İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2023/91 K.2023/172

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Çevre Otoyolu (“Otoyol”)’nun işletmesinin davacı tarafından yürütüldüğünü, davalıya ait ... plakalı araçlar, provizyon kaydındaki, araçlar ile 02.08.2019-31.08.2019 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü'nün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 7. fıkrası gereğince,

ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verilmekte ise de işbu davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediğinin tespit edildiğini, alacağın tahsiline yönelik icra takibi başlatıldığı ancak haksız olarak itiraz edildiği belirtilerek, itirazın iptali ile davalı/borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının 45.939,59 -TL'yi karşılayacak miktarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece ''otoyol ihlali geçişlere ilişkin yapılan takibe itirazın iptali davasıdır. İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında başlatılan takibe davalı borçlunun yapmış olduğu itirazın iptaline ilişkin olup, ihlalli geçiş nedeniyle doğduğu iddia edilen alacağın doğup doğmadığı, talebin haklı olup olmadığı, varlığı ve miktarının yargılama sonunda tespit edileceğinden ihtiyati haciz talebinin reddine" dair karar verilmiştir.

Davacı vekilince sunulan istinaf dilekçesinde özetle; davalının geçiş ücretini ödemeden geçiş yaptığı, ilgili tutarı kanunun öngördüğü sürede ödemediği ve temerrüde düştüğü, bu husun görüntü ve provizyon kayıtları ile sabit olduğu, davalının mal kaçırma şüphesinin bulunduğu, ihlalli geçiş ücretlerinin süresinde ödenmediği, davacının alacağının vadesinin geldiği, İİK'nin 258. maddesinde yer alan şartların gerçekleştiği belirtilerek mahkemece verilen kararın kaldırılması talep edilmiştir.

Uyuşmazlık, ihtiyati haciz talebinin reddine yönelik verilen kararın usul ve esas yönden hukuka uygun olup olmadığı noktasında toplanmıştır. 2004 Sayılı İİK'nin 257. maddesi ve devamında ihtiyati haciz düzenlenmiştir. İhtiyati haciz şartları 257. maddede, 258. maddede ise ihtiyati haciz kararına yer verilmiştir. 258. maddenin ilk fıkrasında alacaklının alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecbur olduğu ifade edilmiştir.

Bir alacak için ihtiyati haciz isteyen kişinin o alacağın alacaklı sıfatına sahip olması gerekir. Yani ancak alacağın alacaklısı ihtiyati haciz isteyebilir. Bu durum hakimin maddi hukuku araştırması gerektiği sonucunu beraberinde getirmektedir. Hakim, ibraz edilen delilerden ihtiyati haciz isteyen kişinin alacaklı sıfatına sahip olduğuna kanaat getirirse ihtiyati hacze ilişkin şart gerçekleşmiş demektir (İİK m.258/1).

Alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur. İbraz edilen ispat vasıtası, iddia edilen hakkın varlığını ispatlamaya elverişli olmalıdır. Diğer yandan, alacaklının alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin şekilde ispat etmesi aranmamaktadır.

Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç, davaya ilişkin bir yargılamadan farklı olarak maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip uyuşmazlığı sona erdirmek değildir. Bireylere etkin hukuki himaye sağlamaktır. Talep edilen alacağın ise vadesinin gelmiş olması gerekir (İİK m.257/1). Alacağın muaccel olduğu an, tarafların anlaşması veya bir ihbar ya da kanun hükmü veya hukuki ilişkinin mahiyeti ile belirlenir.

Muacceliyet ile temerrüdü karıştırmamak gerekir. Muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarıyla mütemerrüt olur. Diğer yandan alacağın rehinle temin edilmemiş olması gerekir. Vadesi gelmemiş alacaklarda ihtiyati haciz kararı verilmesinin şartları İİK 257/2. fıkrada sınırlı şekilde sayılmıştır. Somut olayda, davalıya ait araçların, davacının işlettiği otoyolda ihlalli geçiş yaptığı iddiası ile ihlalli geçiş ücretinin tazmini talep edilmiştir.

Taraflar arasında hizmet sözleşmesi kurulup kurulmadığı, davacının alacağı bulunup bulunmadığı, var ise alacağın miktarı belirlenmeden, davalının ödeme anlaşması bulunan banka kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmadan, bu aşamada ibraz edilen belgelerin niteliği İİK 258/1. maddesinde düzenlenen kanaat getirecek deliller kapsamında değerlendirilemeyeceğinden mahkemece ihtiyati haciz talebinin reddine dair karar verilmesinin yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan ihtiyati haciz talep eden davacı şirket vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-Davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nin 353/1-b1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince davacıdan alınan 220,70 TL'nin başvuru harcının hazineye GELİR KAYDINA, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 179,90 TL'nin istinaf karar harcından, davacı tarafından yatırılan 80,70 TL'nin harcın mahsubu ile bakiye 99,20 TL'nin istinaf eden davacıdan tahsili ile hazineye GELİR KAYDINA,4-İstinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,