İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2025/242 K.2025/226

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. Maddesi uyarınca dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İhtiyati haciz talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; taraflar arasında 28.03.2019 tarihinde alan tahsis sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmenin konusunu, sözleşmede belirtilen esaslar uyarınca havacılık ve terminal hizmetlerine ilişkin bedellerin ödenmesi ve garanti edilmesi oluşturduğunu, sözleşmenin 7. ve 8. maddesinde tahsis bedellerinin ve kullanım giderlerinin ödenmesine ilişkin usul ve esaslar düzenlendiğini, müvekkilim tarafından alan tahsis bedellerinin ve kullanım giderlerinin fatura edileceği ve faturanın tebliğinden itibaren 5 (beş )gün içerinde ödeneceği açıkça yazılı olup her iki tarafça imza altına alındığını,

ancak verilen hizmet bedelleri vadesinde ödenmediğini ve akde ve ilgili mevzuat hükümlerine açıkça muhalefet edildiğini, müvekkil şirketin sözleşmeye uygun surette düzenlediği faturalardan doğan alacaklar borçlu tarafından vadesinde ödenmemiş ve bu suretle hem akde hem de ilgili mevzuat hükümlerine açıkça muhalefet edildiğini, anılan faturaların 09.12.2024 düzenlenme 09.12.2024 vade tarihli ... nolu 60.348,51 TL tutarlı Kasım 2024 Vade Farkı Faturası, 16.09.2024 düzenleme 23.09.2024 vade tarihli ... nolu 3.434,75 TL tutarlı ...

Teknik Hizmet ve Sarf Malzeme Faturası, 21.09.2024 düzenleme 01.10.2024 vade tarihli ... nolu 1.215,78 TL tutarlı ...

Teknik Hizmet ve Sarf Malzeme Faturası, 25.09.2024 düzenleme 02.10.2024 vade tarihli ... nolu 68.108,75 TL tutarlı Elektrik Giderlerine Katılım Payı faturası, 14.10.2024 düzenlenme 14.10.2024 vade tarihli ... nolu 152.501,00 TL tutarlı EYLÜL 2024 Vade Farkı Faturası, 31.10.2024 düzenleme 07.11.2024 vade tarihli ... nolu 97.033,86 TL tutarlı Elektrik Giderlerine Katılım Payı faturası, 31.10.2024 düzenlenme 31.10.2024 vade tarihli ... nolu 26.589,00 TL tutarlı Eylül 2024 Vade Farkı Faturası, 30.11.2024 düzenleme 09.12.2024 vade tarihli ... nolu 70.438,76 TL tutarlı Elektrik Giderlerine Katılım Payı faturası olduğunu,

faturaların ödenmemesi sebebiyle maddi zarara, hak kaybına ve hatta istismara uğrayan müvekkil şirketin alacağını tahsil edebilme imkânı kalmadığı gibi borçlu-karşı tarafın belirtilen bu borcunu ödemekten kaçınması, kaçma ya da mallarını kaçırma veya gizleme riskinin son derece yüksek olması ve müvekkil şirket alacağının sair hiçbir teminatı bulunmaması nedeniyle belirlenecek oranda teminat göstermek suretiyle ihtiyatî haciz kararı verilmesini talep ettiklerini beyan etmiştir.

Mahkemece, 07/01/2025 tarih 2025/13 D.İş.

2025/28 K. sayılı kararı ile; "ihtiyati haciz istemine dayanak e-fatura suretlerindeki alacağın taraflar arasındaki "Alan Tahsis Sözleşmesi" isimli sözleşmeden kaynaklandığı, söz konusu sözleşme hükümleri TBK m.19 hükmü kapsamında incelendiğinde kira sözleşmesinin üç esaslı unsuru olan TBK m.1 hükmü kapsamında sözleşmenin kurulmasına ilişkin uyuşan irade beyanları, kiralanan şey (tahsis edilen alan) ve kira bedeline (işletmenin elde edeceği kâra göre belirlenecek bedel) ilişkin hususları kapsadığı dolayısı ile taraflar arasındaki temel ilişkinin kira sözleşmesine dayandığı,

HMK m.4 hükmü uyarınca kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkların Sulh Hukuk Mahkemesi'nin görev alanına girdiği, bu kapsamda huzurdaki ihtiyati haciz isteminin de ancak Sulh Hukuk Mahkemesinden talep edilebileceği" gerekçesiyle ihtiyati haciz isteminin mahkememizin görevsizliği nedeniyle REDDİNE karar verilmiştir. Davacı vekili yasal süresinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde.

Müvekkil şirket ile karşı taraf/borçlu şirket arasında akdedilmiş Alan Tahsis Sözleşmesi gereğince borçlu tarafa kesilmiş faturalardan kaynaklı alacaklarımız sebebiyle yine aynı huzurdaki dosya gibi ihtiyati haciz talebinde bulunulduğunu, yerel mahkemece verilen ihtiyati haciz talebimizin reddine ilişkin karar tarafımızca istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi 2024/1809 E. , 2024/1636 K. Sayılı 11/12/2024 tarihli kararı ile yerel mahkemenin kararını kaldırarak ihtiyati haciz talebimizi kabul ederek yeniden hüküm tesis ettiğini, konusu,

tarafları aynı olan başka bir dosyada 11/12/2024 tarihinde verilen emsal istinaf ilamı ile mahkemenin görevi hususunda bir tereddüt olmadığı ortada olduğundan emsal olarak verilen karar doğrultusunda iş bu dosyada da istinaf incelemesi neticesinde talebimiz gibi yerel mahkemenin kararının kaldırılarak ihtiyati haciz talebimizin kabulüne yönelik karar tesis edilmesini talep ettiklerini, ayrıca TTK 4/1 VE TTK 5 maddeleri gereği ihtiyati haciz talebimiz her iki tarafın ticari işletmesi ilgili husustan doğmuş olduğundan görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesi görevli olduğunu ileri sürmüştür.

Talep, taraflar arasında düzenlenen "Alan Tahsis Sözleşmesi" kapsamında ödenmeyen fatura bedellerine dayalı ihtiyati haciz istemine ilişkindir. Mahkemece, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin kira sözleşmesinden kaynaklandığı tespiti yapılarak mahkemenin görevsizliği nedeniyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

İhtiyati haciz talebine yönelik görevli ve yetkili mahkeme hususunda İİK’da düzenleme bulunmadığından ihtiyati haciz bakımından görevli ve yetkili mahkeme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun göreve ve yetkiye ilişkin düzenlemelerine uygun olarak her somut olaya özgü şekilde belirlenmelidir. (İİK 50). Ancak dava açıldıktan sonra ise ancak davaya bakan mahkemeden ihtiyati haciz istenebilecektir. Dosya kapsamına göre.

İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı Terminalı içinde, yiyecek ve içecek servis ve satışlarının yapılması amacıyla, davalı tarafından bizzat ve doğrudan işletilmek üzere davacıya alanı tahsisi konusunda taraflar arasında "Alan Tahsis Sözleşmesi" imzalanmış, davalı işletmecinin tahsis bedelinin ödenmesine ilişkin yükümlülüklerinde;

sözleşmede belirtilen usulde, garanti edilen yıllık asgari tutardan veya gelir payından yüksek olanın ödenmesi suretiyle ifa edileceği, ayrıca elektrik, su, telefon, gibi verilen hizmetlerden kaynaklanan kullanım giderleri ile EPOS sistem bedelinin de davalı işletmeciye fatura edileceği kararlaştırılmakla birlikte işletmenin usulüne ilişkin, yani davalıya tahsis edilen alanın ne şekilde işletileceğine ve buna karşılık yaptırımlara ilişkin hükümlerin bulunduğu anlaşılmıştır.

O halde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin, davalıya tahsis edilen alanın işletilmesine ilişkin olup salt kira dışında (tahsis bedeli) başka hizmetleri de içerdiği, dolayısıyla alan tahsisi, işletilmesi ve bir kısım hizmetlerin verilmesine ilişkin karma nitelikte sözleşme olduğu anlaşılmaktadır. 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesi uyarınca tacir olan her iki yanın ticari işletmeleriyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılmaktadır.

Bu durumda her iki taraf tacir olup, tarafların ticari işletmesinden kaynaklanan işbu davada görevli mahkeme HMK 4. maddesi uyarınca Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gözetilerek talep eden tarafların ihtiyati haciz talebi hakkında işin esasına geçilerek karar verilmesi gerekirken hukuki yanılgı ile mahkemenin görevsizliği nedeniyle talebin usulden reddine karar verilmesi hatalı olduğundan talep eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile;

kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve talep edenin, ihtiyati haciz talebinin değerlendirilmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353-(1).a.6 maddesi gereğince dosyanın mahkemesine iadesine, karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1-İhtiyati haciz isteyen vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile, İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 07/01/2025 tarihli ve 2025/13 Esas 2025/28 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nun 353/1.a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,2-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine İADESİNE,3-İhtiyati haciz talep eden tarafından yatırılan başvuru harcının Hazineye gelir kaydına,