İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/2447 K.2024/1650

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dava dosyası incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İ D D İ A: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket tarafından 15.09.2014 tarihli Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesine dayanılarak bedeli ödenmek suretiyle satın alınan İstanbul ili, Şişli İlçesi, ... Ada, ... Pafta ve ... nolu Parsel ... Blok ... ... Kat ...

Nolu bağımsız bölüm, ... kat ... nolu bağımsız bölüm, ... kat ... nolu bağımsız bölüm, ... kat ... nolu bağımsız bölüm, ... kat ... nolu bağımsız bölüm, ... kat ... nolu bağımsız bölüm, ... kat ... nolu bağımsız bölüm nolu 7 adet bağımsız bölümün davalı şirket adına olan tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tesciline, dava konusuz 7 adet bağımsız bölüm üzerindeki ipoteklerin kaldırılmasına,

gecikme nedeniyle tazminatı bakımından, şimdilik 5.000 TL alacağın yasal faizi ile birlikte (alacağımız belirli hale geldiğinde netice-i talebimizi arttırma hakkımızı kullanmayı saklı tutarak) davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; görevsizlik nedeniyle usulden reddine, davacının gecikme nedeniyle tazminat talebinin zorunlu arabuluculuğa tabii olması ve bu talebe yönelik arabulucuya başvurulmadığından bu talep yönünden dava şartı eksikliği nedeniyle davanın usulden redine, usule ve yasaya aykırı ihtiyati tedbir talebinin reddine, haksız, mesnetsiz, gerçeğe aykırı ve kötüniyetli iddialarla açılan işbu davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Yerel mahkemece "..Tüm bu açıklamalar ışığında somut uyuşmazlık değerlendirildiğinde; davacı tarafça davalı ...A.Ş. ile 15/09/2014 tarihli Gayri Menkul Satış Vaadi Sözleşmesine istinaden" Skyland İstanbul" projesi kapsamında (7)yedi adet bağımsız bölümün satılması konusunda anlaşıldığı, davalı tarafça sözleşeme gereğince devir ve teslimlerin yapılmadığı gerekçesiyle iş bu davanın açıldığı, her ne kadar Asliye Hukuk Mahkemesi'nce davacı vekili davacı asilin limited şirket sahibi olduğu ve ticari amaçla bağımsız bölümlerin alındığı hususunu belirttiğinden bahisle görevsizlik kararı verilmiş ise de; davacı asilin tacir olmadığı,

taleplerin TTK'da sayılan mutlak ticari dava türlerine girmediği, yapılan sözleşmenin ticari işletmeleriyle ilgili de olmadığı bu haliyle nisbi ticari dava olarak nitelendirilemeyeceği, yine davacı asilin yatırım amacıyla dava konusu taşınmazları satın almak istemesinin de davayı ticari davaya dönüştürmeyeceği ve TTK hükümlerinin veya özel kanun hükümlerinin uygulanmasını gerektirir ticari bir uyuşmazlıktan sözedilemeyeceği, uyuşmazlığın çözümünün genel mahkemelerin görevi kapsamında kaldığı anlaşılmakla; açılan davanın HMK'nın 115/2.

Maddesi uyarınca aynı kanunun 114/1-c maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine, görevli mahkemenin İstanbul Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğuna, İstanbul 2. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından da görevsizlik kararı verilmesi nedeniyle İstanbul 2. Asliye Hukuk Mahkemesi ile mahkememiz arasında olumsuz görev uyuşmazlığı çıktığından dosyanın taraflarca istinaf edilmediği takdirde merci tayini için İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine karar vermek gerektiği"gerekçesiyle;1-Davacının açtığı davada, mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla;

açılan davanın HMK'nın 115/2.

Maddesi uyarınca aynı kanunun 114/1-c maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine, görevli mahkemenin İstanbul Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğuna,2-İstanbul 2. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından da görevsizlik kararı verilmesi nedeniyle İstanbul 2. Asliye Hukuk Mahkemesi ile mahkememiz arasında olumsuz görev uyuşmazlığı çıktığından dosyanın taraflarca istinaf edilmediği takdirde merci tayini için İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi'ne GÖNDERİLMESİNE karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; her iki tarafın da tacir olduğu davaya konu taşınmazların davacı tarafından ticari maksatla ticari işi ve mesleği gereği satın alındığı açık olup 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (“TTK”) ve emsal kararlar uyarınca huzurdaki yargılama bakımından Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olması nedeniyle görevsizlik kararı verilmesi hukuka uygun olmadığını,açıklanan nedenlerle İstinaf başvurusunun KABULÜNE, İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13.12.2023 tarihli ve 2023/774 E., 2023/861 K. sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Taşınmaz satış vaadi sözleşmeleri, tapu kayıtları, delil listeleri sunulan ve toplanan deliller ile tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taşınmaz satış vaadi sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptali ve tescil, ipoteklerin fekki, gecikme tazminatı istemine ilişkindir.Bilindiği üzere, 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır.

Buna göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile maddenin devamı fıkralarında belirtilen davalar ticari dava olarak nitelendirilmiştir. Yine aynı Kanunu'un 5/3. maddesinde “Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler karşısında, Asliye Ticaret Mahkemelerinin özel mahkeme niteliğinde bulunduğu, bu niteliği gereği görev alanının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre belirleneceği ve genel mahkemeler ile arasındaki ilişkinin önceki kanunun aksine görev ilişkisi olduğu açıktır. Asliye Ticaret Mahkemelerinin çekişmeli yargıdaki görev alanının TTK’nda ve diğer özel kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen davalarla sınırlı olduğu kuşkusuzdur.

Öte yandan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davaların; mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrıldığı anlaşılmaktadır. Mutlak ticari davalar, tarafların sıfatına veya bir ticari işletme ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari sayılan davalar olup TTK’nun 4/1. maddesinin b, c, d, e, f fıkralarında ve özel kanunlarda düzenlenmiştir.

Nispi ticari davalar ise, tarafların tacir sıfatına haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalardır. Bir başka ifade ile, bu davalar ya bir ticari işletmeyi ilgilendirmeli ya da iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğmaları halinde ticari dava olarak nitelendirilebilirler. Gerek mutlak ve gerekse nispi ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği açıktır.

Mahkemelerin görevleri kanunla düzenlenir ve kamu düzenine ilişkindir. Görev bir dava şartı olduğundan yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmesi gerekir.

Somut olay değerlendirildiğinde, taraflar arasında dava konusu konut niteliğindeki taşınmazlara ilişkin taşınmaz satış vaadi sözleşmesi akdedildiği, taşınmazların konut niteliği ile tapuda kayıtlı bulunduğu, davacı vekilinin 24/10/2023 tarihli celsede müvekkilinin taşınmazları yatırım amacıyla satın aldığını açıkça beyan ettiği sabittir.

Davacının dava konusu konut niteliğindeki taşınmazları yatırım amacıyla satın aldığı, davacının tacir olmadığı, satış işlemine konu taşınmazların konut niteliğinde olduğu taraflar arasındaki uyuşmazlığın mutlak ve nispi ticari dava olmadığı anlaşılmakla uyuşmazlığın niteliği gereği davanın genel görevli asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiği anlaşılmakla yerel mahkemenin görevsizlik kararı ve gerekçesi yerinde olup usul ve yasaya uygundur.

Davalı vekilinin görevsizlik kararına ve görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğuna ilişkin istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri yerinde görülmediğinden reddi gerekir. Açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin karar verilmesi gerektiği kanısına varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.