İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi E.2026/209 K.2026/259

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, 15.01.2015 tarihli sözleşme ile 05.09.2020 tarihli Ek protokole dayalı uğranılan zararın ve yapılan masrafların tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda eldeki dava ile Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/619 Esas sayılı dosyası arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğu belirtilerek davaların birleştirilmesine, yargılamanın Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/619 Esas sayılı dosyası üzerinden yürütülmesine karar verilmiş, karara karşı istinaf başvurusunda bulunan davalı vekili istinaf talebinde özetle; usule ilişkin itirazlarının değerlendirilmediğini, birleştirme şartlarının oluşmadığını, birleştirme kararının İst.BAM 53.Hukuk Dairesi'nin kaldırma gerekçesine aykırı olduğunu, birleştirme kararının davalı lehine doğmuş usuli kazanılmış hakları ihlal ettiğini, davacının yargılamayı uzatma amacına hizmet ettiğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince önceden de 07.03.2024 tarihli kararla her iki dosyanın birleştirilmesine karar verilmiş, kararın davalı vekili tarafından istinafı üzerine Dairemizce verilen 09.01.2025 Tarih ve 2024/1614 Esas, 2025/20 Karar sayılı kararla,

her iki dava arasında hukuki ve fiili bağlantılı olmakla birlikte birleştirme kararı verilen Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/416 Esas sayılı dava dosyasının karara çıkmış olması sebebiyle davaların bulunduğu aşamalara göre verilen birleştirme kararı usul ekonomisine aykırı bulunarak kaldırılmıştır.Daha sonra Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/416 Esas sayılı dosyasından esastan verilen karar Sakarya Bölge Adliye Mahkemesinin 09.12.2024 Tarih ve 2025/642-752 E/K sayılı kararı ile kaldırıldığı ve mahkemesinde yeni esas alarak yargılamasının 2015/619 E. üzerinden devam ettiği anlaşılmaktadır.Uyuşmazlık,

birleştirme kararından kaynaklanmaktadır. 6100 sayılı HMK'nın 166/2 fıkrasında aynen ''Davalar, ayrı yargı çevrelerinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış ise bağlantı sebebiyle birleştirme ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebilir.'' düzenlenmesine yer verilmiştir.

Birleştirmenin amacı, aynı aşamada olan dosyarda delillerin birlikte toplanması ve tartışılması ile çelişkili karar riskinin ortadan kaldırılması ve en az masraf ve emekle daha kısa sürede dosyaların çözülmesidir.Dairemizce verilen ilk kaldırma ilamında, her iki dava dosyasının bulunduğu aşama itibariyle dosyaların birleştirilmesinin usul ekonomisine uygun düşmediğinden bahisle İlk Derece Mahkemesince verilen birleştirme kararı kaldırılmıştır.Davalar arasında hukuki ve fiili bağlantı bulunsa dahi,

dosyaların geldiği aşama itibariyle birleştirme yargılamayı uzatacak ve usul ekonomisine aykırı sonuç doğuracak nitelikte ise birleştirme yapılmamalıdır. Biri karara çıkmış ve istinaf aşamasından da geçerek kararın kaldırılması sonrasında yeniden yargılamaya devam edilmekte iken, henüz esastan incelemesi devam dava ile birleştirmenin anlamı bulunmamaktadır. Birleştirmenin yargılamayı hızlandırıp hızlandırmayacağı, dosyaların usul safhası dikkate alınarak değerlendirilmelidir.

İstinaf aşamasından da geçerek olgunlaşmış bir dosyayı tahkikat aşamasını tamamlamamış bir dosyayla birleştirmek suretiyle bekletmek yargılamada verim kaybına sebep olabilir.

Eldeki dava nedeniyle tekrar bilirkişi incelemesi yapılması veya delil tartışmasının gerekmesi ihtimali dikkate alındığında birleştirme usul ekonomisine hizmet etmektedir.Tüm bu genel açıklamalara göre somut olay değerlendirildiğinde, eldeki dava ile birleştirilen dava arasında taraf ve konu bakımından hukuki ve fiili bağlantı bulunsa dahi, eldeki davanın tahkikat aşamasında olması,

birleştirilen davanın ise istinaf aşamasından da geçerek yargılamaya devam edilmiş olması hususu dikkate alındığında önceki kaldırma ilamımızdaki gerekçede de belirtildiği üzere dosyaların bulunduğu aşama itibariyle her iki dosyanın birleştirilerek birlikte görülmesi usul ekonomisine uygun düşmediğinden kararın tekrar kaldırılması gerekmiştir.

Eldeki davada, 15.11.2015 tarihli sözleşme ile 05.09.2020 tarihli Ek protokole dayalı taleplerde bulunulduğu, birleştirilen dosya ile birleşen 2023/268 Esas sayılı dava dosyasında ise iş bu sözleşmenin feshinin (ıslahla geriye etki feshi) talep edilmiş olması hususu dikkate alındığında birleştirilen davanın sonucu iş bu eldeki davayı etkileyeceğinden eldeki dava için bekletici mesele yapılması hususunun da değerlendirilmesi gerekir.

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.