İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi E.2022/253 K.2023/531

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı- karşı davalı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sahibi ve donatanı olduğu ...

IMO numaralı ... adlı gemide İzmir Aliağa Limanı' na yanaşırken jeneratör şaft dişlisinde arıza olduğunu, şafta tutulumunu kaybettiğini, gemi personelince yapılan incelemede geminin redüktör dişlisine ait mil dişli ve rulmanın sökülmesi gerektiğinin saptandığını, ilgili parçaları söküp İstanbul'a götürmek üzere davalı şirketten ... plakalı araç ile şoför ve iki makine ustası geldiğini, davalı çalışanlarının gemiye gidip gelmelerinin davacı tarafından karşılandığını, ustaların gerekli parçaları söktüklerini, ancak söküm sırasında geminin redüktör dişlisine ait ringin kırıldığını,

davacının davalı tarafından sökülen parçaların tamirini üçüncü bir kişiye yaptırmaya karar verdiğini, halen davalı tarafından Pendik/İstanbul adresinde tutulduğunu bildikleri sökülen parçaların iadesini istediklerini, davalının parçaların iadesi için KDV hariç 5.100 Euro işçilik, 860 Euro İstanbul'a taşıma bedelinin ödenmesini istediğini, söküm sırasında redüktör dişlisinin kırılmasının yanı sıra talep edilen ücretin fahiş olduğunu ve davacı tarafından kabul edilmediğini, davacının Beyoğlu ...

Noterliği'nden 18.01.2019 tarihinde ... yevmiye nolu ihtarı ile gemiye ait parçalarını istediğini, davalının Kartal ... Noterliği' nden 25.01.2018 tarih ... yevmiye nolu ihtarı ile ilgili parçaların ...

Kayışdağı şubesindeki hesaplarına 5.960 Euro ödenmesi karşılığı verileceğinin bildirildiğini, 07.02.2018 tarihinde ise 5.960,00 Euro bedel 1.072,80 Euro KDV olmak üzere 7.032,80 Euo bedelli ... numaralı faturayı davacıya gönderdiğini, davacının bu faturayı yasal süresi içinde red ve iade ettiğini, davalının esasen söküm sırasında redüktör dişlisini kırmalarından dolayı bir ücrete hak kazanmadıklarını, taraflar arasında Euro üzerinden bir sözleşme bulunmadığını, davacının yapılan işlemler için piyasa fiyatlarına uygun olarak 6.670,00TL + KDV ödemeyi önerdiğini, tutarı kabul etmeyen davalının ilgili gemi parçalarını iade etmediğini,

geminin bu parçalar olmaksızın çalıştırılabildiğini, ancak eksik parçalar (makine gücünün şaft dinamosuna aktarılamadığı) nedeniyle gemi jeneratörlerinin sürekli çalıştırılmak zorunda kalındığını, bu nedenle aşırı dizel yakıt tüketildiğini, bu durumun yıllık 100-110 ton fazla dizel yakıt tüketimine ve jeneratörlerin aşırı yıpranmasına neden olduğunu, buna rağmen geminin verimli çalışmasının da engellendiğini, müvekkilinin telafi edilemez boyutta zarar uğradığını, davalının müvekkili tarafından reddedilen faturaya istinaden İstanbul Anadolu ...

İcra Dairesi' nden ... E. Sayılı dosya ile icra takibi başlattığını, müvekkilinin kabul ettiği 6.670,00 TL +KDV toplam 7.871,00 TL'yi (1.230 Euroya denk gelen) icra dosyasına ödeyerek kalan tutara itiraz edildiğini, davacının davalıya 6.262 Euro ve eklentileri için borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı-karşı davacı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle.

26.07.2017 tarihinde davacı şirketin müvekkiline ulaşarak Derin adlı gemisinde PTO şaftının dönmediğini belirterek servis talep ettiğini, 27.07.2017 tarihinde müvekkilinin çalışanlarının gemiye giderek PTO şaftının sökülmesi işlemini yaparken giriş şaftındaki seal'in (müvekkil şirket çalışanının kusuru olmaksızın) kırıldığını, 28.07.2017 tarihinde seal parçasının temin edilerek geminin çalışır hale getirildiğini, sökülen PTO şaftının İstanbul'a getirildiğini, karşı davalıya 14.000 Euro fiyat bildirilmesine rağmen, görüşmeler sonucu 5.960 Euro + KDV olarak sözlü anlaşıldığını,

KDV istisnasına ilişkin davacı tarafından muafiyet belgesi sunulmadığı için faturanın KDV'li düzenlendiğini, davacı-karşı davalı şirketin icra takibinde faturayı kısmen ödediğini, kalan tutara itiraz ederek huzurdaki davayı açtığını, davacıya sökülen PTO şaft sökümü için bulundurmak zorunda olunan ... makine servisi karşılığının ödenerek ilgili PTO şaftının alınabileceğinin yazılı olarak bildirilmesine rağmen davacının bunu kabul etmediğini, müvekkili şirketin bu süreçte ödediği depolama kira ücretlerine yönelik haklarını saklı tuttuklarını davacının verilen hizmet bedelini ödemekten kaçınmak için bu davayı açtığını,

icra takibine de aynı amaçla itiraz ettiğini belirterek açılan menfi tespit davasının reddine, karşı davalarının kabulü ile davacı- karşı davalının takibe haksız itirazının iptaline, %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına, hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece; davacı-karşı davalı ... Tic. Ltd. Şti.

Vekili, müvekkilinin donatanı olduğu İzmir - Aliağa'da bulunan DERİN isimli geminin jeneratör şaft dişlisinin anza yaptığını, bu arızanın mahiyeti ve kapsamının belirlenerek onarımının yapılması için, davalı-karşı davacı ile iletişime geçtiğini, davalı-karşı davacının iki mekanik ustasının Aliağa Limanı'ndaki gemiye gelip arızalı redüktör şaft dişlisini İstanbul'a getirdiklerini, mekanik ustalarının gemiye geliş ve gidiş motor servislerini karşıladıklarını iddia ettiği ve ... antetli Servis Makbuzu ibraz ettiği, davalı-karşı davacı vekilinin sunduğu ...,

servis elemanlarının gemiye geliş gidiş ve gemide çalıştıkları saatlerin gösterildiği bu çizelgeye göre, davalı-karşı davacı firma çalışanlarının hizmet süresinin toplam 26 saat olduğu, toplam sürenin 5+5=10 saatinin İstanbul/ İzmir/ İstanbul seyahat suresi, 16 saatinin ise gemide çalışma süresi olduğu, tarafların sundukları dilekçe ve delilleri itibariyle, davalı-karşı davacı çalışanlarının gemide çalıştıkları sürelerin hesabınn farklılık gösterdiği, davacı-karşı davalı vekilinin cevaba cevap dilekçesinde, iki mekanik ustasının 24 saatlik maliyetini hesapladığı, ancak bu hesaplamanın dayandığı bir zaman çizelgesi olmadığı,

davalı-karşı davacının ise seyahat süresi dahil toplam 26 saat hesabı yaptığı, bu durumda, davalı-karşı davacının ... ile hesapladığı toplam süre olan 26 saat üzerinden maliyet hesabı yapılması gerekeceği, gemide yapılan işin dişli kutusu PTO şaft elastik kaplin bağlantılarının sökülerek PTO şaft üzerinde bulunan hub'ın sökülmesi, PTO housing üzerinde bulunan hidrolik yağlama borularının sökülmesi, PTO housing bağlantı cıvatalarının sökülerek PTO housing gearbox üzerinden arıtması, PTO housing üzerinde bulunan PTO şaftının sökülerek atölye ortamına alınmak üzere kargo firmasına verilmesi;

geminin çalışmasını teminen PTO housing dişli kutusu üzerine monte edilmesi, ana makinanın çalıştırılıp test edilmesi işleri olduğu, parça değişimi, malzeme temini söz konusu olmadığı, yapılacak hesaplama açısından alanında uzman bilirkişinin görüşüne itibar edildiği, buna göre, yolda geçen 10 saatlik süre dışında gemideki 16 saatlik işin gece çalışması olduğu ve İstanbul dışına seyahat edildiği göz önüne alınarak, bir ustanın dava konusu iş için harcadığı toplam 26 saat çalışma süresinin 4 adam x gün'e karşılık geleceğinin düşünülmesi gerekeceği, 2 usta için 8 adam x gün (yevmiye) üzerinden hesap yapılması,

yol, yemek ve konaklama bedelinin, yükleme, indirme ve nakliye bedelinin dahil edilmesi gerekeceği, hizmetin verildiği Temmuz 2017 tarihi itibariyle kalifiye bir mekanik ustasının yevmiyesinin ortalama (net) 200 TL olduğu, 2 usta (8 yevmiye) karşılığı 1.600,00 TL hesaplanacağı, 2 kişinin Aliağa'da 1 gece konaklaması için 400,00 TL'nin makul bir bedel olacağı, 2 kişinin gemide çalıştıkları süre zarfında gemi kumanyasından yemiş olmalarının teamül gereği olduğu da gözetilerek,

gidiş geliş süresince yemek masrafı için toplam 300,00 TL'nin makul bir bedel olacağı, 2 kişinin İstanbul/Aliağa/İstanbul gidiş-dönüş seyahati için (10 saadik bir seyahat süresi olduğu belirtildiğine göre, şirket aracı/özel oto ile seyahat edilmiş olduğu anlaşılmaktadır] 600,00 TL harcama gerektireceği, gemiden sökülen parçaların İstanbul'a nakliyesi için 2.500,00 TL'nin makul bir tutar olacağı, bu harcamaların toplamının 5.400,00 TL olacağı, davalı-karşı davacı şirketin verdiği bu hizmet için ortalama %20 oranında kar etmesinin sektör teamüllerine uygun olacağı, bu halde talep olunabilecek 6.480 TL hak ediş hesaplanacağı,

davacı- karşı davalının ise hesaplanan bu tutarın üzerinde 6,670,00 TL + KDV bedeli kabul ettiği ve icra dosyasına 7.871,00 TL yatırdığı göz önüne alınarak davacı-karşı davalının davasının kabulü ile İstanbul Anadolu ...

İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasında davacı karşı davalının ödemesi sonrası bakiye 6.262 EURO'dan ve ferilerinden borçlu olmadığının tespitine, davalı-karşı davacının karşı davasının reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile; davacı-karşı davalının davasının KABULÜ ile İstanbul Anadolu ...

İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında davacı karşı davalının ödemesi sonrası bakiye 6.262 EURO'dan ve ferilerinden borçlu olmadığının TESPİTİNE, Davalı-karşı davacının karşı davasının REDDİNE, karar verilmiş karara karşı davalı- karşı davacı vekili istinafa başvurmuştur.Davalı - karşı davacı vekili istinaf dilekçesi ile;

icra takibine itiraz eden davacı-karşı davalının menfi tespit davası açmakta hukuki yararı bulunmadığını, bilirkişi incelemesi neticesinde dosyaya sunulan rapora yaptıkları itirazlar değerlendirilmeden, alınan raporun hükme esas alındığını, bu yönüyle de verilen kararın usule aykırı olduğunu, müvekkili şirketin yabancı bir şirket olduğunu, yapılan işlerde, verilen hizmetlerde yabancı para cinsiyle çalıştığını, müvekkilinin, Türkiye'de çalışmaya başladığı ilk günden itibaren tüm müşterileri ile yabancı para cinsinden çalıştığını,

davacı karşı davalının dava konusu işten önce aldığı servis hizmetinde verilen servis ücret tarifesine göre ödeme yaparak ve esasen ücret tarifesini kabul ettiğini, buna ilişkin belgelerin dosyaya sunulduğunu, dava konusu iş için servis talep edildiğinde sunulan maillerden ve şifahi olarak servis ücret tarifesinin görüşüldüğünü, davacı karşı davalının kabulü üzerine servis hizmeti verildiğini, müvekkili şirket ile aynı koşullarda iş yapan yine yabancı menşeili ..., ... ve ... isimli firmalara ait servis ücret çizelgelerini dosyaya sunduklarını,

bunlara ait servis ücret çizelgelerinin emsal olması gerekirken bilirkişilerce merdiven altı tabir edilen usta fiyatları üzerinden hesaplama yapılmasının ve mahkemece itirazları dikkate alınmadan eksik inceleme ile yapılan bilirkişi raporunun hükme esas alınmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı karşı davalıya daha önce Şenkaya Tersanesi Yalova'da ...

Gemisinde verilen servis hizmetine ilişkin ''...'' incelendiğinde bu iş için fatura edilen 4.000 EURO bedelin kabul edildiği ve ödediği, bu ödeme ile servis ücretlerinin kabul edildiğinin açık olduğunu, dava dilekçesinde belirtilen rakam konusunda davacı karşı davalı şirket yetkilisi ile şifahi olarak anlaşma sağlanarak çalışmaların başlatıldığını, servis talebinin gece alınması,

işin aciliyeti ve daha önce verilen hizmetlerin bedellerinin ödenmiş olması nedeniyle oluşan güvenle işe başlanıldığını, müvekkilinin bu şekilde çalıştığını bilen davacı karşı davalının bu ücretleri bilerek hizmet talep ettiğini, ayrıca davacı karşı davalıya fatura ibraz edildiğinde yabancı para cinsinden fatura düzenlenmesine itirazı olmadığını belirterek istinafa başvurmuştur.

Asıl dava, eser sözleşmesi kapsamında faturadan ve faturaya dayalı yapılan takipten dolayı borçlu olunmadığının tespiti, karşı dava takibe itirazın iptali istemine ilişkin olup davacı iş sahibi, davalı-karşı davacı yüklenicidir.

Davacı karşı davalı vekili müvekkiline ait ... adlı gemide jeneratör şaft dişlisinde arıza olduğunu, yapılan incelemede geminin redüktör dişlisine ait mil dişli ve rulmanın sökülmesi gerektiğinin saptandığını, ilgili parçaları söküp İstanbul'a götürmek üzere davalı şirketten hizmet alındığını, davalı şirketin hizmet bedeline ilişkin fahiş bedelli fatura düzenlediğini, faturayı kabul etmediklerini, davalının faturaya dayalı olarak takip başlattığını, fatura konusu yapılan iş bedeline ilişkin müvekkili tarafından piyasa fiyatların uygun olarak 6.670,00TL + KDV ödemeyi önerdiğini, davalının kabul etmediğini,

haklarında yapılan takipte müvekkilinin kabul ettiği miktar kadar ödeme yaparak kalan miktara itiraz ettiğini, kalan bedel bakımından müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitini talep etmiş, davalı- karşı davacı bahse konu takipte davacı karşı davalının takibe itirazının haksız olduğunu belirterek itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.TBK'nın 481.

Maddesine göre Eserin bedeli önceden belirlenmemiş veya yaklaşık olarak belirlenmişse bedel, yapıldığı yer ve zamanda eserin değerine ve yüklenicinin giderine bakılarak belirlenir., Somut olayda taraflar arasında eserin bedeli belirlenmemiş olup, davalı karşı davacı her ne kadar taraflar arasında bedelin sözlü olarak kararlaştırıldığını iddia etmiş ise de bu iddiasını ispatlayamamıştır.

Buna göre anılan yasal düzenleme gereğince işin bedelinin yapıldığı yer ve zamandaki rayiç değere göre belirlenmesi gerekir. Mahkemece bilirkişi raporu alınmış ve yüklenicinin eser nedeniyle alması gereken işçilik bedelleri ve masrafları mahalli rayice göre belirlenmiş olup, davalı karşı davacı her ne kadar bedelin düşük olduğunu belirtmiş ise de itirazı soyut olup söz konusu bilirkişi raporuna sadece EURO olarak bedel talep edebileceklerine dair itiraz etmiştir.

Bilirkişi raporunda hesaplanan rayiç bedelin düşük olduğunu belirtmiş ise de rayiç bedelin daha yüksek olduğuna ilişkin her hangi bir belge ve bilgi dosyaya sunmamıştır. Buna göre mahkemece, TBK 481. Maddeye göre hesaplama yapan bilirkişi raporu doğrultusunda karar verilmesi yerinde olmuştur.

Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı-karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.