İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2025/1503 K.2025/1221

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. Maddesi uyarınca dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İhtiyati haciz talep eden vekili talep dilekçesi ile; müvekkili ile davalının 28/03/2019 tarihinde alan tahsis sözleşmesi imzaladığını, sözleşmenin konusunun İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı Terminali’nde borçluya ticari faaliyette bulunabileceği alan tahsis edilmesi,

bunun karşılığında da borçlu firma tarafından, sözleşmede kararlaştırılmış olan alan tahsis bedelinin ödenmesi oluşturduğunu, tahsis bedellerinin ve kullanım giderlerin ödenmesine ilişkin usul ve esasların sözleşmede düzenlendiğini, müvekkili tarafından alan tahsis bedellerinin ve kullanım giderlerinin fatura edileceği ve faturanın tebliğinden itibaren 5 gün içinde ödeneceğinin açıkça yazılı olduğunu, hizmet karşılığı ortaya çıkan alacakların davalı tarafından vadesinde ödenmediğini, imzalanan sözleşmeye muhalefet edildiğini, davalının faturaya itirazda bulunmadığını,

fatura konusu alacakların davalı taraf nezdinde kabul edildiğini ve kesinleştiğini, faturaların ödenmemesi nedeniyle maddi zarara ve hak kaybına uğrayan müvekkilinin alacağını tahsil edebilme imkanının kalmadığını,

davalının kaçma ya da mallarını kaçırma ve gizleme riskinin son derece yüksek olması nedeniyle ihtiyati haciz talep ettiklerini "ileri sürerek" mahkemece takdir edilecek teminat karşılığında borçlu-karşı taraf şirket hakkında faturaların toplam tutarı olan 8.235,74 EURO karşılığı 393.237,64 TL için ihtiyati haciz kararı verilerek borçlu karşı taraf şirketin müvekkil şirket alacağını karşılayacak kadar menkul ve gayrimenkul malı ile 3.kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczini talep etmiştir.

Mahkemece, 22/08/2025 tarih 2025/1031 D.İş.

2025/1031 K. sayılı kararı ile; "...Taraflar arasındaki sözleşme hükümleri değerlendirildiğinde taraflar arasındaki sözleşmenin (gelir/ürün getiren bir yerin ve bir hakkın kullanılmasını -işletme hakkının- belli bir bedel ve elde edilecek hasılatın belli bir oranı karşılığında bedel karlığında verilmesi edimini içeriği görülmekle) ürün kirası sözleşmesi niteliğinde olduğu, bundan kaynaklanan alacak davalarına bakmakla görevli mahkemenin de yukarıda atıf yapılan yasa hükümleri ve açıklamalar dikkate alındığında sulh hukuk mahkemeleri olduğu,

bu sebeple mahkememizin talebe konu alacak bakımından ihtiyati haciz kararı verme görevinin bulunmadığı" gerekçesiyle talepte bulunanın ihtiyati haciz talebinin, mahhkememizin görevsizliği nedeniyle reddine karar verilmiştir.Davacı vekili yasal süresinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde.

Müvekkil şirket ile karşı taraf/borçlu şirket arasında akdedilmiş Alan Tahsis Sözleşmesi gereğince borçlu tarafa kesilmiş faturalardan kaynaklı alacaklarımız sebebiyle yine aynı huzurdaki dosya gibi ihtiyati haciz talebinde bulunulduğunu, konusu, tarafları, aynı olan dosyalarda verilen ihtiyati haciz kararları daha önce talebimize ek olarak paylaşıldığını,

mahkemenin görevi hususunda bir tereddüt olmadığı ortada olduğundan emsal olarak verilen kararlar doğrultusunda iş bu dosyada da istinaf incelemesi neticesinde talebimiz gibi yerel mahkeme kararının kaldırılarak ihtiyati haciz talebimizin kabulüne yönelik karar tesis edilmesini talep etmiştir.Talep, taraflar arasında düzenlenen "Alan Tahsis Sözleşmesi" kapsamında ödenmeyen fatura bedellerine dayalı ihtiyati haciz istemine ilişkindir.Mahkemece,

taraflar arasındaki hukuki ilişkinin kira sözleşmesinden kaynaklandığı tespiti yapılarak mahkemenin görevsizliği nedeniyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.İhtiyati haciz talebine yönelik görevli ve yetkili mahkeme hususunda İİK’da düzenleme bulunmadığından ihtiyati haciz bakımından görevli ve yetkili mahkeme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun göreve ve yetkiye ilişkin düzenlemelerine uygun olarak her somut olaya özgü şekilde belirlenmelidir. (İİK 50).

Ancak dava açıldıktan sonra ise ancak davaya bakan mahkemeden ihtiyati haciz istenebilecektir.Dosya kapsamına göre. İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı Terminalı içinde, yiyecek ve içecek servis ve satışlarının yapılması amacıyla, davalı tarafından bizzat ve doğrudan işletilmek üzere davacıya alanı tahsisi konusunda taraflar arasında "Alan Tahsis Sözleşmesi" imzalanmış, davalı işletmecinin tahsis bedelinin ödenmesine ilişkin yükümlülüklerinde;

sözleşmede belirtilen usulde, garanti edilen yıllık asgari tutardan veya gelir payından yüksek olanın ödenmesi suretiyle ifa edileceği, ayrıca elektrik, su, telefon, gibi verilen hizmetlerden kaynaklanan kullanım giderleri ile EPOS sistem bedelinin de davalı işletmeciye fatura edileceği kararlaştırılmakla birlikte işletmenin usulüne ilişkin, yani davalıya tahsis edilen alanın ne şekilde işletileceğine ve buna karşılık yaptırımlara ilişkin hükümlerin bulunduğu anlaşılmıştır.

O halde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin, davalıya tahsis edilen alanın işletilmesine ilişkin olup salt kira dışında (tahsis bedeli) başka hizmetleri de içerdiği, dolayısıyla alan tahsisi, işletilmesi ve bir kısım hizmetlerin verilmesine ilişkin karma nitelikte sözleşme olduğu anlaşılmaktadır.

6102 sayılı TTK'nın 4. maddesi uyarınca tacir olan her iki yanın ticari işletmeleriyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılmaktadır.Bu durumda her iki taraf tacir olup, tarafların ticari işletmesinden kaynaklanan işbu davada görevli mahkeme HMK 4. maddesi uyarınca Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gözetilerek talep eden tarafların ihtiyati haciz talebi hakkında işin esasına geçilerek karar verilmesi gerekirken hukuki yanılgı ile mahkemenin görevsizliği nedeniyle talebin usulden reddine karar verilmesi hatalı olduğundan talep eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile;

kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve talep edenin, ihtiyati haciz talebinin değerlendirilmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353-(1).a.6 maddesi gereğince dosyanın mahkemesine iadesine, karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.