İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2023/849 K.2023/1125

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili ile davalı arasındaki ticari ilişki kapsamında, davalıya verilen hizmet karşılığında fatura alacağı bulunduğunu, faturanın karşı tarafa tebliğ edilmesine rağmen borcun ödenmemesi nedeniyle Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası ile icra takibine girişildiğini, başlatılan takibe davalı tarafça haksız ve kötü niyetli takibe itiraz edildiğini beyanla itirazın iptali ile takibin devamına, %20 oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevabında; Yetkili mahkemenin Konya Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davacı ile davalı müvekkil şirket arasında herhangi bir hukuki ve ticari bağ olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece, davalı tarafın icra dairesinin yetkisine itiraz ettiği ve temel ilişkiyi reddetmesi nedeniyle davacının kendi yerleşim yerinin yetkili olmadığını, HMK' da düzenlenen yetki kurallarına göre davalının yerleşim yeri ya da sözleşmenin ifa edildiği yer mahkemesinin ve icra dairelerinin yetkili olduğu, bu itibarla icra takibinin yetkili icra dairesinde başlatılmaması sebebiyle davalının icra dairesinin yetkisine itirazı yerinde olduğundan özel dava şartı eksikliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde; taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında müvekkilinin fatura alacağı bulunduğunu, bu nedenle müvekkillinin yerleşim yeri mahkemeleri ve icra dairelerinin yetkili olduğunu, davalı ile müvekkil arasındaki akdi ilişkinin belirlenmesi için davanın esasına girilmesi gerektiğini belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, fatura alacağının tahsili amacı ile başlatılan icra takibine karşı itirazın iptali davasıdır.Dosya kapsamından, davacı tarafından, davalı hakkında, Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile bir adet faturaya istinaden 23.100,00 TL alacağın tahsili amacı ile ilamsız icra takibi başlattığı, davalı borçlu şirket vekili, yasal süre içerisinde, yetkili icra dairesinin Konya İcra Dairesi olduğunu belirterek icra dairesinin yetkisine ve borca itiraz ettiği, davacının İİK 67. madde gereğince bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmıştır Uyuşmazlık, icra dairesinin yetkili olup olmadığı,

icra dairesinin yetkili olmaması halinde, borçluların icra dairesine yapmış olduğu yetki itirazının hangi aşamada ve ne şekilde değerlendirilmesi gerekeceği, dava şartlarının inceleme süresinin olup olmadığına ilişkindir. 2004 sayılı İİK.nun 50.maddesinde yetki düzenlenmiştir.

Düzenlemede, para ve teminat borcu için takip hususunda usul kanununun yetkiye dair hükümlerinin kıyas yolu ile tatbik olunacağı belirtilmiştir.Takip ve dava tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 6. maddesinde genel yetkili mahkeme düzenlenmiş ve genel yetkili mahkemenin, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğu ifade edilmiştir.

Aynı Kanunun 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Ayrıca 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 89. maddesi uyarınca para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcu alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden alacaklının bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.

Dolayısıyla takip, davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemelerin bulunduğu icra dairesinde başlatılabilir. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak ve takip başlatmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir.

Belirtilen yasal düzenlemeler ve açıklamalar doğrultusunda somut olay değerlendirildiğinde; mahkemece, davalının akdi ilişkiyi inkar etmesi gerekçe gösterilerek TBK 89/1 maddesi uyarınca davacı alacaklının yerleşim yeri mahkemeleri ve icra dairelerinin yetkili olmadığı, davalının yerleşim yeri ya da sözleşmenin ifa edildiği yer mahkemesi ve icra dairesinin yetkili olduğu, bu sebeple takibin yetkili icra dairesinde başlatılmaması nedeniyle özel dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiş ise de taraflar arasında akdi ilişki bulunup bulunmadığı hususu davacı yanca dayanılan deliller toplanarak yeterince incelenmemiştir.

Oysa davacı yan akdi ilişkiyi ispat zımmında tarafların ticari defterlerinin bilirkişi marifetiyle incelenmesini istemiştir.

Bu itibarla mahkemece, tarafların ticari defterleri bilirkişi marifetiyle incelenerek, taraflar arasında akdi ilişki bulunup bulunmadığının tespit edilmesi, bulunduğunun tespiti halinde faturaya dayalı alacak için alacaklının ikametgahında da takip yapılabileceği gözetilerek işin esasına girilmesi aksi takdirse ise takibin yetkili icra dairesinde yapılmadığı gözetilerek davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi hatalı olmuştur.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353-(1).a.6 maddesi gereğince dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere. 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/983 E. 2023/113 K. Sayılı 06/02/2023 tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nun 353/1.a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,2-Dosyanın,