İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/836 K.2024/448

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dava dosyası incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İ D D İ A: Davacı vekili ihtiyati tedbir talepli dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ile davalı Yüklenici arasındaki 02.03.2020 tarihinde Kartal ....Noterliği'nce tanzim olunan ... yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Satış Vaadi Sözleşmesinin tedbiren tapu kütüğüne (geçici) tescil ve şerhinin işlenmesini, ... İli, .. İlçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ...

Parselde kayıtlı ana taşınmazda kurulu kat irtifâkına göre 1. Bodrum Kat ''B 028" no’lu bağımsız bölümün davalı Arsa Sahibi adına kayıtlı tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tescilini, dava konusu bağımsız bölümün tapu kaydındaki davalı Bankalar nezdinde olan ipotek vs. tüm kayıt ve şerhlerden mürekkep takyidatın terkinini, aksi halde HMK'nın 111. Maddesi uyarınca terdiden; satış bedeli davalı Arsa Sahibi ... A.Ş. lehine ...

Bankası A.Ş'nin ilgili hesabına yatırıldığından satış bedeli için ödenen 3.894.000,00 TL (ÜçMilyonSekizYüzDoksanDörtBinTürkLirası) karşılığı olarak davalı ...

A.Ş.'nin aynı tutardaki taşınır ve taşınmaz mallarıyla üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına, ihtiyati haciz konulmasına; fazlaya ilişkin ve başkaca her türlü hakkı saklı kalmak kaydıyla dava konusu bağımsız bölümün yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesi sonrası karar tarihine en yakın değeri belirlenerek işbu bedelin ticari avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini,

İşbu talep de kabul görmez ise fazlaya ilişkin ve başkaca her türlü hakkı saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin ödediği KDV dahil 3.894.000,00 TL (ÜçMilyonSekizYüzDoksanDörtBinTürkLirası) toplam taksit bedelinin her bir ödeme gününden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Bir kısım davalılar Vekilleri Cevap Dilekçelerinde Özetle: davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARININ ÖZETİ : Yerel mahkemece dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 28/07/2023 tarihli gerekçeli ara kararı ile ;1- Dava konusu ... ili ... ilçesi ... mah. ... ada ... parsel sayılı taşınmazdaki davalı şirket ... Tic. A.Ş şirketi adına kayıtlı olan B 028 numaralı bağımsız bölüm sayılı taşınmaz üzerine İHTİYATİ TEDBİR KONULMASINA, 2-Kartal ....

Noterliği ... yevmiye nolu Düzenleme Şeklinde ki Satış Vaadi Sözleşmesinin tapu kütüğüne geçici tescil ve şerhi talebinin REDDİNE 3-İhtiyati Tedbir isteyen davacı tarafın 6100 sayılı HMK'nın 392. maddesi gereğince 194.700 TL nakdi veya Mahkemece kabul edilecek kati süresiz ve muteber banka teminat mektubunu Mahkeme veznesine depo etmesi halinde ihtiyati tedbir ara kararının yerine getirilmesi için ilgili tapu müdürlüğüne müzekkere yazılmasına, karar verilmiştir.

Davacı vekili 07/08/2023 tarihli dilekçe ile teminat kararının itirazları doğrultusunda kaldırılmasını ve taşınmaza teminatsız tedbir konulmasına karar verilmesini talep etmiş, itirazın duruşmalı yapılan incelemesi sonucunda 23/08/2023 tarihli celse ara kararı ile davacı yanca tedbir ara kararına ilişkin teminat süresinde yatırılmadığından davalı vekiline, tedbire ilişkin itirazların kabulü ile, tedbirin kendiliğinden kalkmış SAYILMASINA karar verilmiş ve gerekçeli ara kararı yazılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ihtiyati tedbir için belirlenen teminatın ve tedbirin kaldırılması kararının hukuka aykı olduğunu, Mahkemece 28.07.2023 tarihli ara karar ile taşınmaz üzerine 194.700 TL teminat karşılığında tedbir konulmasına karar verildiğini, ilgili ara kararın 05.08.2023 tarihinde tarafına tebliğ edildiğini, açıkça görüleceği üzere kabul edilen talebe ilişkin olarak 7 gün içerisinde mahkemeye itiraz yolu gösterildiğini, ara kararın tarafına tebliğinden iki gün sonra 07.08.2023 tarihinde teminatlı tedbire ilişkin ara karara itiraz dilekçesi sunulduğunu,

Mahkemece ihtiyati tedbire itiraz duruşmasının murafaalı olarak görülmesine karar verildiğini, Mahkemenin 23.08.2023 tarihinde gerçekleştirmiş olduğu tedbire itiraz duruşmasında ara kararıyla teminata yönelik itirazlarının reddine ve tedbirin kendiliğinden kalkmış sayılmasına karar verildiğini, fakat dosya mündericatındaki dilekçe ve tutanaklardan da açıkça anlaşılacağı üzere müvekkilinin teminat miktarına süresi içerisinde itiraz ettiğini, Mahkemenin tedbire itiraz duruşmasında teminat bedelinin süresinde yatırılmaması sebebiyle tedbirin kendiliğinden kalkmış sayılmasına yönelik kararı hukuka aykırı olduğunu,

yargılama usulüne uygun olarak süresinde verilen itiraz dilekçesine rağmen Mahkemenin öncelikle teminatın yatırılıp yatırılmadığını incelemesinin hakka ve hukuka aykırı olduğunu, bu noktada müvekkilinden takdir edilen teminatı yatırmış olmasının beklenemeyeceğini, ekonomik saikler ile teminat miktarına itiraz eden müvekkili teminatı ödemediği için daha ağır bir netice olan tedbirin kaldırılması işlemi ile karşı karşıya bırakmanın açık bir cezalandırma olup bu durumun hakkaniyetten yoksun olduğunu, ayrıca yerel mahkemenin kanunun lafzını yanlış yorumladığının da son derece açık olduğunu,

ihtiyati tedbirin kendiliğinden kalkmış sayılabilmesi için ilgili tedbire veya teminata süresi içerisinde itiraz etmemek ve bu süre zarfında da takdir edilen teminatı ödememek gerektiğini, tarafınca teminat miktarına süresi içerisinde itiraz edildiği açık olup hal böyleyken ilk derece mahkemesinin haktan ve hakkaniyetten yoksun, usul hukuku ile bağdaşmayan ara kararının kaldırılması ve teminatsız şekilde tedbire karar verilmesi gerektiğini, açıklanan nedenlerle dava konusu ...

İli, ... İlçesi, ... Mahallesinde kain ...

Ada, ... numaralı parselde kayıtlı 1.Normal Kat ''B 202'' bağımsız bölüme ihtiyati tedbir konulması için ilk derece mahkemesince belirlenen 20.000,00 TL'lik teminatın kararının kaldırılmasını, ilgili taşınmaz üzerine teminatsız şekilde tedbir konulmasını, Sayın Mahkeme aksi kanaatte ise teminat miktarının düşürülmesini, yargılama gideri ve avukatlık vekalet ücretinin davalılara müştereken ve müteselsilen tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Tapu kaydı, düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi sözleşmesi ve ekleri, düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve hasılat paylaşım esaslı inşaat sözlemesi, arsa payı karşılığı inşaat sözlemesi, ödemeyi ilişkin banka dekontları,, senet suretleri, delil listeleri sunulan ve toplanan deliller.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptali ve tescil, ipotek, vs. tüm kayıt ve şerhlerin terkini, olmadığı taktirde taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.Davacı vekili İDM'nin 23/08/2023 tarihli davacı yanca tedbir ara kararına ilişkin teminat süresinde yatırılmadığından davalı vekiline, tedbire ilişkin itirazların kabulü ile,

tedbirin kendiliğinden kalkmış SAYILMASINA ilişkin ara kararını istinaf etmiştir.6100 sayılı HMK'nun 341/1. maddesi uyarınca ilk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararları, karşı tarafın yüzüne karşı verilen ihtiyadi tedbir ve ihtiyati haciz kararları,

karşı tarafın yokluğunda verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine verilen kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir.Bilindiği ve öğretide de kabul edildiği üzere ihtiyati tedbir ''kesin hükme kadar devam eden yargılama boyunca davacı veya davalının dava konusu ile ilgili olarak hukuki durumunda meydana gelebilecek zararlara karşı ön görülmüş geçici nitelikte geniş veya sınırlı olabilen hukuki korumadır'' şeklinde tarif edilmiştir.

Anılan tariften de anlaşılacağı üzere ihtiyati tedbir diğer fonksiyonları yanında davanın devamı sırasında ve verilecek hükmün kesinleşmesine kadar olan süreç içerisinde dava konusu mal ve hak üzerinde yeni bir takım uyuşmazlıkların çıkmasını da önleyici niteliği itibariyle geçici bir hukuki korumadır.6100 sayılı HMK'nun 389.maddesi başlığında düzenlenen ve geçici hukuki korumalar olarak vasıflandırılmış ihtiyati tedbir müessesesi ile ilgili aynı maddenin 1.fıkrasında ''mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle

bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir'' şeklinde şartları belirtildikten sonra takip eden maddelerde bu konudaki talep verilecek karar ve içereceği hususlar, teminat, kararın uygulanmaması... gibi sair hususlarda tereddüte yer bırakmayacak şekilde takip edilmesi ve yapılması gerekli usul ve prosedür gösterilmiştir.Diğer taraftan, ihtiyati tedbir talebinin kabul edilebilmesi bakımından HMK'nun 390/3. maddesinde ihtiyati tedbir isteyenin haklılığı konusunda tam kanaat değil,

kuvvetle muhtemel yaklaşık bir kanaatin yeterli olacağı öngörülmüş olup, Yasanın hükümet gerekçesinde de belirtildiği üzere yaklaşık ispat durumunda "...hakim o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte zayıf bir ihtimalde olsa aksinin mümkün olduğu ihtimalini göz ardı edemez... bu sebepledir ki haksız olma ihtimali de dikkate alınarak talepte bulunandan teminat alınması..." hükme bağlanmıştır.İhtiyati tedbirin uygulanması sonucu, karşı tarafın zarar görme tehlikesi bulunduğundan HMK’nın 392. maddesinde tedbire karar verilirken talepte bulunandan teminat alınması öngörülmüştür.

İhtiyati tedbir kararı verilirken tedbir isteyen haksız çıktığı takdirde, ihtiyati tedbirden dolayı karşı tarafın uğrayacağı zarar için bir teminat alınmasına da karar verilir.

(HMK m.391/2-ç, 392) Talep, resmi bir belgeye, başkaca bir kesin delile dayanıyor ya da durum ve koşullar gerektiriyorsa mahkeme gerekçesini açıkça belirterek teminat alınmamasına da karar verebilir.Dava konusu somut olayda davacının ilk talebi tapu iptali ve takyidatsız tescile ilişkin olup taşınmazın dava konusu olduğu anlaşılmaktadır. Davacının davasını noterde resmi şekilde düzenlenen taşınmaz satış vaadi sözleşmesine dayandırdığı açıktır.

Davacı iddiasını ispata yarar satış vaadi sözleşmesini, ödeme dekontlarını ve diğer delillerini bildirmiş ve sunmuştur.HMK 392 madde uyarınca talep, resmi bir belgeye, başkaca bir kesin delile dayanıyor ya da durum ve koşullar gerektiriyorsa mahkeme gerekçesini açıkça belirterek teminat alınmamasına da karar verebilir.

Mahkemece bu hususta değerlendirme yapıldığı ve teminat alınması yönünde takdir kullanıldığı görülmüştür. Davacının sözleşme yanında delil olarak ödeme belgelerine de dayandığı ortadadır. Bu durumda davacının talebi resmi belgeye dayandığından, durum ve koşullar dikkate alındığında davalı nezdinde ödemeleri bulunan davacıdan teminat alınması davacının aleyhine hak yarar dengesini bozacak niteliktedir.

Bu nedenle teminatsız ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerekirken takdirde hata edilerek ihtiyati tedbirin teminat karşılığında kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup doğru görülmemiştir.

Bu nedenle davacı vekilinin teminata yönelik itirazının kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ve gerekçe ile davacı yanca tedbir ara kararına ilişkin teminat süresinde yatırılmadığından tedbirin kendiliğinden kalkmış sayılmasına karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup dosya kapsamına da uygun düşmemektedir. Davacı vekilinin istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri yerinde görülmekle kabulü gerekir.

Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İDM'nin 23/08/2023 tarihli tedbirin kendiliğinden kalkmış SAYILMASINA ilişkin ara kararının kaldırılmasına, HMK'nun 353/1-b-2 maddesi gereğince gerekçe ve hüküm düzeltilmek suretiyle davacı vekilinin teminata itirazının kabulü ile teminatsız ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.