İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2019/1004 K.2021/1355

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 18/03/2015 harç tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 07/05/2012 tarihinde içinde bulunduğu, davalıların maliki, sürücüsü ve ZMSS sigortacısı olduğu ... plaka sayılı aracın ... plaka sayılı araç ile çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında yaralanarak malul kaldığını beyanla, şimdilik 1.000,00 TL maddi, 20.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 21.000,00 TL tazminatın davalı sigorta şirketi yönünden sigorta poliçesi ile sınırlı olmak üzere sigorta şirketine başvuru tarihi olan 26.12.2012 tarihinden itibaren,

diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 07.05.2012 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, davacı vekili daha sonra 1.000,00 TL maddi tazminat taleplerini bilirkişi raporu doğrultusunda 160.017,79 TL artırarak 161.017,79 TL olarak ıslah etmiş, bu miktarın davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 07.05.2012 tarihinden itibaren, davalı ...

Sigorta A.Ş yönünden ise temerrüt tarihi olan 09.01.2013 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve mütesselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ...

Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın maddi vakıayı, zararı, maluliyeti ve kusuru ispat etmek zorunda olduğunu, müvekkili şirketin SGK sorumluluğunda olduğu için tedavi harcamalarına ilişkin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, hatır taşıması nedeniyle indirim yapılması gerektiğini, davacının alkollü ve ehliyetsiz kişinin aracına bindiğini, müterafik kusurun söz konusu olduğunu, bu hususların göz önünde bulundurulması ve tazminat rakamında indirim yapılmasını talep ettiklerini, sigorta genel şartları uyarınca manevi tazminat taleplerinin teminat dışı olduğunu,

bu nedenle müvekkili şirketten talep edilen manevi tazminat taleplerinin reddi gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı ...'a usulüne uygun tebligat yapılmış, anca herhangi bir cevap dilekçesi vermemiş, 10.10.2018 tarihli duruşmaya katılarak davayı kabul etmediğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Diğer davalıya usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen duruşmaya katılmadığı anlaşılmıştır.

Açılmış olan dava üzerine ilk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama neticesinde; -Davanın maddi tazminat yönünden kabulü ile, 152.724,39 TL sürekli iş göremezlik, 8.293,40 TL geçici iş göremezlik tazminatının davalı sigorta şirketinden 09/01/2013 tarihinden davalılar sürücü ... ve işleten ...den kaza tarihi 07/05/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlandırılmasına,

-Davacı için takdiren 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve işleten ...den kaza tarihi 07/05/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine -Kabul edilen manevi tazminat yönünden avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 2.180,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, verilen karara karşı davalı ...

Sigorta A.Ş vekili, davalı ... vekili ile davalı asil ... tarafından yasal süresi içerisinde istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Davalı ...

Sigorta A.Ş vekilinin istinaf sebepleri; mahkemece hatır taşıması indirimi yapılmadığı gibi neden yapılmadığına ilişkin gerekçe sunulmadığı, davalı sürücünün ehliyetsiz ve alkollü olmasına rağmen davacının araca bindiği, bu nedenle tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerekirken yapılmadığı, kararın bu nedenle hatalı olduğu, müvekkili şirketin manevi tazminattan sorumlu tutulmamasına rağmen vekalet ücretinden sorumlu tutulmasının hatalı olduğu, hususlarına ilişkindir.

Davalı ...'ın istinaf sebepleri; tekstil işinde günlükçü olarak çalıştığını, olay günü iş çıkışı kendine ait olan ve servis aracı niteliğini taşımayan şahin marka binek otomobiline davalı ve kazada yaralanan diğer kişi ...'ın yorgun olmaları ve kendilerinin isteği üzerine onları eve bırakmak üzere Gebze'ye gittiğini, evi Pendik'te olmasına rağmen davalı ...'nin araçtan inmediğini ve diğer arkadaşı ...'ın evinin Gebze'de olması nedeniyle Gebze'ye kadar kendisi ile birlikte geldiğini, alkollü olmadığını, kendisi ile anlaşma istemesine rağmen daha yüksek tazminat almak için anlaşmadığını,

hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğu hususlarına ilişkindir. Davalı ... vekilinin istinaf sebepleri; bilirkişi raporunda iki temel veri üzerinden değerlendirme yapıldığı, bunlarda %20 oranında kayıp olduğu tespitine yönelik rapor, ikincisinin davacının gelir durumuna ilişkin sendika ve diğer evrakların incelenmesi ile belirlenmiş olan ve asgari ücretin 1.78 katı kadar ücret kazandığına ilişkin veriler olduğu,

her iki verinin de eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeye dayandığını, ilk olarak davacının hayati fonksiyona ilişkin kayıp oranı tespit edilirken dava tarihinde yürürlükte olan '' Özürlülük ölçütü sınıflandırması ve özürlülere verilecek sağlık kurulu raporları hakkında yönetmelik '' hükümlerine göre bir değerlendirme yapılması gerekmekte iken, yönetmeliğe aykırı olarak sürekli hayati fonksiyon kaybı oranı belirleyen hastane raporunun hesaplamaya esas alınması usul ve yasaya aykırı olduğu, davacının gelir durumunun asgari ücretin 1.78 katı olduğuna ilişkin bilginin dayanmış olduğu bilgi ve belgelerin ne olduğu,

bu oranın hesaplamada esas alınmasının usul ve yasaya aykırı olduğu, davacıya yönelik hiçbir etki ve eylemi söz konusu olmaması, ve diğer davalının arkadaşını hatır için taşıması nazara alındığında mahkeme tarafından belirlenen manevi tazminat miktarının davacının zenginleşmesine yol açacağı ve yüksek olduğu hususlarına ilişkindir. İstinaf edenlerin sıfatı ve istinaf sebepleri ile kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan incelemede.

Dava, trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. 07/05/2012 tarihinde davacının içinde bulunduğu, davalıların maliki, sürücüsü ve ZMSS sigortacısı olduğu ... plaka sayılı aracın ... plaka sayılı araç ile çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacının yaralandığı ve elde ki davayı açtığı, anlaşılmıştır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 56/1. maddesine göre, hakimin olayın özelliklerini göz önünde tutarak manevi tazminat adı ile hak sahibi yararına takdir edeceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, malvarlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir.

O halde, tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerektiği kadar olmalıdır. 22/06/1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde, takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir.

Bunlar, her olaya göre değişebileceğinden; hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Dava konusu olayda, kazanın meydana geldiği tarih, kusur durumu, davacının yaralanmasının niteliği, davacının yaşı, tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları, olay tarihindeki paranın alım gücü, manevi tazminatın bir sebepsiz zenginleşme aracı olmaması ile yukarıda açıklanan ilkeler göz önünde tutulduğunda mahkemece takdir edilen manevi tazminat miktarı yeterlidir.

Neticede; dosyada ki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usule ve yasaya aykırılık bulunmamasına, özellikle oluşa uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporu ile ATK Trafik İhtisas Dairesinin birbirini teyit eden raporlarında belirtilen kusur oranın ve geçerli yönetmelik hükümleri gereğince belirlenen maluliyete ilişkin tespitin, tazminatların tespit ve tayininde hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına, manevi tazminatın takdirinde az yukarıda açıklanan ilkelere uygun olarak hak ve nesafet kuralları çerçevesinde hüküm kurulmuş olmasına,

davalı ...'nün cevap süresi içerisinde hatır taşıması indirimi definde bulunmaması nedeniyle, davalı ... Sigorta A.Ş'nin ise hatır taşıması olduğu ve davalı sürücünün alkollü olduğu, davacının ehliyetsiz olduğunu bile bile davalının aracına bindiği yönünde ki iddialarını ispatlayamamasına göre, davalı ... vekili ile davalı asil ...'ın istinaf istemlerinin tümünün, davalı ...

Sigorta A.Ş vekilinin ise aşağıda açıklanacak husus dışında ki istinaf istemlerinin HMK'nın 353/1-b/1.maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir. Ancak ilk derece mahkemesince davalı ... Sigorta A.Ş ile aleyhine manevi tazminata hükmedilmemesine rağmen vekalet ücretinin davalılardan alınmasına dair karar hatalı olduğundan davalı ...

Sigorta A.Ş vekilinin bu yöne ilişkin istinaf isteminin kabulüne, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden HMK'nın 353/1-b/2.maddesi gereğince kararın kaldırılması ve bu konuda yeniden hüküm kurulması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.