HMK nun 355. maddesi uyarınca inceleme: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 1. maddesinde. "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." hükmü yer almaktadır.

HMK 114/1.c maddesi uyarınca "Mahkemenin görevli olması" dava şartlarından olup, HMK 138 maddesi dikkate alınarak dava şartlarının öncelikle karara bağlanması gerekmektedir. HMK 115. maddesinde ise "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir..." düzenlemesi yer almaktadır.

6100 sayılı HMK'nin "Sulh Hukuk mahkemelerinin görevi" başlığı altındaki 4/1-a maddesinde "Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'na göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalar" düzenlemesiyle ayrıksı haller dışında kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklar için Sulh Hukuk Mahkemeleri'nin görevli olduğu kabul edilmiştir.

Somut olayda, davalı ile dava dışı ... ve İşletme Ticaret A.Ş. işletme ve kira sözleşmesi düzenlenmiş olup, iş bu sözleşmeye istinaden dava dışı sigortalı ile dava dışı ... A.Ş. arasında kira sözleşmesi düzenlendiği ve iş bu kira sözleşmesinin 15.2 maddesi uyarınca taşınmaz malikinin sorumlu kılınamayacağı yönündeki iddianın yerinde olmadığının iddia edildiği anlaşılmaktadır.

Bu haliyle, dava dışı sigortalının davalı şirkete yönelik alt kira sözleşmesine dayalı olarak karşılanması istenilen talebinin sulh hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, somut uyuşmazlıkta dava dışı sigortalı ile davalı arasındaki temel ilişki kira ilişkisi olduğundan, görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesi olup davacı vekilinin sair istinaf itirazları incelenmeksizin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın 6100 sayılı HMK'nun 353/1.a.3 ve 355. maddeleri uyarınca kaldırılmasına dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere. 1-Davacı tarafın istinaf başvurusunun sair istinaf sebepler incelenmeksizin KABULÜ ile İstanbul16.

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/700 E. 2023/76 K. sayılı ve 28/02/2023 tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nin 353/1.a.3 bendi uyarınca KALDIRILMASINA,2-Dairemizin kararı doğrultusunda işlem yapılması için dosyanın mahkemesine İADESİNE,3-Davacı tarafından yatırılan 492,00 TL istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına,4-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince iadesine,5-Davacı tarafın yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,7-Yatırılan