İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi E.2024/581 K.2024/674

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sırasında verilen ara kararına karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 22/02/2024 tarihli ihtiyati tedbir talebinde, müvekkili ile karşı taraf arasında imzalanan ... Fabrikası A.Ş.

Modernizasyon Projesi İnşaat İşleri Yüklenici Sözleşmesinin, karşı taraf uhdesinde bulunan ham madde yer bunkeri, alkali bypass, farin filtre bacası, trafo ve pompa binası inşaat işlerinin, kendi çalıştıracağı işçilerle sadece işçiliklerin müvekkili şirket tarafından yapılmasına ilişkin alt yüklenici sözleşmesi olduğunu, sözleşmenin imzalanmasından sonra karşı taraftan banka teminat mektubu karşılığı avans ödemesi aldığını, alınan avansın geri ödemesinin sözleşme gereği yapılacak hakedişlerden mahsup edilmesi suretiyle yapılmasının kararlaştırıldığını,

avans karşılığı olarak 1.565.000,00 TL bedelli teminat mektubunu karşı tarafa teslim ettiğini, teminat mektubunun halen karşı tarafın uhdesinde olduğunu, karşı taraf ile asıl işveren arasında taraflarınca bilinmeyen sebeplerle yaşanan anlaşmazlık sonucu karşı tarafın sözleşmesinin asıl işveren tarafından feshedildiğini, karşı tarafın kendi sözleşmesinin feshi üzerine müvekkilinin de işini durdurduğunu, işçilerini de erken fesih nedeniyle ihtiyari arabuluculuk faaliyetleri kapsamında asıl işveren ile birlikte şantiyeden tasfiye etmiş olduğunu,

bu sebeple işçilere bir çok işçilik alacağı müvekkili şirket nam ve hesabından ödenmek zorunda kalındığını, müvekkili şirketin işçilik zararları, malzeme zararları ve yapımı yarıda kalan yapılara harcanan işçilik ve malzeme bedelleri toplamının 19.387.541,00 TL civarında olduğunu, müvekkilinin işe devam etmiş olması halinde bu meblağdan daha fazla ciro ve kar elde etmesi muhtemel iken müteahhit karından da mahrum kalmış olduğunu, bu nedenlerden dolayı karşı tarafa teslim edilen teminat mektubunun nakde çevrilmesi halinde müvekkili şirketin kredi notunun negatif etkileneceğini,

alacaklarından mahrum kaldığı gibi geriye dönüşü olmayan mağduriyetler oluşacağını belirterek, ihtiyati tedbir taleplerinin kabulü ile ... Bank A.Ş.'ye ait 09.06.2023 tarih ve ... numaralı 1.565.000,00-TL bedelli teminat mektubunun nakde çevrilmemesi yönünde teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 31/01/2024 tarih ve 2023/37 D.iş sayılı kararıyla, ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile ... Bankası A.Ş.

Ayazağa Şubesi tarafından düzenlenen ... referans numaralı 1.565.000,00 TL bedelli 09.06.2023 tarihli avans teminat mektubunun değeri olan 1.565.000,00 TL üzerinden taktiren %20 teminat bedeli 313.000,00 TL'nin nakit ya da kesin ve süresiz teminat mektubu sunulması halinde nakde çevrilmesinin önlenmesi için ihtiyati tedbir uygulanmasına karar verilmiştir.

Bu tedbir kararına karşı taraf vekilince yapılan itiraz, sonradan açılan yukarıda yazılı olan mahkeme esası üzerinden mürafaalı olarak değerlendirilerek, istinafa konu 14.03.2024 tarihli ara kararla, ihtiyati tedbire itirazın ve ihtiyati tedbirin kaldırılması talebinin reddine karar verilmiştir.

Davalı vekili istinafında, taraflar arasındaki sözleşmenin asıl iş sahibi olan ... tarafından müvekkili şirketin sözleşmesinin haksız olarak feshedilmesi ile sona erdiğini, sona erme tarihi itibariyle davacı şirketin avans ve cari hesaplardan borçlu konumda olduğunu, davacının iddia ettiği zararlarını bunların doğmasına sebebiyet veren ... 'den talep etmesi gerektiğini, bu nedenle müvekkili şirketten bir alacak hakkı bulunmadığını, davacı tarafça, alınan ihtiyati tedbir kararı sonrasında açılması gereken asıl dava olan "teminat mektupları nedeniyle müvekkili şirkete borcu olmadığının tespiti "davasını açmadığını,

bu nedenle tedbir kararının kaldırılması gerektiğini, davacı tarafça sunulan belgelerin haklılığını yaklaşık olarak ispata yeterli olmadığını, taraflar arasındaki sözleşmede itirazın reddi kararında belirtilen "59/e" diye bir madde bulunmadığını, iddia edelin zararlardan müvekkili sorumlu tutulsa bile bu zararların söz konusu teminat mektubununu nakde döndürülmesinin engellenmesine dair ihtiyati tedbir kararı verilmesini sağlamayacağını, davanın esasını çözer nitelikte ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğini, davacının hakedişlerinin davacı ile yapılan toplantılar neticesinde karşılıklı olarak mutabık kalınarak belirlendiğini,

buna dayalı olarak müvekkili tarafından faturalar düzenlendiğini, davacının bu faturalara itiraz etmediğini ve ticari defter kayıtlarını işlediğini, sonradan borçlu olmadığını ve hakedişlerin tek taraflı hazırlandığını iddia etmesinin kötü niyetli olduğunu belirterek, 14/03/2024 tarihli "ihtiyati tedbir kararına itiraz talebinin reddi" kararının öncelikle teminatsız olarak, aksi halde teminat karşılığında kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı yüklenici (taşeron), davalı iş sahibi (asıl yüklenici)dir.

İhtiyati tedbir talebi, taraflar arasındaki fabrika modernizasyonuna ilişkin eser sözleşmesine konu işin ifası sırasında davalı yükleniicinin asıl iş sahibi ile olan sözleşmesinin feshedilmiş olması nedeniyle davacı taşeronun da işinin durduğu ve işçilerini şantiyeden tasfiye etmek zorunda kaldığı, bu nedenle işçilik ve malzeme v.s. masraflardan dolayı zarara uğradığı, bu zararların yaklaşık 19.387.541-TL olduğu, ayrıca kar kaybına da uğradığı,

sözleşmenin 21.2 maddesine göre davalının bu zararları karşılaması gerektiği halde buna yanaşmadığı gibi avans ödemesi karşılığı olarak kendisine verilen 09.06.2023 tarihli 1.565,00-TL bedelli teminat mektubunu da nakde çevirmek istediği iddiasıyla, söz konusu teminat mektubunun nakde çevrilmesinin tedbiren durdurulması talebine ilişkin olup, İstanbul 15.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/37 D.İş sayılı 31.01.2024 tarihli kararıyla, %20 teminat karşılığında tedbir talebinin kabulüne karar verilmiş, bu tedbir kararına karşı taraf vekilince yapılan itiraz,

sonradan açılan yukarıda yazılı olan mahkeme esası üzerinden verilen 14.03.2024 tarihli ara kararla reddedilmiştir. Dosya kapsamı değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki ... Fabrikası A.Ş. Modernizasyon Projesi İnşaat İşleri Yüklenici Sözleşmesi imzalanması üzerine karşı taraftan alınan avans bedeline karşılık olarak verilen ...

Bank A.Ş.'ye ait 09.06.2023 tarih ve ... numaralı 1.565.000,00-TL bedelli teminat mektubunun nakde çevrilmemesine yönelik verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılması talep edilmiş ise de, ihtiyati tedbir talep eden tarafça dosyaya sunulan belgeler, tedbir talebin türü ve niteliği, sonradan açılan esas hakkındaki davadaki taleplerin mahiyeti, davalı vekilince sunulan itiraz ve istinaf dilekçesindeki asıl iş sahibi ile olan fesih sürecine dair anlatımlar göz önünde bulundurulduğunda, teminat mektupları için aranan seviyesi yükseltilmiş yaklaşık ispat koşulunun ve bu bağlamda HMK'nın 389. maddesindeki şartların mevcut olduğu anlaşılmaktadır.

Bu nedenle mahkemece dosya kapsamındaki delillerin değerlendirilmesi suretiyle, bu aşamada, talep eden tarafın teminat mektubunun nakde çevrilmesinin tedbiren durdurulmasına ilişkin ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar vermiş olmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Davalı vekilince istinaf itirazı olarak ileri sürülen sair sebepler dosyanın aşamasına göre ilk derece mahkemesince değerlendirilecektir.

Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme ara kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.