İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 55. Hukuk Dairesi E.2025/578 K.2025/380

Dairemizde bulunan istinaf başvurusunun yapılan açık incelemesi sonunda,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ DÜŞÜNÜLDÜ. İstinaf isteminde usul işlemleri tamam olduğundan, ilk derece mahkemesinin dosyasındaki bütün belgeler ve dosya hakkındaki dairemiz üyesince düzenlenen rapor incelendi, istinaf başvuru dilekçesinin ve davanın esası istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda dosyada dairemizce karar verilmesi için eksiklik bulunmadığı anlaşıldı.

İstinaf sebepleri: Talep eden vekili, süresinde sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde.

Çok yakın bir zamanda (yaklaşık bir ay önce) taraflarının, talep konusunun, dayanak sözleşmenin aynı olduğu dosya üzerinden İstanbul 45. Hukuk Dairesi’nin 2024/1809 E., 2024/1636 K. sayılı 11/12/2024 tarihli ilamı ile verilen ihtiyati haciz kararının iş bu dosya açısından emsal nitelikte olduğunu, TTK 4/1 ve TTK 5 maddeleri gereği ihtiyati haciz talebimiz her iki tarafın ticari işletmesi ilgili husustan doğmuş olduğundan görevli Mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep eden vekili, müvekkili şirket ile karşı taraf arasında 28.03.2019 tarihinde alan tahsis sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmenin konusunun; müvekkil şirket tarafından İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı Terminali’nde borçluya ticari faaliyette bulunabileceği alan tahsis edilmesi,

bunun karşılığında da borçlu firma tarafından, sözleşmede kararlaştırılmış olan alan tahsis bedelinin ödenmesi olduğunu, sözleşmenin 7. ve 8.maddelerinde tahsis bedelleri ile kullanım giderlerinin ödenmesine ilişkin usul ve esaslar düzenlendiğini, anılan hükümlerde alan tahsis bedellerinin ve kullanım giderlerinin müvekkili şirket tarafından ...’a fatura edileceği ve faturanın tebliğinden itibaren 5 (beş) gün içerinde ödeneceği açıkça yazılı olup sözleşme her iki tarafça imza altına alındığını, borçlu,

havalimanı terminali içinde gayet muteber bir lokasyonda ticari faaliyetini kesintisiz devam ettirmekte fakat hiçbir alan tahsis bedelini ödemediğin, yani borçlu, Sabiha Gökçen Terminali gibi çok önemli bir lokasyonda, hiç masrafsız ticaret yaptığını, borçlu, sözleşmeye uygun surette kendisine tebliğ edilen faturaları ödememekte, icra takiplerine itiraz ederek süreci yıllara yaymakta ve bu suretle, sanki terminal kendi malı imişçesine bedava ticari faaliyet göstermekte ve kazanç elde ettiğini,

müvekkil şirketin sözleşmeye uygun surette düzenlediği faturalardan doğan alacaklar borçlu tarafından vadesinde ödenmemiş ve bu suretle hem akde hem de ilgili mevzuat hükümlerine açıkça muhalefet edildiğini, faturaların ödenmemesi sebebiyle maddi zarara, hak kaybına ve hatta istismara uğrayan müvekkili şirketin alacağını tahsil edebilme imkânı kalmadığı gibi borçlu-karşı tarafın belirtilen bu borcunu ödemekten kaçınması,

kaçma ya da mallarını kaçırma veya gizleme riskinin son derece yüksek olması ve müvekkili şirket alacağının sair hiçbir teminatı bulunmaması nedeniyle belirlenecek oranda teminat göstermek suretiyle ihtiyatî haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme; "... ihtiyati haciz istemine dayanak e-fatura suretlerindeki alacağın taraflar arasındaki "Alan Tahsis Sözleşmesi" isimli sözleşmeden kaynaklandığı, söz konusu sözleşme hükümleri TBK m.19 hükmü kapsamında incelendiğinde kira sözleşmesinin üç esaslı unsuru olan TBK m.1 hükmü kapsamında sözleşmenin kurulmasına ilişkin uyuşan irade beyanları,

kiralanan şey (tahsis edilen alan) ve kira bedeline (işletmenin elde edeceği kâra göre belirlenecek bedel) ilişkin hususları kapsadığı kaldı ki alacaklı tarafından düzenlenen faturalarda da kira bedeli ibaresinin yazılı olduğu dolayısı ile taraflar arasındaki temel ilişkinin kira sözleşmesine dayandığı, HMK m.4 hükmü uyarınca kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkların Sulh Hukuk Mahkemesi'nin görev alanına girdiği,

bu kapsamda huzurdaki ihtiyati haciz isteminin de ancak Sulh Hukuk Mahkemesinden talep edilebileceği, görevsizlik halinin mahkememizce re'sen gözetilmesinin zorunlu bulunduğu anlaşılmakla mahkememizce ihtiyati haciz kararı verilmesi mümkün olmadığı..." gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine karar vermiştir.

Taraflar arasında 28/03/2019 tarihli, alan tahsis sözleşmesi bulunduğu, somut olayda talep edenin, alan tahsis bedellerinin ödenmemesi nedeniyle ihtiyati haciz talebinde bulunduğu, anlaşılmıştır. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler.

Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır. HMK 4/a maddesi gereğince "kiralanan taşınmazların İcra İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu olan davalar ile bu davalara karşı açılan davaların Sulh Hukuk Mahkemesinde" görüleceğinin düzenlenmiştir.

Somut olayda talep edenin, alan tahsis bedellerinin ödenmemesi nedeniyle ihtiyati haciz talebinde bulunduğu, uyuşmazlığın kira ilişkisi ve kira sözleşmesi hükümleri uygulanarak çözümlenmesi gerektiği, Asliye Ticaret Mahkemesinin, Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar vermesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, anlaşılmıştır.Dairemiz ilk derece mahkemesi kararını hem maddi olay, hem de hukuka uygunluk bakımından incelemeye tabi tutarak tespit edilen yargılama hatalarını bizzat düzeltmek amacıyla yapılan inceleme sonunda;

dairemizce duruşma yapılmasına gerek olmadığı, dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlara, yasal gerektirici nedenlere göre karar verilmiş olması sebebiyle, incelenen mahkeme kararının HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu, istinaf sebepleri yerinde olmadığından başvurunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M