İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi E.2024/354 K.2024/392

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili; davalı şirketin, davacı müvekkili için 2021 haziran ayından itibaren E141 kalitesinde alüminyum külçe satıp, külçeleri eritip yarı mamul ürün üretmesi gerektiğini, kalitesiz vasıfsız hurda alüminyum satıp bunu eriterek yarı mamul ürün üretip, E141 kullanmış gibi müvekkiline hile yapması neticesinde uğranan zararların tazminin gerektiğini, ayrıca dava üzerine varlığını kaçırma ihtimali ve tehlikesi nedeniyle davalı şirket adına olan Kırklareli ili Babaeski ilçesindeki taşınmaz üzerine öncelikle teminatsız, olmadığı takdirde uygun teminat ile,

bu da olmadığı takdirde tam teminat karşılığında ihtiyati haczi kararı verilmesini, davanın kabulüne, müvekkili yönünden şimdilik öncelikle belirsiz alacak olarak, olmadığı takdirde kısmi olarak 5.000,000 TL alacak ve tazminatın haksız eylem tarihinden dava tarihine kadar işlemiş en yüksek ticari avans faizi, denkleştirici adalet tutarı ve munzam zarar değeri içinden en yüksek değerle birlikte tespit ve edasına, dava tarihi itibariyle tespit edilen eda tutarına dava tarihinden itibaren ticari avans faizi işletilerek davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; açılan davanın yetkili mahkemede açılmadığını, müvekkilinin faaliyet adresi, Kırklareli İli Babaeski ilçesi olduğunu, davada yetkili mahkemenin, Babaeski Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu,(Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla), bu sebeple davanın yetki bakımından doğru mahkemede görülmesi gerektiğini, usul gereği açılan davanın zamanaşımı hükümleri sebebiyle reddedilmesi gerektiğini, davacının sunduğu fatura tarihleri dikkate alındığında, TTK ve Borçlar Kanunu Hükümlerine göre dava süresinde açılmamış olup zamanaşımına uğradığını, haksız ve kötü niyetle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece; taraflar arasındaki sözleşmeye göre, davacı tarafından temin edilen alüminyum külçeler davalıya teslim edilerek davacı tarafından verilen kalıplar kullanılarak davalı tarafından eritme ve döküm işlemleri yapılmakta sonrasında ise davacıya davalı tarafından teslim edildiği,

buna göre taraflar arasında bir eser sözleşmesi mevcut olup eser sözleşmelerinde ifa yeri eserin meydana getirildiği yer olup bu yerin davalının adresi olması nedeniyle ve davalının yüklendiği borcun parça borcuda olması sebebiyle borç konusunun bulunduğu yerinde davalının adresinin bulunduğu yer olması gözönüne alındığında taraflar arasındaki sözleşmenin ifa yeri davalının faaliyet adresinin bulunduğu Babaeski olup davalının borcunun para borcu olmamasıda gözönüne alındığında davacının iddia ettiği gibi sözleşmenin ifa yeri davacının faaliyet adresinin bulunduğu yer olmayıp davalının faaliyet adresinin bulunduğu yer olduğu bunun dışında

borçlunun faaliyet adresinin bulunduğu yer mahkemesi genel yetkili mahkeme olup sözleşmenin ifa yerinin de aynı yer olması gerekçesiyle davalının yetki itirazının kabulü ile davanın Babaeski Asliye Hukuk(Ticaret) Mahkemelerinde görülmesi gerektiğinden bahisle yetkisizlik kararı verildiği görülmüştür.

Davacı vekili istinafında; teslim yerinin Silivri olduğunu davacının adresinin de Silivri olduğunu, davalının ürettiği malları davacının silivri adresine teslim ettiğini, sözleşmenin ifa yerinin Silivri olduğunu, davalının davacıya karşı hilesi olduğunu ortada haksız fiil olduğunu, haksız fiilin gerçekleştiği hileli fiilin oluştuğu yerin Silivri olduğunu, mahkemenin hüküm kısmının hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı iş sahibi davalı ise yüklenicidir. HMK m.6'da düzenlenen yetki kuralı uyarınca genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Genel yetki kuralı yanında, kanunda bazı davalar bakımından özel yetki kurallarıyla başka bir yer mahkemesinin de yetkisi kabul edilmiştir.

HMK'nın 10. maddesi uyarınca sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği bir özel yetki kuralı olarak düzenlenmiştir. Kural olarak, özel yetki genel yetkiyi kaldırmaz.

Yine HMK'nın 17.maddesi gereğince tacirler veya kamu tüzel kişileri aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler, taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemede açılabilecek hükmü düzenlenmiştir.

İcra ve İflas Kanunu'nun "Yetki" başlıklı 50/1. maddesinde aynen "para veya teminat borcu için takip hususunda HMK'nın yetkiye dair hükümleri kıyas yoluyla tatbik olunur.

Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe selahiyetlidir" düzenlemesine yer verilmiştir.Buna göre, eser sözleşmesi ilişkisinden kaynaklanan icra takiplerinin veya açılacak davaların kural olarak, davalının yerleşim yeri, sözleşmenin ifa edileceği yer (sözleşmenin yerine getirildiği yer) veya yetki sözleşmesi ile belirlenen icra dairelerinden/mahkemelerden birinde açılması gerekir.

Bu tür sözleşmelerde para alacakları yönünden yetkili mahkemeyi alacaklının yerleşim yeri mahkemesi olarak belirleyen 818 sayılı BK'nın 73, 6098 sayılı TBK'nun 89. Maddesinin uygulama imkanı olmadığı Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin istikrar kazanmış içtihatlarıyla kabul edilmiştir.

(Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 23.02.2015 tarih ve 2014/2485 Esas, 2015/922 Karar sayılı kararı)Davaya konu iş, davacı iş sahibi tarafından temin edilen alüminyum külçeler ve kalıplar davalıya teslim edilerek davalı tarafından eritme ve döküm işlemleri yapılmakta olup, buna göre sözleşmeye konu işlerin imal edildiği yerin davalı yüklenicinin adresi olduğu anlaşılmaktadır.Bu açıklamalar doğrultusunda dosya kapsamı değerlendirildiğinde, davalı taraf şirketin merkezinin Babaeski/ Kırklareli olması, sözleşmeye konu işlerin imal edildiği yerin yüklenici adresinde olduğu, taraflar arasında özel yetki anlaşmasının bulunmadığı,

buna göre yetkili mahkemenin Babaeski Asliye Hukuk Mahkemesi ( Ticaret Mahkemesi Sıfatı ile ) olduğu anlaşılmakla, mahkemece verilen yetkisizlik kararı doğru olmuştur.

Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.