İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 46. Hukuk Dairesi E.2024/801 K.2024/1041

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen davanın yapılan yargılaması neticesinde verilen karara ilişkin davacı vekilince süresi içerisinde istinaf edilmesi üzerine, istinaf dilekçesinin esasa kaydı sonrası dosya içerisindeki bütün belge, bilgi ve kağıtlar okundu.

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

Dava; keşidecisi davalı, lehtarı davacı olan dört adet çek bedelinin tahsili istemiyle başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davalı vekili, davacının alacak iddialarına karşı zaman aşımı itirazının bulunduğunu, davacının icra takibine yapılan itirazın hukuki bir yararının bulunmadığının ve bu şekilde de davanın reddedilebilineceğini, davacı aleyhine başlatılan takibin dayanağı çeklerin davaya konu edilmesinin anlamsız olduğunu, davacının iddialarının tümünün çelişkili olduğunu, satışı ve tapu devrinin gerçekleştiği iddia olunan taşınmazın tapudaki resmi senette satış bedelinin tamamının peşin ödendiği,

davacının bu konu ile ilgili beyanda bulunduğunu fakat herhangi bir ödemenin gerçekleştirilmediğini belirttiğini, resmi kayıtlar karşısında yalnızca ödeme yapılmadığı iddiasında bulunan davacının iddialarını ispatlaması gerektiğini, davacının soyut ifadelerle davalı kurumun itibarını sarsmaya yönelik asılsız iddialarda bulunduğunu, davalının üzerine düşen sorumlulukları hukuka ve hakkaniyete uygun bir şekilde yerine getirdiğini, herhangi bir borcun bulunmadığını, davacı iddiasının yerinde olmadığını, bu nedenle davacının tanık dinletilmesi yönündeki taleplerine muvafakatlerinin bulunmadığını,

işbu davanın alacağının %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince. "Dava davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine İİK 67 maddesi kapsamında açılan itirazın iptali davasıdır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunun 320/4 maddesinde: ''Basit yargılama usulüne tabi davalarda, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa, dava açılmamış sayılır. '' şeklinde, Hukuk Muhakemeleri Kanunun 331/3 maddesinde: '' Davanın açılmamış sayılmasına karar verilen hâllerde yargılama giderleri davacıya yükletilir.'' şeklinde yasal düzenleme bulunmaktadır. İstanbul ...

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takibe, davalı tarafından yapılan itirazın iptali talep edilmiş olup dosyanın ilk kez 15/09/2023 tarihinde takip edilmemesi nedeniyle işlemden kaldırılmasına karar verildiği, davacı vekili tarafından dosyanın yenilenmesi üzerine yargılamaya devam edildiği, davacı vekilinin duruşma gün ve saatinden haberdar olmasına rağmen 19/01/2024 tarihli celseye gelmediği anlaşılmıştır.

Dava, dava değeri itibariyle basit yargılama usulüne tabi olup HMK 320/4. maddesi uyarınca basit yargılama usulüne tabi davalarda, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa, açılmamış sayılmasına karar verilir.

Hükmü gereği bir kere işlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve dosyanın yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılması sebebi ile HMK 320/4 ve HMK 331/3 maddesi uyarınca, iki kez takipsiz bırakma nedeniyle.." gerekçesi ile, "Yenilemeden sonra takip edilmeyen davanın açılmamış sayılmasına," şeklinde hüküm tesis edilmiştir. İlk derece mahkemesi kararına karşı, davacı vekilince istinaf yoluna başvurulmuştur. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Davacı lehine ikame edilen dosyanın işlemden kaldırılması ve akabinde dosyanın yeniden işleme konulması dilekçesinin mahkemeye sunularak 25/09/2023 tarihinde, işbu dilekçenin kabulü üzerine dosyanın yeniden işleme konulduğunu, ilgili kararın tensip zaptının ... isimli bir şahsa tebliğ edildiğini, adı geçen şahsı tanımamakla birlikte asla böyle bir çalışanlarının olmadığını, konu ile alakalı SGK personel dökümlerinin sunulduğunu, gerekçeli karar evrakının ise 14/02/2024 tarihinde ellerine ulaştığını, dolayısıyla dosyanın yenilenmesine ilişkin verilen karardan haberdar olunma tarihininde işbu tarih sayılması gerektiğini beyanla;

ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak yargılamaya devam olunmasını talep etmiştir. İstinaf sebeplerinin değerlendirilmesi, Keşidecisi davalı, lehtarı davacı olan dört adet çek bedelinin tahsili istemiyle başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkin eldeki davada.

HMK’nın 355. maddesi uyarınca inceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiştir. İstinaf konusu uyuşmazlık; dava dosyasının işlemden kaldırılması ve sonrasında davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararın yerinde olup olmadığı hususuna ilişkindir.

6100 sayılı HMK’nın 150'inci maddesi: “(1) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir. (2) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine, yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır.

Geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez. (3) Duruşma gününün belli edilmesi için tarafların başvurması gereken hâllerde gün tespit ettirilmemişse, son işlem tarihinden başlayarak bir ay geçmekle dosya işlemden kaldırılır. (4) Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir.

Yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri ile birlikte 0 taraflara tebliğ edilir. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır.

(5) İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır. (6) İşlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilenmeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi hâlde dava açılmamış sayılır.

(7) Hangi sebeple olursa olsun açılmamış sayılan davadaki talep dahi vaki olmamış sayılır…” düzenlemesini ihtiva etmektedir. Bu yasal düzenlemeler kapsamında somut dava incelendiğinde.

Davacı vekili tarafından yetkilendirilen Avukat ...'ın yerel mahkemece yapılan 26/05/2023 tarihli 3. celsede bizzat hazır bulunduğu, aynı celsede duruşmanın 15/09/2023 günü saat 11:45'e bırakılmasına karar verildiği ancak müteakip 15/09/2023 tarihli 4. celseye davacı asil ve/veya vekilinin katılmadığı, mazeret bildirmediği ve davalı tarafın da davayı takip etmediklerini bildirmesi üzerine mahkemece dava dosyasının işlemden kaldırıldığı, üç aylık yasal süre içerisinde (23/09/2023 tarihinde) dosyanın yenilerek işleme konulması ve yeni bir duruşma günü tayin edilmesinin talep edildiği, dosyanın yenilenmesi üzerine yargılamaya devam edildiği,

ancak davacı vekilinin 19/01/2024 tarihli celseye katılmadığından bahisle HMK 320/4 ve HMK 331/3 maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği görülmüştür.Davacı yan, mübrez tebligatın usulsüz olduğunu ileri sürmüş ve anılı hususu istinaf nedeni yapmıştır.

Taraf teşkili ve tebligat, dava şartı olduğu gibi aynı zamanda hukuki dinlenilme hakkı, mahkemeye erişim hakkı ve Anayasa'da güvence altında olan adil yargılanma hakkı kapsamında kamu düzenine ilişkin olmakla; bu kapsamda ilk derece mahkemesince yazılı şekilde karar verilmiş ise de, öncelikle ... isimli şahsa daha evvel aynı adreste davacı vekili adına tebligat yapılıp yapılmadığı hususlarının sorulması, mevcut ise PTT idaresinden TC kimlik kaydının celbi ile kimlik bilgilerinin tespiti ve huzura davetle dinlenilmesi, davacı vekiline SGK dökümlerinin ibrazı için süre verilmesi,

ayrıca ...'un davacı vekilinin yanında çalışıp çalışmadığına ilişkin kolluk araştırması yapılması, çalıştığının tespiti halinde.

Tebligat Kanunu mucibince tebligatı almaya yetkili olup olmadığı ve tebligatın geçerli olup olmadığı hususları üzerinde durularak neticesinde göre karar verilmesi, açılmamış sayılma şartlarının oluşmaması ve yargılamaya devam olunması sonucunun hasıl olması halinde Ticaret Mahkemesi yönünden görevin değerlendirilmesi için hükmün HMK m. 353/1.a-4-6 maddesi gereğince ortadan kaldırılmasına, oy birliği ile aşağıdaki şekilde hükmün tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere. 1.Davacının istinaf başvurusunun KABULÜNE, HMK m. 353/1-a-4-6 uyarınca İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 19/01/2024 tarihli ve 2022/364 Esas 2024/52 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 2.Yukarıda belirtilen kapsamda deliller toplanarak esas yönden yargılama yapılması hususunda dosyanın kararı veren İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'ne gönderilmesine,