İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2024/368 K.2025/195

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi ;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA Davacı vekili dava dilekçesi ile. Davacı müvekkilinin işçilik alacağı tahsili sebebiyle Bakırköy 39. İş Mahkemesinin 2021/895 E. 2022/385 K. Sayılı ilamına istinaden davalı aleyhinde Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası marifetiyle ilamlı icra takibi başlatıldığını, icra emrinin tebliğine rağmen davalı aleyhinde çok fazla sayıda icra takibi ve borç olduğundan borcun tahsil edilemediğini, gelinen aşamada müvekkilin alacağının tahsili amacıyla Bakırköy ...

İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra takibine ''iflas takibi'' olarak devam etme zarureti hasıl olduğunu, bu nedenle Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ...

E. sayılı icra takibinin haciz yolu değiştirilerek dosyaya iflas takibi olarak devam edildiğini, iflas takibiyle davalı borçluya iflas ödeme emri tebliğ edildiğini, iflas takibine itiraz edilmediğini ve dosyaya ödeme yapılmadığını, iş bu sebeple iflasa tabi davalı tüzel kişi aleyhinde huzurdaki davayı açma zorunluluğu hasıl olduğundan davalı borçlu şirketin iflasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP Davalı şirkete usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğine rağmen,davalı şirket davaya cevap vermediği gibi duruşmalara da katılmamıştır.

İLK DERECE MAHKEME KARARI Mahkemece, " ...Davacı tarafından konut satış sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için açılan davanın davacı lehine sonuçlandığı, davacının Bakırköy ...

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası üzerinden davalı aleyhine ilamlı icra takibine geçtiği, davalı tarafından ilama müstenit alacağın ödenmediği ve dosyada bir tehiri icra kararının da bulunmadığı, şirket yetkilisinin İİK'nın 177/4 ncü maddesi uyarınca dinlenmek üzere duruşmaya davet edilmesine rağmen gelmediği ve beyanda bulunmadığı anlaşıldığından davalı şirketin İİK'nın 177/4 ncü maddesi hükümlerine göre iflâsına karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak" davanın kabulü ile İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nde ... sicil numarası ile kayıtlı ...

Limited Şirketi'nin iflasına karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ Davalı vekili yasal süresinde sunmuş olduğu istinaf talebinde. Huzurdaki dava iflas davası olup işbu davanın müvekkil şirkete yöneltilebilmesi için Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasındaki iflas ödeme emrinin usulüne uygun olarak tebliğ edilerek kesinleşmesi gerektiğini, müvekkil şirketin elektronik tebligat adresi bulunmasına rağmen Bakırköy İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasında yapılan tebligatlar posta yolu ile yapıldığını, somut olayla birebir örtüşen Yargıtay içtihadından da anlaşılacağı üzere elektronik tebligat adresi olan Limited Şirkete posta yolu ile tebligat yapılması usule ve hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle müvekkil şirkete yapılan tebligatların usulsüzlüğüne karar verilerek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, esasa ilişkin olarak müvekkil şirkete depo kararı verilmeden müvekkil şirketin iflasına karar verilmesi hukuka aykırı olduğunu, alacağın varlığını,

iflâsı gerektiren bir durumun mevcut olup olmadığı ayrıntılı bir şekilde yerel mahkeme tarafından incelenmesi gerektiğini, ayrıca müvekkil şirketin Kayseri ili Develi ilçesi ... Köyü ... ada ... parsel taşınmazı satıldığını, davacı kötü niyetli bir şekilde alacağını sıra cetveline yazdırmayarak müvekkil şirketin iflasına yönelik huzurdaki davayı açtığını ileri sürmüştür.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzeni ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde. Dava, İİK'nun 154 vd maddelerinde düzenlenmiş olan, İİK 43/2 maddesi gereğince değiştirilen iflas yoluyla takipten kaynaklanan iflas davasıdır.

Mahkemece, her ne kadar davanın, hukuki nitelendirilmesini, İİK.nun 177/4 ve devamı maddelerine dayalı olarak açılmış davalının iflâsı olarak kabul edilmiş, davalı şirketin İİK'nın 177/4 ncü maddesi hükümlerine göre iflâsına karar verilmiş ise de dava dilekçesinde, davacının Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ...

E. sayılı icra takibinin haciz yolu değiştirilerek dosyaya iflas takibi olarak devam edildiği, iflas takibiyle davalı borçluya iflas ödeme emri tebliğ edildiği, iflas takibine itiraz edilmediği ve dosyaya ödeme yapılmadığından huzurdaki davanın açıldığı beyan edildiğine göre davacının iflas talebi İİK'nun 154 vd maddelerinde düzenlenmiş olan, İİK 43/2 maddesi gereğince değiştirilen iflas yoluyla takipten kaynaklanan iflas davasına ilişkindir.İflas davasında yetkili mahkeme, İİK'nın 154/3 maddesi uyarınca borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yerdeki ticaret mahkemesidir.

Bu yetki, kamu düzenine ilişkindir. Davalı şirketin muamele merkezi Esenyurt/İstanbul olup, dava görevli ve yetkili mahkemece açılmış, davacı tarafından İİK'nın 160.maddesi uyarınca iflas avansı yatırılmış, İİK 177/son maddesi göndermesi ile İİK 178/2 ve İİK 166.maddesi uyarınca yasal ilanlar yapılmıştır.

Dosya kapsamına göre davacı tarafça Bakırköy 39. İş Mahkemesinin 05/07/2022 tarih 2021/895 E. 2022/385 K. Sayılı ilamına istinaden davalı aleyhinde 13/09/2022 tarihinde Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ...

E. Sayılı dosyası ile ilama dayalı icra takibi başlatıldığı, alacaklı vekili İİK 43/2 maddesi uyarınca sunmuş olduğu 27/03/2023 tarihli dilekçe ile takip yolunun değiştirilerek, takip yoluna ''iflas'' olarak devam etmek istediğini bildirirek, borçluya iflas ödeme emri gönderilmesini talep etmesi üzerine, bu talebe ilişkin olarak iflas yolu ile adi takibe ilişkin ödeme emrinin davalı şirkete tebliğe çıkartıldığı anlaşılmıştır.

İİK’nın 43. maddesine göre, iflasa tabi borçlu aleyhine haciz veya iflas yollarından birinin seçilmesi mümkündür. Bu yollardan birini seçen alacaklı, bir defaya mahsus olmak üzere takip yolunu değiştirebilir. Bu imkanı kullanmak isteyen alacaklının takip yolunu değiştirdiğine ilişkin dilekçe vermesi yeterlidir. Başvuruyu alan icra müdürü, önceki takip talebi ve ödeme emrine uygun olarak bir ödeme emri düzenleyip borçlu veya borçlulara göndermelidir.

İİK'nun 156/3. fıkrasında "Borçlu ödeme emrine itiraz etmişse takip durur ve alacaklı bu itirazın kaldırılması ile beraber borçlunun iflasına karar verilmesini bir dilekçe ile Ticaret Mahkemesinden isteyebilir.", İİK'nun 156/4.fıkrasında ise "İflas istemek hakkı ödeme emrinin tebliği tarihinden bir sene sonra düşer." düzenlemesi yer almaktadır.

Davacı tarafından iflasın, ödeme emrine itiraz edilsin edilmesin, ödeme emrinin tebliğ tarihinden itibaren bir senelik hak düşürücü süre içerisinde istenmesi gerekmektedir. Somut olayda, davacı, İİK 43/2 maddesi uyarınca haciz veya iflas yollarından birini seçen alacaklının bir defaya mahsus haciz yolunu değiştirmesi mümkün ise de davacı tarafından açılan ilama bağlı alacağa istinaden takip başlatıldıktan sonra, takip yolu değiştirilerek iflas yolu ile adi takibe geçilmiştir.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 07/02/2023 tarih 2022/2128 E. 2023/440 K. Sayılı ilamında ifade edildiği üzere, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurul'unun 10.07.2017 tarih ve 2017/2E., 2017/3 K sayılı Kararında, İcra mahkemesince itirazın kaldırılması talebi üzerine ya da mahkemelerce itirazın iptali davası sonunda ilama bağlanmış bir alacağın tekrar ilama bağlanmasının medeni usul hukuku ilkelerine uygun olmadığı, ilama bağlı bir alacağın tekrar ilama bağlanmasında hukuki yarar bulunmadığı,

dolayısı ile ilama dayalı bir alacağın ilamsız takip konusu yapılamayacağı yönündedir.Bu nedenle davacının ilama bağlı bir alacağın tekrar ilama bağlanmasında hukuki yararı bulunmadığı, dolayısıyla ilamlı bağlı alacağın tekrar takip konusu yapılamayacağı, bu durumda usul ve yasaya uygun geçerli bir iflas takibinin bulunmadığından davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken hukuki yanılgı ile işin esasına geçilerek yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.

Öte yandan, ilamlı icra takibinden, iflas yolu ile adi takibe geçilmesi nedeniyle ilama bağlı alacağın icra emri ile istenilmesi söz konusu olamayacağından İİK 177/4 maddesi kapsamında iflas kararı verilmesi de hukuken mümkün değildir.

Açıklanan nedenlerle; kamu düzenine ilişkin aykırılıklar gözetilerek davalı vekilinin istinaf nedenlerin incelenmesine gerek görülmeksizin davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 355. ve 353/1.b-2 maddeleri uyarınca davanın esası hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmesine aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere. 1.Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE, HMK'nın 353/1-b.2 bendi uyarınca Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/639 Esas - 2023/1146 Karar ve 21/12/2023 tarihli kararının KALDIRILMASINA ve YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,2-Davanın hukuki yarar yokluğundan USULDEN REDDİNE, 3-Harçlar yasası uyarınca alınması gerekli 615,40 TL peşin harçtan, yatırılan 179,90 TL'nin mahsubu ile bakiye 435,50 TL harcın davacıdan tahsiline,

4-Davacının yaptığı yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,5-Davacı tarafından depo edilen iflas avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,6-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 7-Davalı taraf kendisini vekili ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT hesaplanan 30.000,00 -TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine, 8-HMK'nun 333. maddesi uyarınca yatırılan avanstan kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine, İstinaf giderleri yönünden.

1-Harçlar Kanunu gereğince davalı tarafından yatırılan istinaf başvurma harcının Hazineye irat kaydına, alınması gerekli 615,40 TL istinaf karar harcından davalı tarafından yatırılan 427,60 TL harcın mahsubu ile kalan 187,80 TL harcın davacıdan hazine yararına tahsiline, 2-Davalı tarafça sarfedilen 1.169,40.TL istinaf başvuru harcı, 427,60.TL istinaf karar harcı ile 165,00 TL posta davetiye gideri olmak üzere toplam 1.762,00 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,