İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi E.2022/1209 K.2025/394

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, müvekkil şirketin İstanbul Beyoğlu’nda bulunan ... Otel’in ... iklimlendirme sisteminin ... Türkiye distribütörü ... İstanbul Şubesi gözetiminde ... Mühendislik tarafından projelendirilip ...

Soğutma’nın teknik desteğiyle kurulmasına rağmen, sistemin başlangıçta sorunsuz çalışmasına karşın 1,5 yıl içinde iç üniteler ve kompresörlerde yinelenen arızalar nedeniyle otelin SPA ve kuaför gibi zorunlu hizmet alanlarında hizmet verilememesi, geçici sistemlerle faaliyetlerin sürdürülmeye çalışılması sonucunda müşteri ve kiracılarla sorun yaşanması sebebiyle maddi gelir kaybı, hizmet aksaklığı ve prestij zararının oluşması; yapılan delil tespiti dosyasına göre toplam 181.936,56 TL maddi zarar tespit edilmesi,

ayıp ihbarına rağmen sorunun giderilmemesi nedeniyle ağır kusurlu bulunan tüm davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması ve zarar bedelinin ihtarname tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi talebiyle dava açtığını belirtmiştir. Davalılardan ... Ticaret Ltd.

Şti. vekili, dava konusu oteldeki tesisat işlerinin mekanik projelendirmesinin müvekkili tarafından yapıldığını ancak ... sisteminin üretimi, montajı, uygulaması ve borulamasının diğer davalılar tarafından gerçekleştirildiğini, müvekkilinin sadece mekanik tesisat projesini hazırladığını ve uygulama ile üretici kaynaklı hatalardan sorumlu olmadığını;

... sisteminin borulamasının yerinde ölçümle ve 40 metreden kısa yapıldığını, projeye dayalı ölçümün teknik olarak mümkün olmadığını, davacı tarafça önceki iş tespit dosyasındaki bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, işin 2011’de teknik kurallara uygun teslim edildiğini, 2012 ve sonrasında yapılan değişikliklerden müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, müvekkiline süresi içinde ayıp ihbarı yapılmadığını, delil tespiti dosyasında müvekkilin taraf gösterilmediğini, müvekkilinin 06/03/2018’de ihtarnameyle olaydan haberdar olduğunu, herhangi bir kusuru ve sorumluluğu bulunmadığını, davacı tarafça ileri sürülen zararlara itiraz ettiklerini,

davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu belirterek davanın reddini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.Davalılardan ... Ltd.

Türkiye İrtibat Bürosu vekili, Japonya’da mukim müvekkil şirketine dava dilekçesi, tensip zaptı ve eklerinin usulüne uygun tebliğ edilmediğini, Türkiye’deki irtibat bürosuna yapılan tebligatın usulsüz olduğunu, müvekkilin dosyada taraf ehliyetinin bulunmadığını, taraf ehliyeti eksikliğinin dava şartı olması sebebiyle davanın usulden reddi gerektiğini, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davacı tarafın iddialarını somut delillerle ispat etmesi gerektiğini ancak üretim hatası veya imalat ayıbına dair herhangi bir bilgi veya belge sunmadığını,

müvekkilinin kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.Davalılardan ... vekili, müvekkilinin dava konusu ... sisteminin satışı, kurulumu ve sonrasında iddia edilen arızaların giderilmesi süreçlerinde hiçbir rolü bulunmadığını, müvekkilin şube statüsünde olması nedeniyle davada taraf ehliyetinin bulunmadığını, bu sebeple davanın müvekkil yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddedilmesi gerektiğini;

davacı tarafın iddialarını somut delillerle ispat etmesi gerektiğini, davacı tarafından ileri sürülen zararların oluşumunda müvekkilin hiçbir kusur ve sorumluluğunun olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.Davalılardan ... Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti. vekili ise cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davacı şirket ile herhangi bir sözleşme akdetmediğini, bu nedenle huzurdaki davada müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, davacı tarafın davayı süresinde açmadığını ve davacı tarafın dava konusu yaptığı taleplerinin zamanaşımına uğradığını, müvekkili şirketin davaya konu otelin teknik projelendirmesini gerçekleştiren diğer davalı ...’in denetiminde ve gözetiminde uygulama projesini eksiksiz olarak gerçekleştirerek teslim ettiğini,

müvekkili şirketin dava konusu ... sistemini üreten üretici firmanın ve diğer davalıların hatalarından ve davacı tarafın kullanıcı hatalarından sorumluluğunun bulunmadığını, davacı şirketin kendi kusuruyla sistemi çalışamaz hale getirdiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda, dava konusu ... sistem ürününün satıcısı ve projelendiricisi olan ... Mühendislik ile tesisat ve kurulum işlerini üstlenen ... Soğutma'nın, ... ve ... Ltd. ile davacı iş sahibinin arasında doğrudan akdi ilişki bulunmadığı, ayıbın cihaz kaynaklı değil proje ve uygulama hatalarından kaynaklandığı, bu nedenle ... ve ... Ltd.’nin ayıplardan doğan zarardan sorumlu tutulamayacağı; ... Mühendislik ve ...

Soğutma’nın ise eserdeki gizli nitelikli ayıpların bilirkişi raporu ile tespit edilmesinin ardından, davacı tarafından ihtarnameyle zamanında bildirilmiş olması sebebiyle zamanaşımı itirazlarının yerinde olmadığı; ayıplı projelendirme ve montaj nedeniyle ortaya çıkan zararların davalılarca karşılanması gerektiği, davacı şirketin KDV hariç 114.704,82 TL tutarındaki zararını talep hakkının bulunduğu; buna karşılık davacının kira geliri kaybı iddiasını mevcut ayıplarla somut illiyet bağı kuramaması nedeniyle talebin reddine;

temerrüdün dava tarihinde gerçekleştiği gerekçesiyle davalıların söz konusu alacaklar için dava tarihinden itibaren avans faizi ödemesine karar verilerek, davanın kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin istemlerin reddine hükmedilmiştir.Katılma yolu ile davacı vekili istinaf dilekçesinde; davalılardan ... şirketlerinin, üretici olmalarının yanı sıra işin birlikte projelendirilmesini sağlayan ve tedarik ettikleri sistemlerin teknik özelliklerine göre diğer davalarla birlikte projelendirme yapan şirketler olduğu, dolayısıyla tüm sistemin tamamında diğer firmalarla birlikte projeyi gerçekleştiren taraflar oldukları;

bu nedenle anılan iki şirket hakkında da davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği belirtilerek, mahkeme kararının bu gerekçe ile kaldırılması talep edilmiştir.Davalı ... Soğutma Şirketi vekili istinaf dilekçesinde; davacı ile aralarında herhangi bir sözleşmenin bulunmadığını ve husumet itirazında bulunduklarını, davalı şirketin, davalı ...

Mühendislik tarafından hazırlanan ve davacının onayladığı, daha sonra taraflarca yeniden revize edilen uygulama projesini tam ve eksiksiz şekilde uyguladığını, 24.02.2011 tarihinde geçici kabulün, 16.03.2012 tarihinde ise kesin kabulün yapıldığını, zamanaşımı süresinin dolduğunu, davacının tespit dosyasında 20.10.2011 tarihinde kompresör arızası yaşandığını ve parça değişimi yapıldığını öğrendiğini, ancak tespit dosyasında davalı şirketin taraf olarak yer almadığını, davaya konu ayıptan sorumlu olmadığını ve süresinde ayıp ihbarında bulunulmadığını belirtmiştir.

Ayrıca, sistemde birçok değişiklik ve yenileme yapıldığını ve bunların bilirkişilerce değerlendirilmediğini, itirazların incelenmediğini, limit aşımlarının nasıl ölçüldüğüne ilişkin somut verilerin sunulmadığını ve yerinde ölçüm yapılmadığını; davacının esaslı kusurunun bulunduğunu, davacının 15.11.2017 tarihinden önceki alacak kalemlerini talep etmesinin mümkün olmadığını savunarak, davanın tümden reddine karar verilmesini talep etmiştir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.

Davacı iş sahibi, davalılardan ... ve ....Şti üretici ve Türkiye distribütörü, davalı ... Şirketi tesisat ve kurulum işlerini üstlenen şirket, davalı ... Mühendislik ise ... sistem ürününün satıcısı ve projelendiricisidir.Davacı şirket, sahibi olduğu otele ... ısıtma ve soğutma sistemi işinin yaptırıldığını ancak işin ayıplı olarak gerçekleştirildiğini belirterek, uğranılan zararın davalılardan müşterek ve müteselsil sorumlulukla tahsilini talep etmiştir.

Mahkemece, davalı ... şirketlerine yönelik davada, davaya konu ayıbın proje ve uygulama kaynaklı olduğu, bu nedenle söz konusu davalıların sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle, bilirkişi raporu doğrultusunda bu davalılar yönünden davanın reddine karar verilmesi isabetli bulunmuştur. Diğer davalılar ... Mühendislik ve ... Soğutma şirketlerine yönelik verilen davanın kısmen kabulüne ilişkin karar bakımından, ...

Mühendislik şirketi tarafından istinafa başvurulmamış olup, istinaf incelemesi yalnızca davalı ... Soğutma şirketinin istinaf itirazları yönünden yapılmıştır.Davalı ... Soğutma Şirketi, davaya cevap ve istinaf dilekçesinde husumet itirazında bulunmuştur.

Davacı, dava dilekçesinde söz konusu işlemin davalı ... şirketi dışındaki şirketlerin bilgi ve gözetimi altında yapıldığını ileri sürmüş olup, sadece davalı ... şirketine karşı bir sözleşme ilişkisinin varlığı iddiası bulunmakta ve bu şirketin söz konusu zarardan sorumlu olduğu ileri sürülmektedir.Bu durumda, davacı, ayıp nedeniyle zarar tazmin iddiasını ancak sözleşmenin tarafı olan ... Mühendislik şirketine yöneltmelidir. Sözleşmelerin şahsiliği ilkesi bunu gerektirir.

Dolayısıyla, eser sözleşmelerinde işin ayıplı yapılmasına ilişkin zarar talebi, bu ilke uyarınca yalnızca sözleşmenin tarafı olan ... Mühendislik şirketine karşı ileri sürülebilecekken, davalı ... Soğutma Şirketi'nin de bu zarardan sorumlu tutulması usul ve yasaya aykırıdır. Davalı ... Soğutma Şirketi’nin kurulum ve projelendirme işinden dolayı kusurlu olup olmadığına dair sorumluluk ise, davalı ...

Mühendislik şirketi ile arasındaki iç ilişkiye ilişkin olup, davacı bu iç ilişkiye dayanarak doğrudan talepte bulunamaz. Ayrıca, dosya kapsamında mevcut olan geçici kabul ve kesin kabul tutanaklarının da sadece ... Mühendislik şirketi tarafından imzalandığı anlaşılmaktadır.Bu nedenle, davalı ...

Soğutma Şirketi’ne yönelik davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerekirken, söz konusu zarardan bu davalının da sorumlu tutulması hatalı olup, bu davalı açısından ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak, davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekmiştir.Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine, davalı ...

İnşaat Şti. vekilinin istinaf talebinin kabulü ile, yerel mahkeme kararının HMK'nın 353/1-b-2. bendi gereğince kaldırılarak davanın pasif husumet yokluğundan reddine dair yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir. Davalı ... Klima İnşaat Şti. dışındaki diğer davalılar hakkında verilen karar hüküm bütünlüğü yönünden aynen yazılarak, bu davalılar hakkındaki vekalet ücreti aynen korunmuştur.