İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi E.2022/2332 K.2025/281

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, davacı tarafından davalılar aleyhine Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası üstünden, davalı ...A.Ş. ile olan cari hesap alacağının teminatı olarak Pamukkale Tapu Müdürlüğünün 09.05.2016 tarih ve ... yevmiye sayılı resmi senedi ile Denizli İli, Pamukkale İlçesi, ... Mah., ... Ada, .. Parselin davalı ... adına kayıtlı olan 1/4 payı üzerinde davacı lehine1.

Derecede tesis edilen 3.000.000,00 TL bedelli ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan takibe yönelik itirazın İİK'nın 150/a maddesi atfıyla aynı Kanun'un 67.maddesi uyarınca iptali ve icra inkar tazminatının tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar davalılar vekilince istinaf edilmiştir.

Davacı şirket, taraflar arasında düzenlenen ipotek akit tablosu kapsamında ödenmeyen borç için yaptıkları icra takibine davalılar tarafından haksız olarak itiraz edildiğini, oysaki davalıların Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/1391 Esas sayılı dosyasına sundukları dilekçelerinde borcun varlığını kabul ettiklerini, ayrıca iflas erteleme dosyasında düzenlenen raporlarda da alacaklılarının varlığının tespit edildiğini belirterek, itirazın iptalini talep etmiştir.

Davalılar ise, taraflar arasında borcun ödenmesi için düzenlenen ön protokolden asıl protokole henüz geçilmeden icra takibi yapıldığını, davaya konu takip dayanağı ipotek akit tablosunun yok hükmünde olduğunu, icra takibinden önce gönderilen ihtarnamenin İİK'nun 150. maddesine uygun olmadığını, takip nedeniyle borçlu olmadıklarını savunmuştur.

Mahkemece, takip dayanağı ipotek senedinin resmi şekilde düzenlenmiş olması nedeniyle geçerli olduğu, aksi yönde de bir iddia ve ispat olmadığı, borçlu şirket vekili tarafından Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/1391 Esas sayılı dosyasına sunulan 31.10.2016 tarihli dilekçesi ile borcu kabul ettiği, her ne kadar davalı taraf, davacı aleyhine Denizli ATM'nin 2020/1076 esas sayılı dosyası ile tazminat davası açtıklarını, dolayısıyla hükmedilecek tazminat kapsamında alacağın yeniden değerlendirilebileceğini belirterek söz konusu dava dosyasının bekletici mesele yapılmasını talep etmiş ise de;

söz konusu davanın icra takibinden sonra açıldığı, tazminatın itirazın iptali davası ile ilişkili olmadığı, söz konusu dosyada verilecek karar bu dava yönünden sonuca etkili olmayacağından bekletici mesele yapılmadığı, icra takibinden önce davalı tarafın temerrüde düşürüldüğüne ilişkin dosyaya herhangi bir delil sunulmadığından faiz alacağı isteminin yerinde olmadığı, alacağın likit olması nedeniyle davacının icra inkar tazminatı talebinin yerinde olduğu, davanın reddedilen kısmı yönünden davalı tarafın kötü niyet tazminat isteminin ise koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle, davacının davasının kısmen kabulüne, davalıların, Bakırköy ...

İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyasına yapmış oldukları itirazın kısmen iptaline, takibin 3.000.000,00-TL asıl alacak üzerinden aynı koşullarda devamına, fazlaya ilişkin faiz talebinin reddine, hükmedilen alacağın %20'si üzerinden hesaplanan 600.000,00-TL icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine, davanın reddedilen kısmı yönünden davalıların kötü niyet tazminat isteminin koşulları oluşmaması nedeniyle reddine, karar verilmiştir.

Davalı ...vekili istinafında, müvekkiline ve davalı müflis şirkete TMK'nın 887.maddesi kapsamında ihbar şartını karşılayacak bir ihbar yapılmadığını, davanın açıldığı tarihe göre hüküm tesis edilmediğini, tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bir inceleme yapılmadığını, dava değerinin düşük gösterildiğini, fason üretim nedeniyle davalı müflis şirketin borcu bulunmadığını aksine davacıdan alacaklı olduğunu, takip dayanağı ipoteğin kanunda aranan şekil şartına aykırı olduğunu, ... tarafından imzalanan kefaletin yok hükmünde olduğunu,

müvekkili ...'in haklarında iflasın ertelenmesi ihtiyati tedbir kararı (daha sonrasında iflas kararı) verilen şirketler ile herhangi bir bağı bulunmadığını, yargılama sürecinde Denizli 1. ATM'nin 2015/1391 Esas, 2018/1174 Karar sayılı ve 19.09.2018 tarihli ilamı ile davalı ...

Sanayi ve Ticaret A.Ş'nin iflasının ertelenmesine dair verilen karara karşı bir kısım asli müdahiller tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi'nin 2019/604 Esas, 2020/358 Karar sayılı ve 04.03.2020 tarihli ilamı ile davalı şirketin "iflasına" karar verildiğini ve bu ilamın Yargıtay incelemelerinden geçmek suretiyle kesinleştiğini, tasfiye işlemlerinin Denizli ... İcra Müdürlüğü'nün ...

İflas sayılı dosyası ile devam etmekte olduğunu, müflis şirket adına iflas idaresi tarafından verilen yetki uyarınca, müflis şirket ve yetkilisinin, davacı aleyhine Denizli ATM'nin 2020/1076 esas sayılı dosyası ile açılan tazminat davasında, davacı ...'un alacağının mevcut olup olmadığı ve hatta davacılara borçlu olup olmadığı hususlarında araştırma yapıldığından, söz konusu dava dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, icra inkar tazminatı şartlarının bulunmadığını belirterek, İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosya ile girişilen icra takibinin teminatsız olarak tedbiren durdurulmasına, istinaf incelemesinin duruşmalı yapılarak kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İflas halinde ...San ve Tic A.Ş. vekili istinafında, yerel mahkemenin borçlular tarafından Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/1391 Esas sayılı dosyasına sunulan 31.10.2016 tarihli dilekçesi ile borcun kabul edildiğine dair kabulünün yerinde olmadığını, o dilekçede yer alan ifadeden "ipotek kapsamında yapılan ödemelerden sonra 11.237.420,42 TL borcun bulunduğu" anlamının çıkmadığını, "24.656.938,27 TL alacağın 31.10.2016 tarihi itibariyle çeşitli ödemelerle 11.237.420,42 TL'ye geriletildiği ve bu ödemelerin yanında şahısların ipotek tesis ettiği" sonucu çıktığını,

bu durumun o dosyasında bulunan kayyım raporlarından da tespit edilebileceğini, mahkemece bu durum bilirkişi raporu ile tespit edilebilecek iken, bilirkişi raporu alınmadan, eksik incelemeye ve çıkarıma dayalı olarak karar verildiğini, ipoteğin ön protokol kapsamında ve kesin protokol yapılmak kaydı ile tesis edildiğini, ...'un haksız fiili ve kesin sözleşme yapmaktan kaçınması sebebi ile taraflar arasında kesin protokol imzalanamadığından ön sözleşme ile tesis edilen ipoteğin hiç bir hükmü olmadığını, müflis şirket tarafından davacı aleyhine Denizli 1. ATM'nin 2020/1076 esas sayılı dosyası ile açılan tazminat davasında,

davacı ...'un alacağının mevcut olup olmadığı ve hatta davacılara borçlu olup olmadığı hususlarında araştırma yapıldığından, söz konusu dava dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, icra inkar tazminatı şartlarının bulunmadığını, tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bir inceleme yapılmadığını belirterek, kararın kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapılarak öncelikle Denizli ATM'nin 2020/1076 esas sayılı dosyasının akıbetinin sorulmasına ve davanın reddine, itirazları doğrultusunda yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan takibe vaki itirazın, İİK'nın 150/a maddesi atfıyla aynı Kanun'un 67. maddesi uyarınca iptali ve icra inkar tazminatının tahsili istemine ilişkindir. İpoteğin paraya çevrilmesi, takip talebi başlığı ile İİK m 148 vd düzenlenmiştir.

İİK m.149 'de icra müdürünün ibraz edilen akit tablosunun kayıtsız şartsız bir para borcu ikrarını ihtiva ettiğini ve alacağın muaccel olduğunu anlarsa borçluya ve taşınmaz üçüncü şahıs tarafından rehnedilmiş veya taşınmazın mülkiyeti üçüncü şahsa geçmişse ayrıca bunlara birer icra emri göndereceği, bu icra emrinde borcun otuz gün içinde ödenmesi ve bu müddet içinde borç ödenmez ve icra mahkemesinden icranın geri bırakılmasına dair bir karar getirilmezse alacaklının taşınmazın satışını isteyebileceğinin bildirileceğine yer verilmiştir.

Yasal düzenleme emredici niteliktedir. Asıl borçlu ile rehin veren üçüncü kişi arasında zorunlu takip arkadaşlığı olup birlikte takip yapılması gerekir. Bununla birlikte, asıl borçlunun borcu nedeniyle taşınmazını ipotek veren yönünden TMK'nın 887. maddesi hükmünün de takip koşulu olarak göz önünde bulundurulması gerekir.

Buna göre, ipotek veren taşınmaz maliki üçüncü kişiye, İİK'nın 150/ı maddesi gereğince hesap özeti gönderilmesi zorunluluğu bulunmamakta ise de ipotek veren üçüncü kişi hakkında takip yapılabilmesi için TMK’nın 887. maddesi uyarınca alacağın kendisinden istenilmesi yani muacceliyet ihtarının gönderilmesi gerekir.

Bir başka ifadeyle, söz konusu düzenleme gereğince, ipotekli taşınmaz maliki üçüncü şahsa ihbar yapılmadıkça onun yönünden borç muaccel olmayacağından hakkında icra takibi başlatılamaz.

TMK'nın 887. maddesi uyarınca icra takibinden önce borçtan şahsen sorumlu olmayan ipotek verene ihtarname gönderilmiş olması HMK'nın 114/2. maddesi anlamında takip ve dava şartı olup, asıl borçlu ile ipotek veren arasında zorunlu takip arkadaşlığının bulunması nedeniyle haklarında birlikte takip yapılması gerektiğinden, sonradan ipotek verenin dahil edilmesi suretiyle takibin sürdürülmesi de mümkün bulunmadığı gibi, ipotek veren hakkında yeni takip yapılması da bu dava şartı eksikliğini ortadan kaldırmayacaktır.

Somut olayda, ipotek veren ...takip talebinde borçlu şirketle birlikte gösterilmiş ve ayrıca ödeme emri ve takip dayanağı belge de kendisine tebliğ edilmiş olmakla birlikte, borçlu/davalı şirketle birlikte ipotek veren ...'e de TMK’nın 887. maddesi kapsamında çıkarılan Denizli ... Noterliği'nin 22.11.2016 tarih ve ... yevmiye sayılı muacceliyet ihtarnamesinin ...'e tebliğ edildiğine dair bir belge dosyaya sunulmamıştır.

Davacı vekilince sunulan istinafa cevap dilekçesinde buna ilişkin tebliğ belgesinin de dosyaya getirtildiği belirtilmiş ise de dosya kapsamında böyle bir tebliğ belgesine rastlanmadığı gibi bu yönde ilgili noterliğe yazılan bir müzekkere de bulunmamaktadır. Dosyada davalı ... şirketinin bu ihtara karşı göndermiş olduğu Denizli ...

Noterliği'nin 30.11.2016 tarih ve ... yevmiye sayılı cevabi ihtarnamesi mevcut ise de davalı ...tarafından gönderilen bir cevabi ihtarname bulunmamaktadır.

Bu itibarla Mahkemece öncelikle söz konusu ihtarın davalı ...'e tebliğine dair tebliğ mazbatasının ilgili noterlikten ve davacıdan sorularak dosya arasına getirilerek, somut olayda TMK'nın 887. maddesi uyarınca takip ve dava şartının mevcut olup olmadığının denetlenmesi gerekirken, bu yönde bir araştırma ve değerlendirme yapılmadan davanın esası hakkında karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Açıklanan nedenlerle, bu aşamada sair istinaf itirazları incelenmeksizin, davalı ...vekili ile İflas halinde ...

San Ve Tic A.Ş. vekilinin istinaf taleplerinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-4 maddesi gereğince kaldırılarak, yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.