İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi E.2022/1877 K.2022/14

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sırasında verilen ara kararına karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile Tekirdağ Velimeşe Organize Sanayi Bölgesi Müteşebbis Heyeti Başkanlığı idaresi arasında 19.12.2019 tarihinde Velimeşe-Veliköy-Yalıboyu ve Kapaklı Organize Sanayi Bölgeleri müşterek atıksu kollektör hattı yapım işinine ilişkin Tekirdağ Velimeşe Organize Sanayi Bölgesi atıksu kollektör hattı yapım işi sözleşmesi imzalandığını, 23.12 2019 tarihinde de yer teslimi yapıldığını, sözleşme kapsamında atıksu kollektör inşaatı, tünel- yatay delgi inşaatı ve çelik köprü inşaatı yapım işlerinin de davacı tarafından üstlenildiğini,

söz konusu sözleşmenin kesin teminat başlıklı 11. maddesine istinaden davacı tarafından ... Bankasından 06.12.2019 tarih ... referans numaralı 6.412.100 TL değerindeki teminat mektubunun işbu sözleşme kapsamında idareye verildiğini, davacının sözleşmeden doğan taahhütlerini yerine getirmek için ilgili sözleşme kapsamında iş ve işlemlere başladığını, ancak sonrasında gerek davalının sözleşmede kararlaştırılan edimlerin dışına çıkması,

davacı şirketin tüm iyiniyetli yaklaşımlarına olumsuz karşılık vermesi gerekse de pandemi süreci gerekçeleriyle ve ayrıca Resmi Gazetenin 02.04.2020 tarih 31087 sayılı nüshasında yayımlanan 2020/5 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi uyarınca sözleşmenin davacıdan kaynaklanmayan sebeplerle tasfiyesi talebinin olumsuz değerlendirilmesi üzerine sözleşmenin taraflar için çekilmez hale geldiğini, davacının söz konusu sebeplerle sözleşme kapsamında verilen teminat mektubunun aynı sözleşme uyarınca nakit teminat ile değiştirilmesi ve idare adına gelir olarak kaydedilmesi,

bugüne kadar yapılan imalatların kesin hesabının yapılarak mahsuplaşılması ve sözleşmenin fesih sürecinin başlatılması hususlarının idarece değerlendirilerek gerekli kararın alınması için idareye başvurulduğunu, ancak bu aşamada davacı tarafından idareye verilen ...

Bankasının 06.12.2019 tarih ... referans numaralı 6.412.100 TL değerindeki teminat mektubunun davalı tarafından nakde çevrilmesine yönelik işlem başlatacağından ve bu durum davacı şirketin ticaretine ilişkin telafisi mümkün olmayacak zararlar oluşmasına sebebiyet vereceğinden ...

Bankasının 06.12.2019 tarih ... referans numaralı 6.412.100 TL değerindeki teminat mektubunun paraya çevrilmemesi konusunda ihtiyatı tedbir talep edildiği, Çorlu 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/36 Değişik İş Esas ve 2021/6 Değişik İş Karar sayılı dosyasından talebin kabulü ile ihtiyati tedbir kararı verildiği,

bu nedenlerle yargılama sonuçlanana kadar Çorlu 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/36 Değişik İş Esas ve 2021/6 Değişik İş Karar sayılı dosyasından verilen tedbir kararının devamına, sözleşmenin davalı idare tarafından haksız olarak feshedildiğinin tespiti ile haksız feshe ilişkin taleplerinin kabulüne, davacı şirket tarafından davalıya sözleşme kapsamında verilen ...

Bankasının 06.12.2019 tarih ... referans numaralı 6.412.100 TL değerindeki Teminat Mektubunun iadesine, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davacı tarafından imalatı yapılan işlerin tespiti ile şimdilik 20.000 TL'nin sözleşmenin haksız olarak feshedildiği 09.07.2021 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili ise dosyaya sunmuş olduğu itiraz dilekçesi kapsamında Çorlu 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 16/07/2021 tarih 2021/36 Değişik İş Esas 2021/36 Değişik İş Karar sayılı kararına konu olan ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Çorlu 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/36 Değişik İş sayılı dosyasında 16/07/2021 tarihli karar ile yaklaşık ispat koşulun oluştuğundan bahisle teminat mektubunun ödeme yapılmaması yönünden ve tazmin edilmemesi bakımından %15 teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmiştir.

Mahkemece, davalı vekilinin itirazları kapsamında Çorlu 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/36 Değişik İş sayılı dosyasında verilen tedbir kararını kaldırabilecek deliller ve olguların bulunmadığı, yine tedbire konu teminat mektubunun dava konusu uyuşmazlık olduğu, davacı tarafından, taraflar arasındaki sözleşmenin haksız olarak feshedildiğinin tespitinin istenildiği,

bu nedenle davalının yapmış olduğu feshin haklı olup olmadığının tespiti gerektiği, bu hususun da ancak yargılama neticesinde ortaya çıkacağı, teminat mektubunun iadesi talebi bakımından ihtiyati tedbirin söz konusu teminat mektubunun bozulmaması yönünde olduğundan teminat mektubunun dava konusu uyuşmazlıklardan birini oluşturduğu,

bu yüzden teminat mektubu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceği, ihtiyati tedbirin kaldırılması halinde davacı açısından hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ve ciddi bir zararın doğacağı enişesinin bulunduğu ve yine ihtiyati tedbir için dosya kapsamı itibariyle yaklaşık ispat koşulun bulunduğu, davalı vekilinin ayıca teminatın arttırılması talebinde bulunduğu, Çorlu 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/36 Değişik İş sayılı dosyasında teminat mektubunun %15'i oranında nakdi teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verildiği, teminatın mahkeme veznesine yatırıldığı,

bu kapsamda yatırılan teminat miktarının 961.815,00 TL olduğundan davalının ihtiyati tedbirin uygulanması bakımından ileride oluşabilecek zararı açısından yeterli olduğu gerekçesi ile.

Çorlu 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/36 Değişik İş 2021/36 Değişik İş Karar sayılı dosyasında verilen ihtiyati tedbirin devamına, bu suretle davalı vekilinin itirazının reddine, davalı vekilinin teminatın arttırılması talebinin reddine, karar verilmiş, karara karşı ihtiyati tedbire itiraz eden davalı vekili istinafa başvurmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesi ile; istinaf başvurusuna konu ihtiyati tedbir kararının yasal şartlarının mevcut olmadığını, taraflarınca Çorlu 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/36 Değişik İş sayılı dosyasına sunulan 09.08.2021 tarihli itiraz dilekçesinde ve davaya sundukları dilekçe, delil ve beyanlarında ayrıntılı olarak belirtildiğini, ilk derece mahkemesinin ihtiyati tedbir kararı verildikten yaklaşık 10 ay sonra incelenen itirazlar hakkında, dosya kapsamında yer alan yazılı ve açık delilleri, mevcut durumu hiç dikkate almadığını, davacının soyut iddiaları karşısında, tamamı dosyada yer alan ve celbini talep ettikleri delilleri ile.

Davacının taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca üstlendiği edimleri yerine getiremeyeceğini ve bu yönde olmak üzere teminat mektubunu nakit teminat ile değiştirmek suretiyle verdiği teminatın gelir kaydedilmesini talep ettiği 07.06.2021 tarih 1244 sayılı yazısının dava dosyasına sunulduğunu, davacının işin başından bu yana sözleşmenin "en esaslı işi", "bedel ve dolayısıyla yüzde olarak en kapsamlı işi" olan boru döşeme işiyle ilgili olarak dahi, üstlendiği edimini ifa etmediğini, sair işler yönünden de davalı yüklenicinin edimlerini süresinde ve gereği gibi yerine getirmediğini,

davacının bizzat kendi yazısıyla beyan ve kabul ettiği "yüklenicinin (davacının) edimlerini yerine getirmediğinin" ortaya konması üzerine müvekkili tarafından sözleşmenin usulüne uygun biçimde ve haklı olarak feshedildiğini, işin süresinde, tam ve gereği gibi yerine getirilmemesinde sorumluluğun, kusurun ve sözleşmeye aykırı irade ile fiillerin davacıya ait olduğunun ortaya konulduğunu, tedbir talep eden davacı tarafından müvekkiline yapılan 07.06.2021 tarih 1244 sayılı başvuruda açık olarak sözleşme ile üstlendiği iş ve işlemleri yerine getirmeyeceğini bu nedenle sözleşmenin feshi ile teminatın irat kaydedilmesini talep ettiğini,

bu itibarla; başvuruya konu ihtiyati tedbir talebi ve dava açısından, davacının başvurularının iyi niyetten uzak olduğu gibi, somut gerçekler karşısından hukuki temelinin bulunmadığını, ancak ilk derece mahkemesinin, usul ve yasaya aykırı olarak,

yalnızca işbu ihtiyati tedbire konu teminat mektubunun, davaya da konu olduğunu gerekçe göstererek yanılgılı bir karar verdiğini ve itirazlarını reddettiğini, dosyadaki dilekçeleri ile ayrıntılı olarak ortaya konan ve yukarıda kısaca değinilen hususların, davacının iddialarını "yaklaşık da olsa" ispat edemediğini gösterdiğini, müvekkilne sunulan yazıyla, işi yapamayacağını beyan eden, bu yönde olmak üzere sözleşmenin feshi dâhil, teminat mektuplarının (nakit olarak değiştirilmesine müteakip) irat kaydedilmesini talep eden davacının, sonradan yaptığı sair izahatları ile öne sürdüğü ihtiyati tedbir talebinin, HMK'ndaki şartları taşımadığını,

bu nedenle itirazlarının kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan ihtiyati tedbir kararının kaldırılması, aksi kanaatte olunması hâlinde, davacının göstermesine karar verilen teminat miktarı HMK.'nun 392.

Maddesine aykırı olduğundan, davacıdan uygun bir teminat göstermesinin istenmesine karar verilmesini talep ederek istinaf başvurusunda bulunmuştur.Talep, eser sözleşmesinin haksız olarak feshedildiğinin tespiti, sözleşme kapsamında yapılan işlerin tespiti ile bedelinin tahsili ve sözleşme kapsamında verilen teminat mektubunun iadesi davasında teminat mektubunun nakde çevrilmesinin önlenmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesine ilişkindir.

Davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir. Geçici hukuki korumalardan olan ihtiyati tedbir HMK'nın 389 vd maddelerinde düzenlenmiş olup, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında verilebilecektir.

İhtiyati tedbir kararının verilebilmesi için yaklaşık ispat koşulunun yerine getirilmiş olması gerekir.Somut uyuşmazlıkta taleplerden biri teminat mektubunun iadesine ilişkin olup, dosya kapsamına göre bedel karşılığı düzenlendiği anlaşılan eser sözleşmesinin feshedildiğinin iddia edilmesi karşısında sözleşme kapsamında verilen teminat mektubunun fesih sonuçlarına göre tasfiye kapsamında sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre talep edilebileceği değerlendirildiğinde yaklaşık ispat koşullarının oluştuğu anlaşılmakla uyuşmazlığı esastan çözecek ilk derece mahkemesinin kanaatina göre ihtiyati tedbire itiraz edenin itiraz sebepleri şu aşamada

yerinde olmadığından itirazın reddine dair verilen mahkeme kararı usul ve yasaya uygundur.

Mahkemece tedbir kararı teminat karşılığında verilmiş olup, alınan teminat miktarı yeterli olduğundan davalı vekilinin soyut teminata itirazı ve istinaf sebepleri de yerinde değildir.Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme ara kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla,

ihtiyati tedbire itiraz eden davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.