İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2022/780 K.2025/433

Tarafların iddia ve savunmalarının özeti

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili davacı ile davalı ... Anonim Şirketi arasında imzalanan 26.05.2010 tarih ve ... yevmiye numaralı ve 30 yıl süreli Üst Hakkı Sözleşmesi (“Üst Hakkı Sözleşmesi”) uyarınca, İzmir İli, Çiğli İlçesi, ... Mahallesi, ... Pafta, ... Ada, ...

Parselde” kayıtlı arsa üzerinde Davacı adına 30 yıl süreli Üst Hakkı tesis edildiğini, davacı tarafından tahkim başvurusundan önce son olarak 06.07.2018 tarihinde KDV dahil 1.416.000.-EURO tutarında yıllık Üst Hakkı Bedeli “... Tic. A.ş.'ye ödendiğini, akabinde üst hakkına konu taşınmazın kısmi bölünme neticesinde “Davalı ... Geliştirme anonim şirketi adına tescil edildiğinin ifade edildiğini, davacının üst hakkı sözleşmesini ... Tic.

A.ş. ile imzaladığını ve üst hakkı bedelini bu şirkete ödediğini, TBK’daki aşırı ifa güçsüzlüğüne ilişkin hükümler nedeni ile üst hakkı bedelinin davacı lehine uyarlanması için tahkim başvurusunda bulunulduğunu, söz konusu tahkim sürecinin Milletlerarası Ticaret Odası(...)'nın ... numaralı dava dosyasında gerçekleştirildiğini, dava dosyasında verilen 07/04/2021 tarihli kararın kesin nitelikte olduğunu beyan ederek 07/04/2021 tarih ve ... dava numaralı tahkim kararının icra edilebilmesi için tenfizine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle, yabancı unsurlu bir uyuşmazlık için Türkiye’de Türk Hakemlerce Verilen Hakem Kararlarının, 4686 Sayılı Milletlerarası Tahkim Kanununa tabi olduğunu, bu nitelikteki hakem kararları için MÖHUK uyarınca tenfiz Davası açılamayacağını, tenfiz davasının, sadece yabancı hakem kararları için söz konusu olduğunu, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu,

müvekkili şirket tarafından tahkim davasında verilen kararın iptali için İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 2021/1 E sayılı dosyası ile Milletlerarası Ticaret Odasının ... nolu 07.04.2021 tarihli kararının iptali için dava açıldığını, kararın kesinleşmediğini, vekaletnamede özel yetki bulunmaması nedeniyle tahkim sözleşmesinin geçersiz olduğunu, hukuki dinlenilme hakkına riayet edilmeden karar verilmesinin kamu düzenine aykırılık teşkil ettiğini, müvekkili şirketlerin dayandıkları delillerin hiçbirisinin, tahkim yargılamasında toplanmadığını beliretrek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARININ ÖZETİ : Bakırköy 7.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2021/702 E, 2021/1027 K sayılı kararı ile, tenfiz kararı istemine konu olan hakem kararı yabancı hakem kararı olmadığı, bir Türk hakem kararı olduğu ve milli hakem kararlarına ilişkin hükümlere göre infaz edilebileceği bu nedenle tenfizi mümkün olmadığı belirtilerek davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle, ... tahkiminin, tarafsız bir hakem kurulu tarafından, ulusal tahkim kuralları ve New York Sözleşmesi gibi uluslararası sözleşmeler uyarınca tenfize elverişli ve bağlayıcı bir karar verilmesini sağlayan resmi bir yöntem olduğunu, ... tahkim yargılamasında tahkim kurallarının ayrıca düzenlendiğini, söz konusu tahkim yargılamasının tahkim kurallarında belirtilen usule göre yapılmadığını, bu nedenle ... tahkim yargılamasının, usul kurallarının ... tarafından belirlendiği ve uyuşmazlık için başvuru da bulunan tarafları doğrudan bağlayan kendine özgü bir yargılama şekli olduğunu,

tahkim yargılamasında taraflar açıkça başka bir ülkenin usul kurallarını kabul etmedikçe, söz konusu ... tahkim kurallarını ve dolayısıyla ... tahkim yargılamasının usul kurallarını tahkim sözleşmesini imzaladıkları an itibariyle kabul etmiş sayılacaklarını, dolayısıyla, ... tahkim yargılamasının kuruluş yeri ve yargılamaya ilişkin usulleri açısından yabancılık unsuru taşıdığını, mahkeme ... tahkimini ve yargılama usullerini dikkate almadan söz konusu tahkim yargılamasının ruhuna ve yapısına uygun olmayan bir karar vererek,

... tahkim kararını yerel tahkim kararı olarak nitelendirdiğini, ... tahkiminin yargılama usulü bakımından yabancı tahkim yargılaması olduğunu, taraflar arasında imzalanan tahkim sözleşmesinde Türk Usul Kanunu'nun Uygulanacağına Dair Herhangi Bir Hüküm bulunmadığından ... tarafından verilen karar yabancı tahkim kararı niteliğine haiz olduğunu, üst hakkı sözleşmesinin 12.2 maddesindeki “İşbu Sözleşme Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına tabidir.” Şeklindeki ifadenin maddi hukuka ilişkin olduğunu, sözleşmede hangi usul kurallarının uygulanacağının açıkça belirtilmediğini,

taraflar arasında akdedilen tahkim sözleşmesinde yargılamanın açıkça “Türk Usul Kanunu’na göre yapılacağına dair açık bir ifade yer almaması sebebiyle söz konusu tahkim kararının tenfizi gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

Milletlerarası Ticaret Odasının ... dava nolu, 07/04/2021 tarihli tahkim kararı ve tüm dosya kapsamı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Milletlerarası Ticaret Odasının ... dava nolu, 07/04/2021 tarihli tahkim kararının tenfizi istemine ilişkindir. Eldeki davada, davacı ... A.Ş. ile davalı ... A.

Ş. arasında, üst hakkının tesisine yönelik 26.05.2010 tarihli ve ... yevmiye numaralı Resmî Senet imzalandığı, Üst Hakkı Sözleşmesinin 12. maddesinde tahkim kaydının bulunması nedeni ile üst hakkı bedelinin davacı lehine uyarlanması için tahkim başvurusunda bulunulduğunu, söz konusu tahkim sürecinin Milletlerarası Ticaret Odası(...)'nın ... numaralı dava dosyasında yürütüldüğü, davacı tarafça Prof Dr....’ın, davalı tarafça Prof.Dr....’nin hakem olarak atandığı, Bakırköy 4.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2019/568 E, 2019/916 K sayılı kararı ile Prof Dr....’ın baş hakem olarak atandığı, tahkim yerinin İstanbul/Türkiye olarak belirlendiği,

sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklarda uygulanacak hukukun Türkiye Cumhuriyeti hukuku olacağı hususunda mutabık kalındığı, bu nedenle tahkim yargılamasında Türkiye Cumhuriyeti Kanunlarının yani Türk Hukukunun usul ve esaslara ilişkin kurallarının yetkili kanun olarak uygulandığı ve oyçokluğu ile karar verildiği anlaşılmıştır. Türk Hukukunda Yabancı Hakem Kararları'nın tenfizine ilişkin farklı düzenlemeler bulunmaktadır.

Bu düzenlemelerden birisi 5718 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun olup bu kanunun 60 ve 63. maddeleri arasında yabancı hakem kararlarının tenfizi düzenlenmiştir. İkinci düzenleme Türkiye tarafından onaylanan Yabancı Hakem Kararları'nın Tanınması ve Tenfizi Hakkında NewYork Kanvansiyonu'dur.

Ayrıca Türkiye'nin bazı devletlerle yaptığı iki taraflı adli yardımlaşma anlaşmalarında hakem kararlarının tanınması ve tenfizine ilişkin hükümler yer almaktadır.

4686 Sayılı Kanunun 1. maddesinde amacının, Milletlerarası Tahkime ilişkin Usul ve Esasların düzenlenmesi olduğunun ifade edildiği, devamında da yabancılık unsuru taşıyan ve tahkim yerinin Türkiye olarak belirlendiği veya bu kanun hükümlerinin taraflar ya da hakem veya hakem kurulunca seçildiği uyuşmazlıklar hakkında uygulanacağı ifade edilmiştir.

Ayrıca Tahkim Anlaşması tanımı ve şekli ile mahkemede tahkim itirazı ve anlaşması başlıklarını taşıyan 4. ve 5. maddelerinin tahkim yerinin Türkiye dışında belirlendiği durumlarda uygulanacağı açıklanmıştır.

Bu yasal düzenlemeler ışığında somut olaya konu taraflar arasındaki uyuşmazlıkta, tahkim yeri İstanbul/Türkiye olarak belirlenmiş, sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklarda uygulanacak hukukun Türkiye Cumhuriyeti hukuku olacağı hususunda mutabık kalınarak bu nedenle tahkim yargılamasında Türkiye Cumhuriyeti Kanunları yani Türk Hukukunun usul ve esaslara ilişkin kuralları yetkili kanun olarak uygulanmıştır.

Buna göre, ... hakem kararı yabancı hakem kararı olarak kabul edilemeyecektir. Bahse konu karar Türk Hakem kararı olup milli hakem kararlarına göre infaz edilebileceğinden tenfizi mümkün değildir. Dolayısıyla ilk derece mahkemesince davanın hukuki yarar yokluğu nedeni ile reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi ve 362/1-a maddesi gereğince temyiz yasa yolu açık olmak üzere esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve açıklanan nedenlerle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

13/02/2025