İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 57. Hukuk Dairesi E.2023/2424 K.2024/2291

KARAR Taraflar arasındaki davasında; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik verilen karara karşı davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulduğundan, dosyanın tevdi edildiği Dairemiz Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra, yapılan müzakerede de ön inceleme ve usule ilişkin eksikliğin bulunmadığının anlaşılması üzerine, işin esasına geçilmek suretiyle dosya üzerinden heyetçe yapılan inceleme ve değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin yemek üretim ve dağıtım işi yaptığını, 11 adet şirket aracının bulunduğunu bu araçların İstanbul içi gişelerden gün içinde devamlı olarak geçişler yaptığını, gişe ücretlerinde kolaylık sağlanması amacı ile ...

Bankasından hesap açarak OGS cihazını araçlarına taktığını ve bu şekilde gişelerden geçişlerini yaptığını cihaz içinde paranın azılması ile ilgili bankanın cihaz hesabına para gönderildiğini, bu şekilde dağıtım işinin yapıldığnı ancak şirkete ait ... plakalı aracın OGS cihazının iptal olduğunun şirket muhasebe departmanı tarafından belirlendiğini, düzenli ödeme yapılmasına rağmen cihazın iptal olduğunun bildirilmediği bunun neticesinde bu aracın 10/09/2013 ile 28/02/2014 tarihleri arasında kaçak geçiş yapmış gibi en uzun mesafeden ücretlendirme yapılarak buna 10 katı da ceza yansıtılarak 26.658,50 TL borç çıkartıldığını,

müvekkili şirkete herhangi bir uyarıda bulunulmadan cihazın iptal edilmesi ve bu borcun çıkartılması neticesinde huzurdaki davanın açılarak müvekkilinin davalıya 26.658,50 TL borçlu olmadığnın tespitine, davalının bu parayı icra takibine koymaması içinde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davanın öncelikle zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, ayrıca kaçak geçiş işleminin OGS mevcut olması durumunda yapılmasının mümkün olmayacağını, son ödeme tarihinde ödenmeyen kaçak geçişler için davacı şirketin menfi tespit talebine yargı yolu itirazlarının olduğunu, yapılan incelemeler neticesinde delil olarakda sundukları fotoğraflar ve belgelerde de görülen kaçak geçişlerin yapıldığının tespit edildiğini, belirtilen araçların gişelerden kaçak geçiş uyarıları almalarına rağmen bu uyarıların dikkate alınmadığını,

OGS sözleşmesinde belirtildiği oranda ceza ve hesaplamanın yapıldığını davacının bu sözleşme ve cezai maddeleri bilerek cihazı aldığını ve sözleşmeyi imzaladığını, tüm bu sebeplerle davanın reddini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince; "...1-Dava kısmen kabulü ile davacıya ait ... plakalı araç dolayısıyla OGS kaçak geçişleri sebebiyle davalıya 25.074,75 TL borçlu olmadığının tespitine, 2-Fazlaya ilişkin 1.583,75 TL lik talebin reddine..." karar verilmiş olup, bu karara karşı davalı vekili süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme kararı yasa ve içtihatlara aykırı olduğundan kaldırılması gerektiğini, müvekkili idare harçtan muaf olduğu halde ilk derece mahkemesi kararının 3. ve 4. bentleri ile müvekkil idare aleyhine harca hükmedilmiş olması hatalı olduğunu, ...

6001 sayılı yasanın 12. maddesinin 2. Bendi ve 492 sayılı Harçlar Kanununun 123.maddesi gereğince her türlü vergi, resim, harç ve paydan, muaf olduğunu, bu hükümler doğrultusunda müvekkili idare aleyhine harca hükmedilmiş olması yasaya aykırı olduğundan kararın bu yönden kaldırılması gerektiğini beyanla mahkeme kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Değerlendirme: Dava, davacının araçlarının davalı idarenin işletiminde olan otoyol vs lerden geçişleri sebebiyle davalı tarafından belirlenen geçiş ücreti ve cezalar dolayısıyla borçlu olunmadığının tespitine dair menfi tespit davasıdır. Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar davalı tarafça aleyhine hükmedilen harçlar yönünden istinaf edilmiştir.

Hukuk Muhakeme Kanununun 341. maddesi gereğince istinaf kanun yolu açık olan ve istinaf incelemesi açısından yasal şartları taşıdığı anlaşılan eldeki davada istinaf incelemesi, HMK 355. maddesinin amir hükmü gereğince resen nazara alınması gereken ve kamu düzenine aykırılık teşkil eden haller de dikkate alınarak; taraflarca yargılama aşamasında ileri sürülen iddia ve savunma kapsamında kalan ve davalı vekilinin istinaf dilekçesinde ortaya konulan istinaf sebepleri ile sınırlı, takdiren duruşmasız olarak yapılmıştır.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun ''Özel Kanunlardaki Hükümler'' başlıklı 123. maddesinde “Özel kanunlarla harçtan muaf tutulan kişilerle, istisna edilen işlemlerden harç alınmaz.” hükmü mevcuttur. Öte yandan ..., 6001 sayılı yasanın 12. maddesinin 2. Bendi gereğince her türlü vergi, resim, harç ve paydan muaftır. Bu nedenle mahkemece davalının harca mahkum edilmesi usul ve kanuna aykırı olmuştur.

İzah edilen nedenlerden dolayı davalının istinaf başvurusunun kabulü ile verilen kararın HMK m.353/1-b.2 gereğince kaldırılarak Dairemizce davalı aleyhine harca hükmedilmeksizin ve davacı tarafça ödenen harç davacıya iade edilerek, diğer hükümler ise olduğu gibi korunarak yeniden hüküm kurulmasına ilişkin karar verilmesi sonuç ve kanaatine oy birliğiyle varılmakla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜ K Ü M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere. A.İstinaf Başvuruları Yönünden.

1.Davalının istinaf talebinin KABULÜNE, HMK m.353/1-b-2 uyarınca İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 20/11/2018 tarih, 2014/849 Esas, 2018/1100 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 2.İstinaf incelemesinin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle AAÜT 2/2 hükmü uyarınca davalı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,3.Davalı kurum harçtan muaf olduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 4.Davalının istinaf aşamasında yapmış olduğu 66,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, B.Davanın Esası Yönünden.

1.Dava kısmen kabulü ile davacıya ait ... plakalı araç dolayısıyla OGS kaçak geçişleri sebebiyle davalıya 25.074,75 TL borçlu olmadığının tespitine,2.Fazlaya ilişkin 1.583,75 TL lik talebin reddine,3.Davacının dava açılırken yatırmış olduğu 455,30TL peşin harcın talep halinde davacıya iadesine, 4.Davalı kurum harçtan muaf olduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 5.Davacının yargılama aşamasında yapmış olduğu posta ve tebligat ücreti 267,60 TL, bilirkişi ücreti 500,00 TL olmak üzere toplam 767,60 TL yargılama giderini kabul ve red oranına göre hesaplanan 722,00 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, 6.Davalı tarafça yargılama aşamasında yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 7.Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğininden karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 3.008,97 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile kendisini vekille temsil ettiren davacıya ödenmesine,8.Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğininden karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre reddedilen dava değeri üzerinden hesaplanan 1.583,75 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile kendisini vekille temsil ettiren