İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2024/224 K.2024/736

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili ile davalı arasında 03/08/2009 tarihli sözleşme gereğince Gebze ... ek hizmet binasının inşaatı kapsamında traktör kepçe kiralanması ile inşaata taşınan stabilize plent mix malzeme ve Tübitak saha toprağının boşaltılması için 03/0/2009 tarihinde Gebze ... şantiyesinde sözleşme imzalandığını, davalının yapımını üstlendiği Gebze ... ek hizmet binası inşaatı kapsamında davacı tarafından ... saha toprağının boşaltılması makine çalışması işi yapıldığını ve çalıştırılan makinalar ile çalışma saati ve birim fiyatı listesi hazırlandığını,

buna göre de müvekkilinin bu işler nedeni ile KDV hariç alacağı 55.353,80 TL olduğunu, Tübitak İzka inşaata taşınan stablize plent mix malzemeler icmali düzenlendiğini ve bu icmalde çalışan araçların plakaları yapılan işin miktarı ve birim ve fiyatı ile ödemeler ve hak ediş bedeli düzenlendiğini, bu icmale göre ise müvekkilinin KDV hariç alacağının 95.756,97 TL olduğunu, davalı, müvekkilinin toplam alacağı olan 151.110,77 TL'nin 36.232 TL sinin avans olarak müvekkiline ödediğini, 114.878,77 TL sini ödemeden ortadan kaybolduğunu,

bu sebeplerle 114.878,77 TL alacağın ve KDV sinin 11/04/2011 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacı tarafın beyanlarının gerçek dışı olduğunu, müvekkilinin davacı firmadan sadece traktör kepçe kiraladığını, inşaata taşınan stabilize plent mix malzeme ve ... saha toprağının boşaltılması gibi bir iş verilmediğini, kendisi ile böyle bir anlaşma yapılmadığını, davacının sözleşmede yazılı olmayan işlerin sözleşmede olduğunu söylediğini, davacı firmanın toplam alacağın 151.110,77 TL' nin 36.232 TL sini avans olarak ödediğini kalanını ödemeden ortadan kaybolduğunu iddia etmesinin gerçek dışı olduğunu, müvekkilinin Türkiye'nin sayılı firmalarından olduğunu, bugüne kadar ödemediği bir borcu bulunmadığını,

davacı ile 03/08/2009 tarihli sözleşme dışında bir sözleşme imzalamadığını, bu sözleşmenin de sadece 1 adet traktör kepçe kiralanması için yapıldığını, bu sınırlı ticari ilişki sonucu toplam 40.750,88 TL lik iş yapıldığını ve bunun bedelinin de ödendiğini bu sebeple davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KALDIRMA ÖNCESİ VE SONRASI KARARLARI İLE DAİREMİZİN KALDIRMA KARARI Mahkemece, " Davacı ... San ve Tic. Ltd. Şti ile davalı ... Müh. Ltd. Şti arasında imzalanan 03/08/2009 tarihli sözleşme kapsamının İzka tarafından yapımı sürdürülen Gebze ... Ek hizmet binası inşaatı kapsamında traktör kepçe kiralama işi olduğu, davacının dava dilekçesinde iddia ettiği Gebze ...

Ek hizmet binası inşaatına taşınan stabilize plent mix malzeme ve ... saha toprağının boşaltılmasına ilişkin sözleşmeyi ispat edemediği, taraflar arasında traktör kepçe kiralama sözleşmesinin mevcut olduğu ve bu sözleşmeye göre davacı tarafça davalıya kiralanan traktör kepçe sayısının bir adet olduğu, davacı şirket defter kayıtları ile davalı şirket defter kayıtlarının birbirleriyle örtüşmediği, davacı defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulmadığı için davacı lehine delil vasfında olmadığı,

davalı defter ve kayıtlarına itibar edilmesi gerektiği, davacının davalı şirket adına düzenlediği 241.390,24TL ve 241.390,24TL tutarlı faturaları kendi defterine kaydetmediği, davacının düzenlediği faturalardan 25.249,12TL miktarlı faturaların davalı ve davacı defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı defter ve kayıtlarını göre davacı tarafa yapılan ödemenin toplam 36.000,00 TL olduğu, davalı tarafın cevap dilekçesine göre davacının yaptığı toplam iş bedelinin 40.758,80TL olduğunun kabul edildiği, davacının toplam alacak miktarının 40.758,80TL olduğu, 36.000TL'sinin ödenmiş olduğu,

bu duruma göre davacının davalıya ödemesi gereken bakiye borç miktarının 4.758,80TL olduğu, ancak kararda sehven 10.750,88 TL' üzerinden kabul kararı verilmiş olduğu anlaşılmakla kısa hüküm gibi " davanın kısmen kabulü ile 10.750,88 TL' nin davalıdan dava tarihinden işleyecek ticari faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Verilen karar davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dairemizin 15/06/2022 tarih 2020/764 E. 2022/736 K. Sayılı ilamı ile " ...Her ne kadar hükme esas alınan bilirkişi raporunda taraflar arasında imzalanan sözleşmenin sadece Traktör kepçe kiralanmasına ilişkin olduğu, davacının ödeme talep ettiği diğer işler için, kazı yapılması, moloz naklı, stablize malzeme (plantmix) temini, serilmesi sıkıştırılması, bahçe toprağı temini ve serilmesi konusunda taraflar arasında akdedilmiş bir sözleşme bulunmadığı, davacı tarafından sunulan kantar fişleri ve diğer makine çalışmalarına ilişkin belgelerde davalı ...

İnşaat şantiye şefi veya yetkilisinin onayı ve kaşesi bulunmadığı, fişlerdeki tarihlerin 2009 Nisan ve Mayıs aylarını gösterdiği, ... Ltd.Şti. ve ...

Tah.Ltd.Şti. arasında akdedilen sözleşme tarihi 03.08.2009 olduğundan sözleşme tarihinden önceki tarihe denk geldiği, dosyada bulunan geçici kabul belgesi incelendiğinde Geçici Kabul onay tarihinin 19.10.2009 olup taraflar arasında imzalanan sözleşmenin geçici kabul tarihine yakın olduğu, bu tarihten itibaren geçici kabule kadar davacının iddia ettiği işlerin yapılması mümkün gözükmediği, traktör kepçe ile bahçe toprağı serme, taşıma ve temizlik gibi işlerin yapılabileceği ifade edilmiş ise de davacı tarafından sunulan fişlerde ... isimli şahsın imzasının bulunduğu görülmüştür.

Davalı vekili tarafından sunulan 25/05/2015 tarihli dilekçede "söz konusu belgelerde imzası bulunan ... isimli şahıs müvekkil firmanın yükleminde bulunan Gebze ... Ek Hizmet Binası İnşaatı Şantiyesinde 2009/Şubat ve 2009/Temmuz ayları arasında çalışma sergilediğini, ... isimli şahsın bu şantiyede çalışması taraflar arasında 2009/Ağustos ayında akdedilen sözleşmeden evvel sona erdiğini" beyan etmiştir.

Davalı, taraflar arasında imzalanan sözleşme dışında diğer işler için, kazı yapılması, moloz naklı, stablize malzeme (plantmix) temini, serilmesi sıkıştırılması, bahçe toprağı temini ve serilmesi konusunda da başka araçlar ile de hizmet verdiğini iddia etmiştir.

Her ne kadar taraflar arasında bu işler için yapılmış bir yazılı sözleşme bulunmasa da davacı, verilen hizmetin ispatı bakımından bir takım hakediş cetvellerine dayanmış, hak ediş cetveleri altında davalı çalışanı ...'ın imzasının bulunduğu görülmüştür.

O halde hak ediş cetvelleri altında imzası bulunan ...'ın duruşmaya çağrılarak, belgelerin düzenlendiği tarihte davalının üstlendiği hizmet binasının inşaatı işinde çalışıp çalışmadığı, iş yerindeki konumu ve söz konusu belgelerdeki imzanın kendisine ait olup olmadığı, hak ediş belgesi düzenleme yetkisi bulunup bulunmadığı,

belgelerde belirtilen hizmetin davacı tarafça verilip verilmediği sorularak gerektiğinde davalıya iddia olunan hizmetin hangi taşeronu yaptırıldığı sorularak ve buna ilişkin belgeler getirtildikten sonra sonucuna göre davacının yemin deliline dayandığı da gözetilerek davacıya yemin delili hatırlatılarak karar verilmesi " gerektiği gerekçesiyle kaldırma kararı verilmiştir. Dairemizin kaldırma kararı sonrasında mahkemece " davacı ... San ve Tic. Ltd. Şti ile davalı ... Müh. Ltd.

Şti arasında imzalanan 03/08/2009 tarihli sözleşme kapsamının ... tarafından yapımı sürdürülen Gebze ... Ek hizmet binası inşaatı kapsamında traktör kepçe kiralama işi olduğu, davacının dava dilekçesinde iddia ettiği Gebze ...

Ek hizmet binası inşaatına taşınan stabilize plent mix malzeme ve Tübitak saha toprağının boşaltılmasına ilişkin sözleşmeyi ispat edemediği, taraflar arasında traktör kepçe kiralama sözleşmesinin mevcut olduğu ve bu sözleşmeye göre davacı tarafça davalıya kiralanan traktör kepçe sayısının bir adet olduğu, davacı şirket defter kayıtları ile davalı şirket defter kayıtlarının birbirleriyle örtüşmediği, davacı defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulmadığı için davacı lehine delil vasfında olmadığı,

davalı defter ve kayıtlarına itibar edilmesi gerektiği, davacının davalı şirket adına düzenlediği 241.390,24TL ve 241.390,24TL tutarlı faturaları kendi defterine kaydetmediği, davacının düzenlediği faturalardan 25.249,12TL miktarlı faturaların davalı ve davacı defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı defter ve kayıtlarını göre davacı tarafa yapılan ödemenin toplam 36.000,00 TL olduğu, davalı tarafın cevap dilekçesine göre davacının yaptığı toplam iş bedelinin 40.758,80TL olduğunun kabul edildiği, davacının toplam alacak miktarının 40.758,80TL olduğu, 36.000TL'sinin ödenmiş olduğu,

bu duruma göre davacının davalıya ödemesi gereken bakiye borç miktarının 4.758,80TL olduğu, ancak kararda sehven 10.750,88 TL' üzerinden kabul kararı verilmiş olduğu anlaşılmakla kısa hüküm gibi " davanın kısmen kabulü ile 10.750,88 TL' nin davalıdan dava tarihinden işleyecek ticari faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde; dava dilekçemizde iddia ettiğimiz işlerin bir şekilde yapıldığı konusunda uyuşmazlık olmadığını, dosyaya sunulan hak ediş cetvelleri ve hak ediş cetvellerini imzalayan davalı çalışanını beyanından söz konusu işlerin müvekkil tarafından yapıldığı kanıtlandığını, davalı taraf bu işleri bize yaptırmadıysa kime yaptırdığını ispatlayamadığını belirterek sübut bulan davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde. Dava, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan hak ediş bedeline dayalı bakiye alacak istemine ilişkindir.

Dairemizin kaldırma kararından sonra hak ediş cetvelleri altında imzası bulunan ..., talimat mahkemesi aracılığı ile dinlenmiş olup alınan ifadesinde " "ben harita teknikeri olarak ...

Ltd Şti'de hatırladığım kadarıyla 2009-2010 tarihleri arasında çalıştım, o zamanın müfredatına uygun hakedişler hesaplanıp imzalar atılmıştır, taraflar arasında ne kadar ödeme yapıldığı borç bulunup bulunmadığına ilişkin bilgim yoktur, belgelerin düzenlendiği tarihte davalının üstlendiği hizmet binasının inşaat işinde çalıştım bu işte harita teknikeri olarak çalıştım ve bizim hakediş belgeleri resmi belge niteliğinde değildir benim imzaladığım belgeler müteahhide sunduğumuz bilgi niteliğindeki belgelerdir, bu belge hesaplamayı bizim yaptığımıza ilişkin olup imzalar da bu yöndedir, benim sadece bilgim buna ilişkindir.

İnşaat işinde hafriyat işini kimin yaptığını hatırlamıyorum ancak belgelerde imza varsa taşeronuluğunu o firma yapmış olabilir üzerinden uzun zaman geçtiği için hangi firmanın hizmet verdiğini hatırlamıyorum." şeklinde beyanda bulunmuştur. Tanık ifadesinden sonra mahkemece, davacı vekiline yemin delili hatırlatılmış, davacı vekilinin dosyaya sunduğu yemin metni gereği Karşıyaka Asliye Ticaret mahkemesi tarafından yerine getirilip yemin yaptırılmıştır.

Dairemizin kaldırma kararı uyarınca hak ediş cetvelleri altında imzası bulunan ... talimat mahkemesi aracılığı ile dinlenmiş ise de mahkemenin, gerekçesinde bu hususta bir değerlendirme yapılmadan ve dairemiz kaldırma kararında belirtilen gerekçeler tartışılmadan önceki kararın birebir kopyası ile hüküm oluşturulduğu, nitekim ilk kararda sehven fazladan hükmedildiği belirtilen tutarın, ikinci kararda da aynı şekilde karar verildiği ve karar tarihi itibariyle kabul edilen miktar yönünden kesinlik sınırı içerisinde kaldığı görülmüştür.

6100 sayılı HMK 297.

Maddesinde; “mahkeme kararında tarafların iddia ve savunmalarının özeti, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepler, hüküm sonucu, varsa kanun yolları ve süresi, hükmün verildiği tarih ve hâkim veya hâkimlerin ve zabıt kâtibinin imzaları ve gerekçeli kararın yazıldığı tarihin yer alması; ayrıca hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında;

açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi” gerektiği hükme bağlanmıştır. Buna göre bir mahkeme hükmünde, tarafların iddia ve savunmalarının özeti, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususların, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delillerin, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesinin, sabit görülen vakıalarla, bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin birer birer, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde hükümde gösterilmesi gereklidir.

Somut olayda, davacı, kepçe kiralama hizmeti dışında Gebze ... Ek hizmet binası inşaatına taşınan stabilize plent mix malzeme ve ... saha toprağının boşaltılmasına ilişkin de bir takım hizmetler verdiğini, toplam 151.110,00 TL hak ediş karşılığı iş yaptığını, bunun 36.000,00 TL'sinin avans olarak aldığını kalan 114.878,77 + KDV bakiye alacağı bulunduğunu iddia etmiştir.

Davalı ise, davacının, davalının başka taşeronlarına yaptığı işi kendisine fatura etme gayretinde olduğunu, davacının asıl iddiasına dayanak yaptığı işlerin kazı ve hak ediş belgesindeki tarihin 16.07.2007 ile 03.01.2008 tarihleri arasına ilişkin olduğunu, müvekkil ile sözleşme yaptığı tarihin ise 03.08.2009 olup,

sözleşmeden 2 yıl öncesinde yapıldığı iddia edilen işlere ilişkin olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.Dairemizin önceki kaldırma kararında ifade edildiği gibi davalı vekili tarafından sunulan 25/05/2015 tarihli dilekçede "söz konusu belgelerde imzası bulunan ... isimli şahıs müvekkil firmanın yükleminde bulunan Gebze ...

Ek Hizmet Binası İnşaatı Şantiyesinde 2009/Şubat ve 2009/Temmuz ayları arasında çalışma sergilediğini, ... isimli şahsın bu şantiyede çalışması taraflar arasında 2009/Ağustos ayında akdedilen sözleşmeden evvel sona erdiğini" beyan etmiştir.

Davacı, taraflar arasında imzalanan sözleşme dışında diğer işler için, kazı yapılması, moloz naklı, stablize malzeme (plantmix) temini, serilmesi sıkıştırılması, bahçe toprağı temini ve serilmesi konusunda da başka araçlar ile de hizmet verdiğini iddia etmiştir.

Her ne kadar taraflar arasında bu işler için yapılmış bir yazılı sözleşme bulunmasa da davacı, verilen hizmetin ispatı bakımından bir takım hakediş cetvellerine dayanmış, hak ediş cetveleri altında davalı çalışanı ...'ın imzasının bulunduğu görülmüştür. Davalı çalışanı olduğu kabul edilen hak edişlerde imzası bulunan ...'ın söz konusu inşaat işinde ( Gebze ...

Ek hizmet binası inşaat işine ilişkin, kazı yapılması, moloz naklı, stablize malzeme (plantmix) temini, serilmesi sıkıştırılması, bahçe toprağı temini ve serilmesi konusunda) çalıştığı, imzası bulunduğu hak ediş belgesindeki belirtilen işlere yönelik bir itirazı olmadığı, İnşaat işinde hafriyat işini kimin yaptığını hatırlamadığını ifade etse de belgelerde imza varsa taşeronuluğunu o firmanı yapmış olabileceği yönündeki beyanına karşılık davalı tarafın, söz konusu işleri başka bir taşerona yaptırdığını iddia etmesine rağmen buna ilişkin delillerini dosyaya sunmadığı görülmüştür.

Bu durumda dosyaya ibraz edilen hak ediş belgeleri ve hak ediş belgeleri uyarınca yapılan işlemlerin davalı çalışanınca doğrulanmasına karşısında söz konusu işlerin başka bir taşerona yaptırıldığı ispatlanamaması nedeniyle davacı tarafça iddia olunan işlerin davacı tarafından yerine getirildiğinin kabulü gerekir.

Ancak söz konusu işlemlere ilişkin taraflarca yapılmış yazılı bir sözleşme ve kararlaştırılmış bir bedel bulunmaması, hak ediş belgelerini imzalayan davalı çalışanın yetkili olmaması ve düzenlenen faturaların davalının ticari defterlerine kayıt altına alınmaması nedeniyle davacı alacağının, düzenlenen faturalar yada hak ediş bedellerinde gösterilen miktara göre değil,

inşaat mühendisi ve makine mühendisinin de bulunduğu dosya kapsamındaki bilirkişi heyetinden alınacak ek rapora ile dosyaya sunulan davalı çalışanın imzasının bulunduğu hak ediş tabloları ve çalışma fişlerindeki yapılan işlere göre dönemin piyasa rayiç bedeli belirlenerek sonuca gidilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353-(1).a.6 maddesi gereğince dosyanın mahkemesine iadesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile Gebze Asliye Ticaret Ticaret Mahkemenin 2022/560 E. 2023/1020 K. sayılı 03/11/2023 tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nun 353/1.a.6 bendi uyarınca KALDIRILMASINA, 2-Dairemizin kararı doğrultusunda işlem yapılması için dosyanın mahkemesine İADESİNE, 3-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına, davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince iadesine, 4-Davacı tarafın yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,