İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi E.2025/819 K.2025/698

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, itirazın iptali istemine ilişkin olup; mahkemece istinafa konu kararı ile dosyanın yetkili Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle, taraflar arasında imzalanan takip dayanağı teminat senedinde uyuşmazlık halinde İstanbul Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olacağı hususunda geçerli bir yetki anlaşması bulunduğu halde açık yetki hükmü dikkate alınmadan verilen yetkisizlik kararının hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.Davalılar vekili istinaf talep dilekçesinde özetle,

taraflarınca hem takip hem de dava bakımından yetki itirazında bulunulduğu halde mahkemece icra dosyası bakımından bir inceleme yapılmadan verilen yetkisizlik kararının hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup mahkemece istinafa konu karar ile yetkisizlik kararı verilmiştir.Yetki, 6100 sayılı HMK'nın 5 ila 9. maddelerinde düzenlenmiş olup, bir davanın hangi yerdeki görevli mahkeme tarafından bakılacağını ifade eder.

Yetkinin kesin olmadığı (örn. Taşınmazın aynına ilişkin davalar) davalarda yetki itirazı cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır. Yetki itirazında bulunan taraf yetkili mahkemesini bildirmelidir.

Yetki itirazı dava şartlarından sonra ön sorunlar gibi incelenip karara bağlanmalıdır.Eser sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda yetkili mahkeme veya 2004 sayılı İİK'nın 50.maddesi atfıyla yetkili icra dairesi, 6100 sayılı HMK'nın 6.maddesine göre davalı/ borçlunun dava/ takip tarihindeki yerleşim yeri mahkemesi/ icra dairesi, 10.maddesine göre sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesi/ icra dairesi , 17. Maddesine göre de tarafların yetki sözleşmesi ile belirledikleri mahkeme /icra dairesidir.İtirazın iptali davalılarda,

hem mahkemenin ve hem de icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş ise (veya sadece İcra Dairesinin yetkisine itiraz edilmiş ise) mahkemece öncelikle icra dairesinin yetkisine yönelik itirazın incelenmesi gerekir. Çünkü itirazın iptali davasının görülebilmesi, usulüne uygun şekilde yapılmış ve geçerli bir icra takibinin varlığına bağlıdır. İcra müdürülüğünün yetkisine itiraz edilmesi halinde bu itiraz incelenmeden davaya bakılamaz.

Takibin yetkili olmayan icra dairesinde yapıldığının tespiti halinde usulüne uygun bir icra takibi yapılmadığından bahisle eldeki davanın da şartı yokluğunda reddi karar verilmesi gerekir.Yapılan açıklama ve belirtilen yasal hükümlere göre somut olay değerlendirildiğinde; mahkemece öncelikle davaya konu takibin yapıldığı icra dairesinin yetkili olup olmadığı incelenmeli;

bunun için, bu konuda taraflarca yapılmış geçerli ve bağlayıcı bir yetki sözleşmesinin bulunup bulunmadğı, geçerli bir yetki özleşmesinin bulunmadığının anlaşılması halinde, takibin yapıldığı tarihteki davalının yerleşim yeri ( gerçek kişiler bakımından ikametgahlarının bulunduğu yer, tüzel kişiler bakımından ise (şirketler gibi ) iş yeri merkezinin bulunduğu yer ) veya sözleşmenin ifa edileceği yere göre değerlendirme yapılarak belirlenme yapılması gerekir.Yargıtay ve Dairemizin yerleşmiş uygulamalarına göre, para borçlarına ilişkin,

yani dava konusunun para alacağı olması halinde ( para borcu götürülecek borçlardan sayılarak alacaklının yerleşim yeri mahkemesinde ( icra dairesi) dava veya takibin davacının yerleşim yerinde yapılabileceğine dair kural sadece karz akdinden doğan borçlarla sınırlı olduğundan eser sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda uygulamamaktadır.O halde mahkemece öncelikle icra dairesinin yetkisine yönelik yetki itirazı incelenerek sonucuna uygun karar verilmek üzere kararın kaldırılarak dosyanın mahal mahkemesine gönderilmesi gerekmiştir.Açıklanan nedenlerle,

tarafların sair istinaf itirazları incelenmeksizin her iki tarafın istinaf itirazı usulen kabul edilerek usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.