İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2021/1314 K.2024/1733

Yukarıda bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355.maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

KARA R

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle, 06/10/2017 tarihinde, davalıların sürücüsü, işleteni ve ... sigortacısı olduğu ... plakalı aracın, kusurlu olarak müvekkillerinden ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araca çarpması sonucunda meydana gelen kazada araçta yolcu olarak bulunan ...'ın ağır şekilde yaralandığını ve akabinde 2 aydan fazla yürütülen tüm tedavi ve yoğun bakım süreçlerine rağmen 11.12.2017 günü vefat ettiğini,

davacıların destekten yoksun kaldıklarını ve manevi zarara uğradıklarını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kayıyla davacılar tarafından ödenen tedavi giderleri nedeniyle 94.609,00- TL maddi tazminat ile davacı eş ... için 15.000,00 TL, çocukları davacı ... için 10.000-TL, ... için 10.000-TL ve ...için 10.000-TL destekten yoksun kalma tazminatının (belirsiz alacağın) ve davacı eş ... için 100.000-TL, davacı ... için 50.000-TL, davacı ... için 50.000-TL,

davacı ...için 50.000,00 TL ve davacı torun ... için 30.000-TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş.

22.07.2020 tarihli dilekçesi ile davacı... için destekten yoksun kalma tazminatı talebini 108.387,06-TL, tedavi gideri talebini 95.377,60-TL olarak artırmıştır.Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkil şirkete herhangi bir başvuru yapılmadan huzurdaki dava ikame edildiğinden dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkilinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu,

tedavi giderlerinden müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığını davanın yetkisiz mahkeme açıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle;yaralanma ile ölüm olayı arasındaki illiyet bağının kuşkuya yer bırakmayacak şekilde ortaya konması gerektiğini, davacıların, müteveffanın ölmeden önceki sürekli ve düzenli desteğini maddi olgularla ispat edilmesi gerektiğini, dava ile talep edilen tedavi giderlerinin kaza olayına ilişkin meydana gelen zarar kalemlerinden sayılıp sayılmayacağının araştırılması gerektiğini, davacılar tarafından talep edilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu,

belirterek davanın reddini istemiştir.Davalı ... Şti vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkil şirketin sorumluğunun, çalışanı denetim ve gözetim konusundaki objektif görevini ihlal etmesinden doğduğunu ve olayda müvekkil şirket, gözetim ve denetim görevini her daim tam olarak ifa ettiğini ve tüm özeni gösterdiğini, bu nedenle zarardan sorumluluğu bulunmadığını, talep edilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, belirterek davanın reddini istemiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; ''..Davalı ...'in %100 kusurlu oldu bilirkişi raporları ve kesinleşen ceza kararı ile sabit olduğu, davalı... şirketinin uzun süreli kiracı olması nedeniyle araç işleteni olduğu,

davalı sigorta şirketinin ise Karayolları Trafik Zorunlu Mali Mesuliyet Sigotacısı olduğu, bu iki davalının da sorumlu olduğu, ancak davalı sigorta şirketinin sadece maddi zarardan ve poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu olduğu; davacı...in eşi olan ...'nın ölümü nedeniyle desteğinden mahrum kaldığı ve bilirkişi tarafından ... tablosu ve teknik faize göre yapılan hesaplama sonucu zararının 108.387,06TL olarak hesaplandığı, davacılar ..., ... ve ...'nın mahrum kaldığı bir destek bulunmadığından, bu davacıların destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin talebi red edildiği;

davalı sigorta şirketi önceden temerrüde düşmediği için, bu davalı için faizin başlangıç tarihi dava tarihi olup, davacı talebinde faizin başlangıç tarihini belirtmediğinden diğer davalılar yönünden de dava tarihi faizin başlangıç tarihi olarak esas alındığı, davacılar tacir olmadığı ve dava da ticaret hukukundan kaynaklanmadığı için yasal faiz uyguladığı, davacı ... ve ...'nın tedavi giderine ilişkin harcama olayla ilgisi ve uygun nedensellik bağı olmadığından bu talebin red edildiği;

davacıların, ölenin tedavisi için hastanelere ve sağlık kuruluşları ile ambulansa verdiği tedavi fark ücreti, ambulans ücreti ve muayene bedelleri de 2918 sayılı yasanın 98. Maddesi kapsamında olduğu, davacıların fark ücret ödemesinin muhatabı davalılar olmadığı, kanuna göre ...'ya aktarılan prim ücretleri ile sürücü, işleten ve sigortacının sorumluluğunun sona ereceği anlaşılmakla, davacıların bu tedavi giderine ilişkin talepleri de red edildiği; davacıların manevi tazminat istemine gelince;

ölenin yaşı, davacıların yakınlık derecesi, kusur durumları, tarafların ve özellikle davalı sürücünün sosyal ve ekonomik durumu ile kaza tarihi nazara alındığında,eşini kaybeden davacı... için 30.000,00TL, davacı kızlar ile evlat gibi birlikte büyüyen torun ... için ayrı ayrı 15.000,00TL manevi tazminatın hakkaniyete uygun olacağı, '' gerekçesiyle, Davacıların davasının KISMEN KABULÜ ve KISMEN REDDİ ile,1-Davacılar ..., ... ve ... yönünden maddi tazminat talebi ve tedavi giderine ilişkin talebin REDDİNE, 2-Davacı ... yönünden maddi tazminat talebinin destekten yoksun kalma kısmı yönünden KABULÜ ile,

108.387,06TL'nın dava tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, 3-Davacı ... yönünden tedavi giderlerine ilişkin talebin ....'nın sorumlu olması nedeniyle REDDİNE, 4-Manevi tazminat taleplerinin KISMEN KABULÜ ile, davacılar ..., ...., ... ve ... için ayrı ayrı 15.000,00TL, ... için 30.000,00TL olmak üzere toplam 90.000,00TL tazminatın davalılar ... ve ... şirketinden müştereken ve müteselsilen dava tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte alınarak davacılara verilmesine,

geri kalan manevi tazminat isteminin REDDİNE, 5-Davacıların, müteveffa dışındakilere ilişkin tedavi giderleri ile ilgili talebin REDDİNE, karar verilmiş; davacılar vekili, davalı ...

Şti vekili, davalı ... vekili ve davalı sigorta şirketi vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.Dosya dairemizin 2021/ 639 Esas,2021/745 Karar sayılı ilamı ile davacıların ayrı ayrı harç yatırması ve davalı ...'in istinaf harçlarını yatırması için geri çevrilmiş, davacılar tarafından eksiklik giderilmiş, fakat davalı ... tarafından giderilmemiştir.

Bu nedenle yerel mahkemece, 18.06.2021 tarihli ek karar ile, davalı ...'in istinaf talebinden vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiş, ek karar iş bu davalı vekiline tebliğ edilmesine rağmen ek karar istinaf edilmemiştir.

Bu halde, davalı ... vekilinin istinaf istemi dışarıda kaldığından, incelenmemiştir.İstinaf nedenleri: Davacılar vekili; tedavi giderine ilişkin taleplerinin reddinin hatalı olduğunu, sigorta sorumsuz olsa da tedavi giderlerinden her hal ve şartta sürücü ve işletenin sorumlu olduğunu, hüküm fıkrasının 16. bendinde davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığını, ticari faize hükmedilmesi gerekirken yasal faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu, hükmedilen manevi tazminatın ise az olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.Davalı ...

Şti vekili, müvekkili şirketin çalışanının üzerindeki gözetim ve denetim yükümlülüğünü yerine getirdiğinden zarardan sorumlu olmadığını, zarar ile hukuka aykırı fiil arasında nedensellik bağı bulunmadığını, hükmedilen manevi tazminatın fazla olduğunu, manevi tazminatın reddedilen bölümü için müvekkili lehine vekalet ücretine hükmedilmediğini, trafik kazasından kaynaklanan tüm zararların ... tarafından karşılanması gerektiğini, belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili, müvekkiline sigortalı aracın işleteni uzun süreli kiralama nedeniyle değiştiğinden müvekkilinin zarardan sorumlu olmadığını, poliçenin sigortalıyı takip ettiğini, bilirkişi raporunda hesaplanan rakamlar yüksek olup gerçeği yansıtmadığını, belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.Dava, trafik kazasından kaynaklanan tedavi gideri, destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.2918 sayılı Kanun’un 98.maddesinde değişiklik yapan 6111 sayılı Kanun’un 59. maddesi ve geçici 1. maddesi ile,

trafik kazası sebebiyle kazazedelerin sağlık hizmet bedellerinin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağı ve yine bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce meydana gelen trafik kazaları nedeniyle sunulan sağlık hizmet bedellerinin de Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağı hükme bağlanmıştır.Buna göre.

6111 sayılı Kanun gereği Kanun’un yayımlandığı tarihten ( 25.02.2011) önce ve sonra meydana gelen tüm trafik kazaları nedeniyle sunulan belgeli sağlık hizmet bedelleri ... tarafından karşılanacaktır. Bu nedenle davacının dava konusu tedavi giderlerinden belgeli/faturalı sağlık giderlerinin tümünden ..., (belgesiz/paramedikal) giderlerden ise aracın işleteni, sürücüsü ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı) sorumludur.

Öte yandan, Danıştay 15. Dairesinin önce 14/11/2013 tarihinde yürütmenin durdurulması kararı ve 16/03/2016 tarih, 2013/7713 esas ve 2016/1779 karar sayılı kararı ile trafik kazaları nedeniyle ilgililere sunulan sağlık hizmet bedellerinin tahsiline ilişkin usul ve esaslara ilişkin Yönetmeliğin 4. maddesinin 1. bendinde yer alan “...

Sağlık Uygulama Tebliğinde (SUT) yer alan hükümler doğrultusunda” ibaresinin iptaline karar verilmiş, iptal edilen ibare yerine 31/12/2016 tarih ve 3. Mükerrer 29935 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmelik değişikliğiyle “..genel sağlık sigortalısı sayılanlar için belirlenen sağlık hizmeti geri ödeme usul ve esasları çerçevesinde..” ibaresine yer verilmiştir. ( Bkz.

Yargıtay 4.HD'nin 2021/18790 Esas,2021/5907 Karar sayılı ilamı)Bundan sonraki trafik kazalarına bağlı acil hal teşkil eden tedavi giderlerinden özel veya devlet hastanesi ayrımına gidilmeksizin ve SUT konusunda bir değerlendirme yapılmaksızın “tüm” tedavi giderleri Sosyal Güvenlik Kurumunca karşılanacaktır.( Bkz.

Yargıtay 17. HD'nin 2017/4754 Esas, 2019/11406 Karar sayılı ilamı)1-Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle; eldeki dava 10/10/2018 tarihinde, 6111 sayılı Yasa’nın yürürlüğünden sonra açılmış olmakla, 6111 sayılı Yasa'ya tabi dava konusu olayda, bilirkişi raporu ile belirlenen ve dosya kapsamından davacının sarf ettiği ve somut olaya konu kaza ile illiyet bağı olduğu anlaşılan toplam 94.522 -TL belgeli yani faturalı tedavi giderinden ( Özel hastane fark ücreti, ambülans ücreti, özel muayene ücreti) ... kapsamında bir değerlendirme yapılmaksızın ... sorumlu olup,

... iş bu davada taraf olmadığından reddine karar verilmesinde ve davacı ... ile kızı ... ile ilgili olan 755,60-TL tedavi giderinden kaza ile ilgili olmaması nedeniyle davalılar sorumlu olmadığından reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına ( Bkz. Yargıtay 4. HD'nin 2021/22922 Esas, 2023/ 1033 Karar sayılı ilamı), kazaya karışan kusurlu araç dava dışı.... AŞ tarafından davalı .... Ltd Şti'ye kiralanmış olmakla, davalı ... Ltd.

Şti'nin işleten olarak zarardan sorumlu olmasına; kaza tarihini kapsar şekilde davalı sigorta şirketi nezdinde düzenlenmiş olan poliçe ile, sigortalı aracın poliçe süresince 3. kişilere sebebiyet verdiği zararlar teminat altına alınmış olmakla, poliçe geçerli olup iptal edilmediğine göre davacı tarafın zararından davalı sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu bulunmasına; uzun süreli kiralama nedeni ile meydana gelen işleten değişikliğinin davalı sigorta şirketinin sorumluluğunu ortadan kaldırmasının söz konusu olmamasına; aktüer raporunda hesaba ilişkin bir yanılgı tespit edilememiş olmasına;

reddedilen maddi tazminata ilişkin olarak davalı taraf lehine red vekalet ücretine hükmedilmesinde bir yanılgı bulunmamasına; kazaya neden olan araç her ne kadar dava dışı şirket tarafından davalı şirkete uzun süreli olarak kiralanmış rent a car bir araç ise de ... tipi araç olup, poliçe ve tüm dosya kapsamından özel- hususi kullanılan otomobil niteliğinde olduğu anlaşılmakla , yerel mahkemece yasal faize hükmedilmesinde de bir hata bulunmamasına; kaza tarihi, somut olayın özelikleri ve ölümün en ağır sonuç olması hususları hep birlikte nazara alındığında davacılar için hükmedilen manevi tazminatların fazla olmamasına göre;

davalı sigorta şirketi vekilinin istinaf başvurusunun tümden, davalı... Ltd.Şti vekili ve davacılar vekilinin ise açıklanan hususlardaki istinaf itirazlarının HMK 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

2-Dosya kapsamından, kaza tarihi (2017), kusur durumu( %100 davalı kusuru), kazanın meydana geliş biçimi, somut olayın özellikleri, ölümün en ağır sonuç olması ve tarafların sosyal ve ekonomik durumları hep birlikte nazara alındığında; manevi tazminatın amacının, zarara uğrayan kişinin duyduğu manevi acıyı bir dereceye kadar yumuşatmak, bozulan manevi dengeyi onarıp düzeltmek, bir teselli, bir savunma ve ruhu tatmin etmek olduğu,

Hakimin manevi tazminat miktarını tarafların kusur oranlarına, sosyal ve ekonomik durumlarına ve adalete uygun olarak takdir etmesi gerektiği, takdir edilecek miktarın, manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da göz önünde tutularak,

mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olması gerektiği, anılan ilkelere göre davacılar yararına uygun miktarda manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, somut olaya uygun düşmeyecek şekilde sadece davacı eş ve çocuklar için manevi tazminatın bir miktar az takdir edilmesi doğru görülmemiştir.3-Eldeki davada, davacıların manevi tazminat talebinin kısmen kabul-kısmen reddine karar verildiğinden,

red edilen tutar üzerinden kendisini vekil ile temsil ettiren davalı ... lehine yürürlükte bulunan AAÜT'nin 10 maddesine göre red vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, yerel mahkemece ' hükmedilen manevi tazminat mahkemece belirlendiğinden red edilen miktar üzerinden davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına' karar verilmesi doğru görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle, yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı sigorta şirketi vekilinin istinaf başvurusunun tümden, davalı ....

Ltd.Şti vekili ve davacılar vekilinin ise açıklanan hususlardaki istinaf itirazlarının HMK 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine. (2 ) ve (3) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle davacılar vekili ve davalı ...

Ltd.Şti vekilinin istinaf itirazlarının kısmen kabulü ile, bu yanılgılar yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden kararın HMK 353/1.b.2 maddesi gereğince kaldırılıp, yanılgılı hususlar düzeltilmek suretiyle yeniden hüküm tesis edilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/Gerekçe uyarınca,1/İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/11/2020 tarih ve 2019/533 Esas 2020/578 Karar sayılı kararına karşı yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı sigorta şirketi vekilinin istinaf başvurusunun tümden, davalı ...

Ltd.Şti vekili ve davacılar vekilinin ise açıklanan hususlardaki istinaf itirazlarının HMK 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine; yukarıda (2 ) ve (3) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle davacılar vekili ve davalı ..... Ltd.Şti vekilinin istinaf itirazlarının 353/1-b/2 maddesi gereğince KISMEN KABULÜNE, a/İstinaf yasa yoluna başvuran davacılar ve davalı ...

Ltd.Şti tarafından yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talep halinde kendilerine ayrı ayrı iadesine,b/İstinaf yasa yoluna başvuran davalı sigorta şirketi tarafından yatırılması gereken 7.403,92-TL harçtan peşin yatırılan 1.850,98-TL harcın düşümü ile bakiye 5.552,94-TL harcın davalı sigorta şirketinden tahsili ile Hazineye gelir kaydına,c/İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, d/İstinaf yasa yoluna başvuran taraflarca istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin takdiren kendi üzerilerinde bırakılmasına,

2/İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/11/2020 tarih ve 2019/533 Esas- 2020/578 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, Davacıların davasının KISMEN KABULÜ ve KISMEN REDDİ ile, a/Davacılar ..., ... ve ...yönünden maddi tazminat talebi ve tedavi giderine ilişkin talebin REDDİNE, b/Davacı ... yönünden maddi tazminat talebinin destekten yoksun kalma kısmı yönünden KABULÜ ile, 108.387,06-TL'nın dava tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına,

c/Davacı ... yönünden tedavi giderlerine ilişkin talebin SGK'nın sorumlu olması nedeniyle REDDİNE, ç/Manevi tazminat taleplerinin KISMEN KABULÜ ile, davacı eş ... için 50.000-TL, davacı çocuklar ..., ...ve ... için ayrı yarı 25.000'er-TL ve torun ... için 15.000,00TL olmak üzere toplam 140.000,00-TL manevi tazminatın davalılar ... ve ... Ürt.

Ltd.Şti'den dava tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine d/Davacıların, müteveffa dışındakilere ilişkin tedavi giderleri ile ilgili talebin REDDİNE, e/Maddi tazminat yönünden alınması gerekli harç miktarı 7.403,92- TL olup, peşin alınan 403,21-TL harcın mahsubu ile bakiye 7.000,70 TL harcın tüm davalılardan müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,f/Manevi tazminat yönünden alınması gerekli harç miktarı 9.563,40- TL olup, peşin alınan 706,83-TL harcın mahsubu ile bakiye 8.856,57- TL harcın davalılar ... ve ....

Ltd.Şti'den müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,g/Davacılar tarafından maddi tazminat yönünden peşin yatırılan 403,21-TL harcın tüm davalılardan müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine,ğ/Davacılar tarafından manevi tazminat yönünden peşin yatırılan 706,83-TL harcın davalılar ... ve ...

Ltd.Şti'den müteselsilen alınarak davacılara (her birine lehine karara bağlanan manevi tazminat oranlarında) verilmesine,h/Davacılar tarafından sarf edilen 3.035,40- TL yargılama giderinin maddi ve manevi tazminat davasının kabul ve red oranına ( 0,59) göre hesaplanan 1.790,88- TL'sinin davalılardan müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,bakiye kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına,ı/Davalı ...

Ltd.Şti tarafından harcanan 67,40-TL yargılama giderinin maddi ve manevi tazminat davasının kabul ve red oranına göre hesaplanan 27,63-TL'sinin davacılardan müteselsilen alınarak bu davalıya verilmesine, bakiye kısmın kendisi üzerinde bırakılmasına,i/Davalı ... sigorta şirketi tarafından harcanan 79,00-TL yargılama giderinin maddi tazminat davasının kabul ve red oranına (0,78) göre hesaplanan 17,38-TL'sinin davacılardan müteselsilen alınarak bu davalıya verilmesine, bakiye kısmın kendisi üzerinde bırakılmasına,j/Maddi tazminat yönünden davacı ... kendini vekil ile temsil ettirdiğinden,

AAÜT gereğince hesaplanan 14.246,77-TL vekalet ücretinin tüm davalılardan müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine,k/Maddi tazminat yönünden davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 15.860,87-TL vekalet ücretinin tüm davacılardan müteselsilen alınarak davalılara eşit oranda verilmesine,l/Manevi tazminat yönünden, davacılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap ve takdir olunan 30.000-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...

Ltd.Şti'den müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, m/Manevi tazminat yönünden, davalı ....