İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2025/755 K.2025/1577

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili hakkında İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/687 Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde 26/12/2019 tarih ve saat 16:37 itibarıyla iflasına karar verildiğini, müflis müvekkili şirket hakkında verilen iflas kararının 12.05.2022 tarihinde kesinleştiğini, bahsi geçen iflas dosyasında, müflis müvekkili şirket hakkında verilen iflas karanın kesinleşmesi ile birlikte tasfiye işlemleri İstanbul 2. İflas Müdürlüğü'nün ...

İflas numaralı dosyasında devam ettiğini, davalı tarafça söz konusu iflas dosyasına, müvekkili Müflis ... Gayrimenkul Yatırım Turizm ve İnşaat Ticaret Ltd.

Şti.'nden 8024-07-07, 8025-07-07, 8012-08-21, 8061-05-23 devre nolu devre mülk satış ve kiralama sözleşmeleri dayanak gösterilerek alacaklı olduğu iddiası ile 629 ile 796 kayıt numaralı alacak kaydı başvurusunda bulunulduğunu, söz konusu alacak kayıt başvuruları tamamen kabul edilerek sıra cetvelinde 4. sıraya kaydı yapıldığını, ancak davalı tarafça yine 8024-07-07, 8025-07-07, 8012-08-21, 8061-05-23 devre nolu devre mülk satış ve kiralama sözleşmeleri dayanak gösterilerek davalı tarafça 19.122.787,00-TL bedel talepli 1868.

Sıra alacak kaydı başvurusunda bulunulduğu, iflas idaresince, davalının 629 ile 796 kayıt numaralı ile daha önceden alacak kaydı başvurusunda bulunduğu, alacak talebinin mükerrer olduğu gerekçesiyle talebin reddine karar verilmesine rağmen yine aynı evraklar gerekçe gösterilerek 19.122.787,00-TL bedel talepli 2323. sıra mükerrer alacak kaydının iflas idaresince sehven sehven kabul edildiğini, bu durum davalının haksız ve sebepsiz zenginleşmesine neden olduğunu, bu nedenle davalı tarafça yapılan ve iflas idaresince sehven kabulüne karar verilen 2323. sıra alacak kaydının terkin edilmesi gerektiğini beyanla İstanbul 2.İflas Müdürlüğünün ...

İflas sayılı dosyasında düzenlenen sıra cetvelinden çıkartılmasına, 2323. sıra alacak kaydının iptaline/terkin edilmesine, sıra cetvelinin bu suretle düzeltilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesinin talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalıya dava dilekçesi tebliğ edilmeden dosya üzerinden karar verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, " ... Emsal nitelikteki Yargıtay 23.Hukuk Dairesinin 2016/5245 E., 2019/5024 K. sayılı kararı ile Yargıtay 6.Hukuk Dairesi'nin 2023/360 E. 2023/3854 K.sayılı kararlarında belirtildiği üzere sıra cetveline itiraz davalarının kural olarak sıra cetveline giren ya da girme hakkı bulunduğu halde sıra cetveline alınmayan alacaklılar tarafından aynı derece ya da üst sırada bulunup kendilerine pay ayrılan alacaklılara karşı açıldığı, davacının düzenlenen sıra cetvelinde alacaklı olmayıp borçlu olduğu, sıra cetveline itiraz davası yönünden borçlunun aktif husumet (sıfat yokluğu) ehliyetinin bulunmadığı" gerekçesiyle davacının sıfat yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili yasal süresinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde.

İflas idare memurlarının aldığı karar neticesinde de tarafımıza iflas müdürlüğü yetkilileri tarafından vekaletname çıkarıldığını, görüleceği üzere işbu dava müflis şirket adına açılmış olsa da aslen şirketi temsile, iflas sürecini yürütmeye yetkili iflas idaresi adına açıldığını, mahkemece verilen karar neticesinde tarafımızın alacaklı değil de borçlu sıfatına haiz olduğu gerekçesi ile davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmişse de işbu karar hatalı ve hukuka aykırılık teşkil ettiğini,

nitekim yukarıda da belirtildiği üzere işbu dava iflas sürecini yürütmeye yetkili olan iflas idare heyeti adına masa hak ve menfaatleri ile diğer alacakların hak ve alacaklarını korumak adına açıldığını, bu nedenle işbu davanın reddine karar verilmesi davalının haksız ve sebepsiz zenginleşmesine sebebiyet vereceği gibi masa menfaatlerine zarar vererek diğer alacakların hak kaybına sebebiyet vereceğini, görüleceği üzere konu dosyada her ne kadar alacaklı sıfatına haiz olmayıp borçlu sıfatına haiz olsak da masa iflas idaresinin masa hak ve alacaklarını,

diğer alacaklıların haklarını koruma görevi neticesinde işbu davayı açmakta hukuki menfaatimiz bulunduğunu, yine yukarıda belirttiğimiz üzere işbu davanın reddi durumunda davalı taraf haksız ve sebepsiz zenginleşeceği gibi masanın aktifinde azalma meydana gelecek ve dolayısıyla diğer alacaklıların hakkı gasp edilmiş olacağını ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE

HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde;

Dava, İİK 235. maddesi gereğince açılmış olan sıra cetveline itiraz (kayıt terkin) davasıdır.Somut olayda; davacı borçlu müflis şirket, davalının 2323. kayıt nolu alacağının, sıra cetveline mükerrer kaydedilmiş olması sebebi ile sıra cetvelinden terkinini talep etmiştir.Bir alacaklı, kendi sırasına veya iflâs hukuku kurallarının yanlış uygulandığına (şikayet) değil, kendi alacağı hakkında verilen ve nedenleri gösterilerek verilen red veya kısmen kabul kararının esasına (kayıt ve kabul davası açarak) veya bir başka alacaklının alacağına veya onun sırasına (kayıt terkin davası açarak) itiraz ediyorsa ticaret mahkemesine dava açmalıdır.

İİK'nın 233. maddesine göre sıra cetvelinde, kabul edilmeyen alacaklar red sebepleri ile birlikte gösterilir. İİK'nın 235/1. maddesi uyarınca iflas sıra cetveline yönelik itirazlar (kayıt kabul ve kayıt terkin davaları) kural olarak genel mahkemelerde (Asliye Ticaret Mahkemesinde) görülür. Şikayetçi sadece kendi sırasına yönelik itirazlarını, husumet iflas idaresine yönelterek İİK'nın 235/son maddesi gereğince icra mahkemesinde ileri sürmelidir.

İflas sıra cetvelinde başka bir alacaklının alacağının kabul edilen miktar kadar olmadığına ya da sırasına yönelik itiraz, o alacağın sıradan terkini talebini içerdiğinden, şikayet olarak icra mahkemesinde değil, İİK'nın 235/2. maddesi uyarınca sırasına itiraz edilen alacaklıya husumet yöneltilerek dava yoluyla genel mahkemede (Asliye Ticaret Mahkemesinde) ileri sürülmelidir.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 11/11/2014 tarih 2014/9207 E. 2014/7140 K. Sayılı ilamında ifade edildiği üzere "İflas idaresinin, sıra cetvelini düzenlerken uyması gereken iflas hukuku kurallarına aykırı hareket ettiği veya yaptığı bir işlemin hadiseye uygun olmadığı iddia edilirse, bu halde sıra cetveline karşı şikayet yoluna başvurulur (İİK'nın m.227; m.16). Şikayet sebeplerinden en önemlisi, bir alacaklının kendisine verilen sıraya itiraz etmesidir (m. 235, IV).

Buna göre, alacağı sıra cetveline kabul edilen bir alacaklı, alacağının esas ve miktarına değil de, yalnız alacağına verilen sıraya itiraz ediyorsa, bunu şikayet yolu ile icra mahkemesine bildirir.

Diğer şikayet sebeplerine örnek olarak; sıra cetvelinin açık olmaması, bu husustaki kanun hükümlerine (İİK'nın m.233-234) uyulmamış olması, sıra cetvelinin ilan edilmemiş olması, masaya yazdırılmış olan bir alacağın unutulmuş olması, masa alacaklarının da sıra cetvelinde gösterilmiş olması, reddedilen bir alacağın neden dolayı reddedildiğinin, yani ret sebeplerinin gösterilmemiş olması gösterilebilir. (Prof.

Dr. Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku, El Kitabı, 2. Baskı, 2013, Ankara, sh 1329)İflas dairesinin, iflas idaresinin alacağın kabulüne dair kararına 7 gün içinde şikayet edebileceği İİK'nın 223/5-1 hükmünde öngörüldüğü halde, kural olarak, müflisin iflas idaresinin ya da dairesinin bir alacağın kabulü veya reddi kararına karşı şikayet hakkı bulunmadığı doktrin ve uygulamada kabul edilmektedir.

İflas dairesine tanınan bu şikayet hakkı, iflas idaresince kabul edilen alacakların, esas veya miktarı yanında sırasını da kapsar. İflas dairesinin, iflas idaresinin bir alacağın reddi kararına karşı şikayet yoluna başvurma hakkı bulunmamaktadır. (Bkz: Dr. Adnan Deynekli, Hacizde ve İflasta Sıra Cetveli, 2. Baskı, Ankara 2002, Sh 619). Müflisin sıra cetveline itiraz, kayıt kabul ve kayıt terkini davası açma hakkı yoktur.

Ancak müflis, fiil ehliyetinin doğal bir sonucu olarak, iflas masasına giren mal, alacak ve haklara ilişkin (iflas organları) işlemlerine karşı şikayet (İİK md. 16) yoluna başvurabilir. Bu kapsamda, müflis ihalenin feshini isteyebileceği gibi, sıra cetveli düzenlenmesinde hileli işlemlere dayanıldığını şikayet yoluyla ileri sürerek, sıra cetvelinin iptalini de isteyebilir. (Bkz: Prof. Dr. Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku, El Kitabı 2. Baskı, 2013, Ankara, Sh.

1218, 1306,1329,1355)"Ancak hukuki yararının olması kaydıyla borçlu da sıra cetveline şikayet yoluna başvurabilir. ''Yargıtay'ın aksine kararları olmasına rağmen, kanaatimize göre şikayet yoluna hukuki yararının bulunması kaydıyla borçlu da başvurabilir. Borçlunun da sıra cetveli yapılırken takip hukuk kurallarına aykırılık iddiasının kendi hukuki durumunu ilgilendirdiği her durumda, borçlunun şikayet yoluna başvurabileceği kabul edilmelidir.

Borçlunun hukuki yararının bulunabilmesi için yapılan işlemin borçlunun haklarını doğrudan etkilemesi ve güncel olması gerekir.Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2014/3333 E. 2014/7264 K. sayılı ilamında; ''... Öte yandan borçlunun haklarının ihlâl edilmiş olması halinde sıra cetveline şikayet hakkı (İİK'nın 16 ve 142/son maddeleri) mevcuttur...''Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 04/11/2014 tarihli 2014/6356 E. 2014/6922 K. sayılı ilamında; "...

İİK'nin 142. maddesinde, cetvel suretinin tebliğinden yedi gün içinde her alacaklının takibin icra edildiği mahal mahkemesinde alakadarlar aleyhine dava etmek suretiyle cetvel münderecatına itiraz edebileceği düzenlenmiş olup, bu madde hükmü ile sıra cetveline itiraz hakkı takip borçlusunun alacaklılarına tanınmıştır. Sıra cetveline yönelik şikâyette bulunma yetkisi, bu şikâyet üzerine düzenlenecek yeni sıra cetveline girme hakkı bulunan alacaklılara tanınmıştır.

Bir diğer ifade ile bedeli paylaşıma konu mal üzerinde haczi ya da rehni bulunan alacaklının, sıra cetvelinin iptalini istemekte de hukuki yararı vardır. Borçlunun hakları ihlâl edilmiş olmadıkça kural olarak sıra cetveline itiraz etmekte hukuki yararı bulunmamaktadır. Diğer anlatımla, sıra cetveline itiraz davasında takip borçlusunun alacaklı sıfatı bulunmadığından ve kendisine pay ayrılmadığından, şikayette hukuki yararı bulunmamaktadır.

Somut olayda, borçlunun şikayet olunanın sırasına itirazında hukuki yararı bulunmamakta ise de, şikayet olunanın alacağının hesap şekline yönelik itirazda hukuki yararı vardır.'' belirtilmektedir. Sıra cetveline şikayet hakkı kural olarak alacaklılara tanınmış ise de yukarıda izah edildiği hukuki yararının olması kaydıyla borçlunun da sıra cetveline şikayet yoluna başvurabileceği kabul edilmiştir.

Somut olayda; davacı borçlunun hukuki yararı olabilmesi için davalı alacağının mükerrer kaydedildiği iddiası tek başına yeterli olmayıp aynı zamanda davalı alacaklıya fazladan pay ayrılması nedeniyle davacı borçlunun durumunu etkilemesi gerekmektedir. Ancak davacı müflis şirket iflas etmiş olması nedeniyle iddia olunduğu gibi davalıya fazladan pay ayrılması, davacı müflis şirketin değil, diğer alacaklıların hakkını etkileyen bir durumdur.

Nitekim davacı vekili istinaf dilekçesinde diğer alacakların hak ve alacaklarını korumak adına açıldığını belirtmiştir.

Diğer yandan davacı vekili istinaf dilekçesinde; iflas müdürlüğü yetkilileri tarafından vekaletnameye istinaden işbu dava müflis şirket adına açılmış olsa da aslen iflas sürecini yürütmeye yetkili iflas idaresi adına açıldığı ileri sürülmüş ise de dava dilekçesinin içeriğinden huzurdaki davanın İİK 223/5-1 bendi uyarınca açılmış bir şikayet davası olmadığı, husumetin iflas idaresine değil fazla pay ayrıldığı iddia olunan alacaklıya yöneltilerek İİK 235.

Maddesi gereği kayıt terkin davası olarak Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açıldığı anlaşılmakla davacı vekilinin bu yöndeki istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.

Açıklanan gerekçelerle; incelenen mahkeme kararının istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı yapılan inceleme itibariyle usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK m. 353/1-b.1 gereğince esastan reddine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1.Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu gereğince davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının hazineye gelir kaydına, yatırılan 615,40 TL istinaf karar harcın mahsubuna, yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

3-İstinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,