İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi E.2023/1072 K.2023/1021

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Asıl davada davacı vekili, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasında 22.05.2020 tarih, 4910 Nolu 55.000,00 TL tutarlı kesin teminat mektubu, 03.07.2000 tarih, ... Nolu 57.000,00 TL tutarlı kesin teminat mektubu için geçici kabulün yapılması gereken 01.07.2002 tarihi ile takip tarihi olan 11.05.2012 tarihleri arasında ödenmiş banka teminat mektubu komisyonları ile kesin teminat olarak verilmiş, 07.12.1999 tarih, ...

Nolu 74.500,00 TL tutarlı kesin teminat mektubu için kesin kabulün yapılması gereken 01.02.2003 ile takip tarihi olan 11.05.2012 tarihleri arasında ödenmiş banka teminat mektubu komisyonlarının tahsili için yaptığı icra takibine davalının haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2017/402 esas sayılı davada davacı, asıl davaya konu teminat mektupları için 11.05.2012 tarihinde açılmış icra takibinden sonra ödenmiş banka teminat mektubu komisyonları için toplamı 12.000,00 TL’nin haksız ödendiğini ileri sürerek 12.000,00TL'nin en yüksek ticari mevduat faizi ile birlikte davalıdan

Tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Asıl ve birleşen davada davalı vekili, taraflar arasında imzalanan 09/12/1999 tarihli Enerji Nakil Hatları Tesis Sözleşmesi nedeniyle davacının müvekkili şirkete vermiş oldukları 2 adet ihzaraat ve 1 adet kati teminat mektubunun iade edilmemesi sebebiyle bankaya ödenen komisyon bedellerinin tahsili talebi ile yapılan icra takibinin haksız olduğunu, müvekkili şirket aleyhine açılan itirazın iptali davasının da haksız ve mesnetsiz olduğu bu nedenle reddinini gerektiğini;

birleşen davada ise, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, husumet, zamanaşımı ve derdestlik itirazlarının bulunduğunu, davacı tarafın komisyon bedelleri talebinin esastan reddi gerektiğini, davacı şirketçe davalıya verilen teminat mektuplarının iade edilmemesinde davalıya atfedilecek herhangi bir kusur bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, taraf beyanları, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, itirazın iptali davasının 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı, İstanbul 50. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/73 esas sayılı dosyasındaki karar ile, ... A.Ş.’nin yüklenici ... Ltd.

Şti.’nin kusurundan kaynaklanmayan ayıpları gerekçe göstererek eserin kabulünden kaçınamayacağının, o dosyada yaptırılan bilirkişi incelemesinde yapılan işlerin sözleşme ve eklerine uygun bulunduğu ve eserin reddi koşulları oluşmadığından mevcut hale göre işin geçici ve kesin kabullerinin iş sahibi ...

A.Ş. tarafından yapılması, kesin hesabının da çıkarılması gerektiğinin tespit edildiği, kesinleşmiş mahkeme kararı ile geçici kabul ve kesin kabulün mahkeme kararı ile yapıldığı, geçici ve kesin kabulün geç yapılmasında yüklenicinin her hangi bir kusurunun olmadığı, yüklenicinin BK 357/3 maddesi gereğince ihbar yükümlülüğünün yerine getirdiğinin anlaşıldığı,

aynı kararla henüz iade edilmemiş kesin teminat mektubunun iade koşulunun henüz oluşmamasının yüklenicinin sosyal güvenlik kurumundan bu işle ilgili ilişiksiz belgesini temin edip işverene verdikten sonra iade şartlarının oluşacağı dikkate alınarak teminat mektuplarının iadesi talebinin reddine karar verildiği ve kararın kesinleştiği, ihrazat karşılığı teminat mektupları yönünden; davalı tarafça geçici kabule heyetçe 21.06.2002 tarihinde başlanmasının uygun görüldüğünün belirtmiş olmasına rağmen geçici kabulü yapmadığı,

normal koşullarda bir hafta-on gün arasında bitirilebileceğinden geçici kabulün yapılması gereken tarihin 01.07.2002 olduğu, geçici kabulün İstanbul 50. Asliye Ticaret Mahkemesinin 18.03.2014 tarih 2012/73 esas, 2014/67 karar sayılı kararı gereğince 24.08.2012 tarihinde yapılmış olduğu ve 2 adet kesin teminat mektubunun en geç 24.08.2012 tarihinde iade edilmesi gerektiği, ancak ...

A.Ş., bu teminat mektuplarını 24.06.2013 tarihinde iade ettiği, 01.07.2002 tarihi ile 24.06.2013 tarihleri arasındaki dönem içinde ödenen banka teminat mektubu komisyonlarını, yükleniciye ödemek zorunda olduğu, davacı asıl dava konusu itirazın iptali talebi yönünden 01.07.2002 tarihi ile 11.05.2012 tarihleri arasında ödenmiş banka teminat mektubu komisyonlarını davalıdan talep edebileceği, kesin kabulün teminatı olarak düzenlenmiş teminat mektubu yönünden ise kesin kabulün yapılması gereken tarihin en geç 01.02.2003 tarihi olduğu,

ancak kesin kabulün İstanbul 50. Asliye Ticaret Mahkemesinin 18.03.2014 tarih 2012/73 esas, 2014/67 karar sayılı kararı gereğince 03.10.2012 tarihinde yapılmış olmakla.

01.02.2003 ile 03.10.2012 tarihi arasındaki dönem içinde ödenmiş banka teminat mektubu komisyonlarını talep edilebileceği, yüklenicinin SSK ile de ilgisinin kesildiğine ilişkin belgenin 23.05.2019 tarihinde düzenlendiği, bu nedenle kesin teminat mektubunun iade şartı 23.05.2019 tarihinde gerçekleşmiş olacağı için kesin kabulün yapıldığı tarih olan 03.10.2012 tarihinden sonra 23.05.2019 tarihine kadar olan dönem için teminat mektubu komisyonları talep edilemeyeceği ancak 11.05.2012 tarihinden 03.10.2012 tarihine kadar olan dönemde ödenmiş banka teminat mektubu komisyonlarını talep edebileceği,

davacı tarafından ödenmiş teminat mektubu komisyonlarından doğan zararının ödenmesi isteğini içeren bir ihtarname gönderilmediği için temerrütün icra takip tarihi olan 11.05.2012 tarihi itibariyle oluştuğu, davacının işlemiş temerrüt faizi talebinin kabul edilemeyeceği gerekçeleriyle asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Asıl ve birleşen davada davacı vekili istinafında, davalının kusuru ile müvekkilinin banka komisyonu ödenmek zorunda kaldığı, davacı tarafından ihtarname ile teminat mektubunun iadesinin istenildiği ancak davalının iade etmediğini, kesinleşmiş karara göre, geçici ve kesin kabullerin yapılması gerektiği, kabullerin geç yapılmasında yüklenicinin bir kusuru olmadığına karar verildiğini, geçmişe dönük faiz talebinin ihtar olmadan temerrüt doğmayacağı gerekçesi ile talebin reddinin hatalı olduğunu, TBK 117.

Maddesi gereği temerrüt oluşması için ihtara gerek olmadığını, SGK Kurumundan alınacak İlişiksiz Belgesi için idarenin bağlanan kesin hesaba göre toplam ödenecek miktarı SGK Kurumuna bildirmesi gerektiği ve SGK Kurumunun da İdarenin bildirdiği kesin hesap miktarına göre yeterli sigorta yapılıp yapılmadığını kontrol ederek, ilişiksiz belgesini düzenlemekte olduğu, davalının bu sorumluluğu yerine getirmediğini, birleşen davada, bilirkişi tarafından komisyon tutarları hesaplanırken hataya düşülerek, mektupların müvekkiline iadesi gereken tarih esas alınarak yapıldığı,

davalının teminat mektuplarını kusurlu olarak iade etmediğini ve bankalara 12.052,67 TL' komisyon bedeli ödendiğini, halende bir teminat mektubunun iade edilmediğini ve komisyon ödenmeye devam edildiğini, davalının teminat mektubunu iade etmemesini bilerek müvekkilini zarara uğratmak kastı ile yapılan bir haksız fiil olarak değerlendirilmesi gerektiğini, icra takibindeki geçmişe yönelik faizler yönünden davanın reddinin yasaya aykırı olduğunu belirterek kaldırılmasını talep etmiştir.

Asıl ve birleşen davada Davalı vekili istinafında, İstanbul 50 ATM’deki dosyada açıkça taraflar arasındaki sözleşme gereğince, dava konusu teminat mektuplarının iade koşullarının oluşmadığının belirlendiğini, bilirkişinin buna dayalı olarak taleplerin reddi yönünde görüş belirtmesi gerektiği halde hukuka aykırı görüş bildirdiğini, sözleşme gereği teminat mektuplarının iadesi için gereken SGK İlişiksizlik Belgesinin 23.05.2019 tarihinde düzenlendiğini, asıl ve birleşen dava tarihlerinde bu şartın gerçekleştiğinin davacı tarafça ispatlanamadığını, asıl ve birleşen davanın reddi gerektiğini,

icra ve inkar tazminatına hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılarak asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

1)Mahkemece birleşen dava hakkında verilen karar, karar tarihi itibariyle (2023) kesinlik sınırı (17.830,00-TL) altında kaldığından asıl ve birleşen davada davacı vekili ile asıl ve birleşen davada davalı vekilinin birleşen dava yönünden istinaf talebinin HMK.352/1-b hükmü gereğince reddine karar verilerek mahkeme hükmü aynen hükme alınmıştır. 2) Asıl dava yönünden istinaf incelemesinde.

Dava; taraflar arasındaki "Enerji Nakil Hatları Tesis Sözleşmesi" nedeniyle verilen iki adet ihrazat bedeli karşılığı verilen teminat mektubu ile işin garantisi olarak verilen kesin teminat mektubunun süresinde iade edilmemesi nedeniyle bankalara ödenen komisyon bedellerinin iadesi taleplidir.

Yapılan inceleme sonucu dosya kapsamı değerlendirildiğinde, taraflar arasında imzalanan sözleşmede ihrazat bedeli karşılığı verilen teminat mektuplarının iadesine ilişkin olarak herhangi bir düzenleme bulunmadığına göre bu teminat mektuplarının geçici kabul tarihinde iade edilmesi gerekir. O halde geçici kabul tarihinde ihrazat bedeli karşılığı verilen teminat mektuplarının iadesi gerekir. Kesin teminat mektubu ise kesin kabulün yapıldığı tarihte iade edilmelidir.

Kesinleşen mahkeme kararı ile geçici kabul tarihi ve kesin kabul tarihi usulünce belirlenmiş, mahkemece de alınan bilirkişi raporu ile bu tarihlerden itibaren takip tarihine kadar davalının sorumlu olduğu bu döneme ilişkin tespit edilip hesaplanan masrafların tahsiline dair mahkemece verilen karar doğru olmuştur.

Ancak davalının sorumlu olduğu dönemler yargılama ile belirlenmiş olup, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatının reddine karar verilmesi gerekirken kabulü yönünde hüküm kurulması doğru görülmemiş, icra inkar tazminatının reddine karar verilmesi gerektiğinden mahkeme kararının bu nedenle kaldırılması gerekmiş, Taraflarca vekalet ücreti hususu istinaf konusu edilmediğinden yeniden kurulan hükümde taraflara mahkemece verilen vekalet ücreti aynen korunmuştur.

Açıklanan nedenlerle, asıl ve birleşen davada davacı vekilinin istinaf talebinin reddine, asıl ve birleşen davada davalı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulü ile, yerel mahkeme kararının HMK'nın 353/1-b-2. bendi gereğince kaldırılarak davanın kısmen kabulüne dair yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.