İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 54. Hukuk Dairesi E.2026/575 K.2026/554

Dairemizde bulunan istinaf başvurusunun yapılan açık incelemesi sonunda,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ DÜŞÜNÜLDÜ

İstinaf isteminde usul işlemleri tamam olduğundan, ilk derece mahkemesinin dosyasındaki bütün belgeler ve dosya hakkındaki düzenlenen rapor incelendi, istinaf başvuru dilekçesinin kamu düzeni ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda dosyada dairemizce karar verilmesi için eksiklik bulunmadığı anlaşıldı.

İstinaf sebepleri: Davacı vekili süresinde sunduğu istinaf dilekçesinde; ihtiyati haczin şartlarının oluştuğunu, yerel mahkemece verilen ara kararın gerekçesinde taraflar arasındaki alacağın haksız fiilden kaynaklandığı tespiti yer almakta ise de işbu tespitin hatalı olduğunu, zira müvekkili şirketin alacağının haksız fiilden değil, taraflar arasında sözleşme ile hükmolunan akde aykırılıktan kaynaklandığını, somut olayın hatalı değerlendirilmesiyle tesis edilen ihtiyati haczin reddi kararının usul ve esasa aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Yargılama konusu olayda: Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... ...Ltd.

Şti. nin taraflar arasındaki 03/06/2024 tarihli sözleşme kapsamında müvekkili şirketten 18 aylığına 2 araç kiraladığını, sözleşmeye konu ... plakalı iki aracın davalı şirkete 04/07/2024 tarihinde teslim edildiğini, daha sonrasında ise davalı şirketin ödeme güçlüğü yaşaması üzerine taraflarca anlaşılarak işbu sözleşme karşılıklı olarak feshedildiğini, müvekkili şirketin kiraladığı araçları 06/10/2025 tarihinde teslim aldığını, sözleşmenin feshi ve araçların iade alınması üzerine müvekkili şirketin bakiye alacağının tahsili kapsamında davalı tarafa karşı İstanbul Anadolu 14. İcra Dairesinin ...

E. Sayılı dosyasından icra takibi açıldığını, davalı tarafça işbu icra takibine haksız olarak itiraz edildiğini, taraflar arasında dava şartı zorunlu arabuluculuk yapılmış, arabuluculuk görüşmeleri tarafların anlaşamamasıyla sona erdiğini, davalı şirketin icra dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesi gerektiğini, izah olunan sebeplerle, öncelikle mal kaçırma ihtimali bulunan davalı şirketin mallarına ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.Mahkeme; ihtiyati haciz talebinin reddine karar vermiştir.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.

HMK 4/a maddesi gereğince "Kiralanan taşınmazların İcra İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu olan davalar ile bu davalara karşı açılan davaların Sulh Hukuk Mahkemesinde" görüleceği düzenlenmiştir.

İhtiyati haciz kararı vermede yetkili ve görevli mahkeme icra ve iflas kanunu'nun 50. Maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre "Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yoluyla tatbik olunur." Dava tarihinde yürürlükte bulunan ve kıyasen uygulanacak olan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ise 390.

Maddesinde ise açıkça " ihtiyati tedbirin, dava açılmadan önce, esas hakkında görevli ve yetkili olan mahkemeden; dava açıldıktan sonra ise ancak asıl davanın görüldüğü mahkemeden talep edilebileceği" belirtilmiştir.(Yargıtay3 HD- 2018/1432 Esas, 2018/2485 Karar)Alacak davası açıldıktan sonra ihtiyati haciz için görevli mahkeme; dava açıldıktan sonra, dava konusu alacak için yalnız davaya bakan mahkemeden ihtiyati haciz istenebilir.(HMK 390/1 kıyasen) (Baki Kuru-İcra İflas Hukuk El Kitabı sayfa 1041)Somut olayda dava, kira sözleşmesinden kaynaklanan alacağa ilişkindir.

Davacının, kira alacağına ilişkin olarak takip yaptığı ve açtığı itirazın iptali davasında ihtiyati haciz talep ettiği anlaşılmaktadır. Ayrıca dava dilekçesinde de kira sözleşmesine dayanmıştır.

Buna göre; davaya konu edilen alacak, kira sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, görevli mahkeme HMK 4/1.a maddesi uyarınca Sulh Hukuk Mahkemesi olduğundan mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.Dairemiz ilk derece mahkemesi kararını hem maddi olay, hem de hukuka uygunluk bakımından incelemeye tabi tutarak tespit edilen yargılama hatalarını bizzat düzeltmek amacıyla yapılan inceleme sonunda; duruşma yapılmasına gerek olmadığı, açıklanan nedenler ile mahkeme kararının yerinde olmadığı,

istinaf sebebi yerinde olduğundan HMK 353/1-a/3 maddesi gereğince istinaf başvurusunun kabulüne karar vermek gerekmiştir.