İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2017/962 K.2018/910

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile, davalılardan ... Tic A. Ş.' nin davacı şirketten orman ürünleri alımı gerçekleştirdiğini, cari hesap borcunu ve taahhüt ettiği bonoların karşılığını süresinde ödemeyince K. Çekmece .. İcra Müdürlüğü'nün ...E. ve 2016/2876 E. sayılı icra takipleri gerçekleştirildiğini, taahhütlerini yerine getirmeyen ve borçlarını ödemeyen bu davalı şirket ile ticari faaliyete son verildiğini, yapılan araştırma ve alınan duyumlar sonucunda davalı ...

İmalat San ve Tic. A. Ş.' nin vergi dairelerindeki KDV iade alacağını muvazaalı şekilde diğer davalı ...Tic. Ltd. Şti.'ye Büyükçekmece .. Noterliği'nin 06/06/2016 tarih ve ... yevmiye sayılı temliknamesi ile devir ettiğinin öğrenildiğini, her iki davalı arasında herhangi bir alacak-borç ilişkisi bulunmadığı halde yapılan bu temlikin, muvazaalı olduğu gibi davacı gibi diğer alacaklıları da mağdur duruma düşürdüğünü, davalı Değişim...A.

Ş.'nin muvazaalı işlemlerinin davacıyı zarara uğratma ve KDV iade alacaklarını dolaylı yollardan elde etme amacıyla yapıldığını belirterek, davalı ... Tic A. Ş. tarafından diğer davalı...Tic. Ltd. Şti'ye Büyükçekmece ... Noterliği'nin 06/06/2016 tarih ve ... yevmiye sayılı KDV alacağının temlikine konu temliknamenin muvazaa sebebiyle iptaline, temliknameye konu alacağın davalı ....

Ltd Şti ne geçmesi halinde davanın tasarrufun iptali şeklinde değerlendirilmesi ve tasarrufun iptalini ve KDV tutarı kadar alacağın ticari faiziyle birlikte. .. Tic. Ltd Şti den alınıp davacı tarafa verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece; davanın, davacının alacaklı olduğu . ...A. Ş.'nin vergi dairelerindeki KDV iade alacağını muvazaalı olarak diğer davalı ... Ltd Şti' ne devrettiği iddiasına dayalı söz konusu temlik işlemlerinin iptali istemine ilişkin olduğu, İİK 277 ve devamı maddeleri gereğince tasarrufun iptali davası olduğu, dava konusu uyuşmazlığın Asliye hukuk mahkemelerinin görevi dahilinde bulunduğu gerekçesiyle; Mahkemenin görevsiz olması nedeniyle davanın dava şartı şokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından süresi içinde istinaf talebinde bulunulmuştur.

Davacı vekilinin istinaf sebepleri; Mahkemenin davayı yanlış değerlendirdiği, davanın iki ticari şirket arasındaki muvazaalı temliknamenin iptali talebine ilişkin olduğu, ticaret mahkemelerinin açılan davada görevli olduğu hususlarına ilişkindir.

İcra ve İflas Kanununun 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz ya da iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır.

Davacı, iptal davası sabit olduğu takdirde, tasarruf konusu mal üzerinde cebri icra yolu ile hakkını almak yetkisini elde eder ve tasarruf konusu taşınmaz mal ise davalı, üçüncü şahıs üzerindeki kaydın düzeltilmesine gerek olmadan o taşınmazın haciz ve satışını isteyebilir (İİK.md.283/1).

Bu yasal nedenle iptal davası, alacaklıya alacağını tahsil olanağını sağlayan, nisbi nitelikte yasadan doğan bir dava olup tasarrufa konu malların(yapılan işlemlerin) Şirket tarafından satılmış(yapılmış) olmasının görev hususunun belirlenmesine doğrudan bir etkisi yoktur. Kaldı ki davada incelenmesi gereken husus davalı borçlunun yaptığı tasarruflarının iptali gerekip gerekmediği, başka bir anlatımla İİK 277 vd maddelerinde belirtilen şartların gerçekleşip gerçekleşmediğidir.

Açıklanan şekli ile görevin, İİK 281. maddesine göre genel mahkemelere ait olduğu da açıktır(Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 13/04/2015 tarih ve 2015/5751 E., 2015/5856 K. Sayılı kararı).

Bundan ayrı, tarafların ileri sürdükleri vakıaların mahiyeti hakkında yapmış oldukları hukuki nitelendirmeler hakime yardımcı olursa da, hakim tarafların bildirdikleri hukuk kuralları ile asla bağlı değildir. Tarafların bildirdikleri hususlara ve vakıalara uygulanacak hukuk kuralını(kanun hükmünü) bulup uygulamak, yani bu vakıların hukuki niteliğini belirlemek hakimin işidir(HMK m. 33). Hakim, tarafların bildirdiği hukuki sebeple bağlı olmadığı gibi, tarafların hukuki sebep göstermemiş olması halinde de davada uygulanacak hukuk kuralını kendiliğinden bulup uygulamakla yükümlüdür.

Somut olayda, davacı taraf, alacağını tahsil edemediği ve hakkında icra takibi başlattığı davalı ... Tic A. Ş.'nin diğer davalı ... Tic. Ltd. Şti ile yaptığı Büyükçekmece 14. Noterliği'nin 06/06/2016 tarih ve 1877 yevmiye sayılı KDV alacağının temlikine ilişkin temliknamenin muvazaa sebebiyle iptaline karar verilmesini talep etmektedir. Söz konusu işlem tasarruf işlemi niteliğinde bir işlem olup, dava hukuki niteliği itibariyle İİK 277 ve devamı maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali talebine ilişkin bulunmaktadır.

Tasarrufun iptali talebine ilişkin davalara bakma görevi dava açıldığı tarih itibariyle Asliye Hukuk Mahkemelerinin görev alanına girmekte olup, Mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun olmakla, davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.(HMK 353/1-b/1).