İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi E.2025/3 K.2025/310

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, kesin teminat mektubunun öncelikle iadesi, iadesi mümkün değil ise iptali istemine ilişkin olup, mahkemece taraflar arasındaki yetki sözleşmesi uyarınca uyuşmazlığın çözümünde KKTC Lefkoşa Kaza Mahkemelerinin yetkili olduğu belirtilerek MÖHUK 24 ve 47.maddeleri gereğince mahkemenin uyuşmazlığı sözleşmede yetkili olmaması sebebiyle HMK'nın 114/1-a maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından süresinde ve usulünce istinaf yoluna başvurulmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle, Kıbrıs hukukunda teminat mektubunun iptali şeklinde bir dava ve yargılama bulunmaması nedeniyle davayı Türk Mahkemelerinde açmak zorunda olduklarını belirtmiştir. Taraflar arasında Ercan Hava Alanı Dış Cephe ve Çatı işlerinin imalatı ve teslimini konu olan yazılı eser sözleşmesi ilişkisi bulunduğu, sözleşmede uyuşmazlıkların çözümünde Lefkoşa Kaza Mahkemelerinin yetkili kılındığı konusunda ihtilaf bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık, yetki sözleşmesine rağmen Türk Mahkemelerinin yetkili olup olmadığı noktasındadır.

Davacı yüklenici, sözleşme ile kararlaştırılan yükümlülükleri yerine getirerek işi tamamlayıp teslim ettikleri halde sözleşme gereğince davalı iş sahibine verilen teminat mektubunun iade edilmediğini; davalı ise, mahkemenin yetkisine itiraz ederek davacı tarafından benzer taleplerle KKTC yargı makamları nezdinde dava ikame ettiğini belirterek derdestlik itirazında bulunarak davanın esastan reddini istemiştir.

Sözleşemeye konu işin ifa edileceği yerin KKTC'de olması ve taraflarca uyuşmazlık halinde KKTC Lefkoşa Mahkemelerinin yetkili kılınmış olması nedeniyle olayda yabancılık unsurunun bulunduğu anlaşılmaktadır.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un, 1.maddesi uyarınca yabancılık unsuru taşıyan özel hukuka ilişkin işlem ve ilişkilerde bu kanunun uygulanacağı, '' Yetki anlaşması ve sınırları'' başlıklı 47. Maddesinde ise aynen '' Yer itibariyle yetkinin münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hâllerde, taraflar, aralarındaki yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkilerinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devletin mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşabilirler.

Anlaşma, yazılı delille ispat edilmesi hâlinde geçerli olur.'' düzenlemesine yer verilmiştir.Yapılan açıklamalar ve belirtilen yasal düzenlemelere göre somut olay değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki yetki sözleşmesi geçerli olup, davanın sözleşme ile yetkili kılınan Kıbrıs Lefkoşa Mahkemelerinde açılması gerekirken yetkisiz Türk Mahkemelerinde açılmış olması nedeniyle mahkemece verilen karar usul, yasa ve dosya kapsamına uygun olmuştur.

Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.