İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2021/220 K.2024/531

Yukarıda bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

KARAR Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ... isimli şahsın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın, vekil edenlerinin miras bırakanı bulunan oğulları ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı motosiklete çarpması neticesinde meydana gelen 13/04/2016 günlü trafik kazasında ...'ın hayatını kaybettiğini, kazanın meydana gelmesinde ... plaka sayılı araç sürücüsü dava dışı ... asli kusurlu, müteveffa araç sürücüsünün ise tali kusurlu bulunduğunun olayla ilgili olarak Antalya Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan soruşturma kapsamında belirlendiğini,

bu durumda ... plaka sayılı aracın ZMM sigortasını düzenleyen davalı ... şirketinin vekil edenlerinin uğradığı destekten yoksun kalma zararını karşılaması gerektiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla (-belirsiz alacak) her bir davacı için ayrı ayrı 250,00-TL olmak üzere toplam 500,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden olmadığı takdirde de dava tarihinden işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plaka sayılı araç vekil edeni sigorta şirketi nezdinde 08/02/2016- 08/02/2017 tarihleri arasını kapsar biçimde ZMM sigortalı ise de, söz konusu sigortalı araç sürücüsünün müteveffa ... olması nedeniyle davacıların maddi tazminata ilişkin taleplerinin poliçenin teminatı kapsamı dışında kaldığını beyanla davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda: iddia, savunma, toplanan deliller, olayla ilgili olarak Antalya 20. Asliye Ceza Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılan 2016/371 esas sayılı ceza yargılamasına ilişkin dava dosyası, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek.

13/04/2016 günü meydana gelen trafik kazasında, müteveffa sürücü ...'in sevk ve idaresindeki motosikletin de ilk geçiş hakkını ana yol üzerinde seyreden kamyonet sürücüsüne verdikten sonra kavşağa girmesi gerekirken, kontrolsüz şekilde kavşağa girdiği, ilk geçiş hakkını ana yol üzerinde seyreden kamyonet sürücüsüne vermediği, ana yol üzerinde seyir eden kamyoneti hız ve mesafesini göz ardı ederek kontrolsüz şekilde, yalpalayarak ana yola çıktığı, "DUR" levhasını dikkate almadığı, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışı ile kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu olduğunun tespit edildiği;

davacılar vekili her ne kadar davacıların ölenin salt mirasçısı sıfatı ile değil destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatıyla dava açtıklarını, ölüm nedeni ile doğrudan davacılar üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki mütevefanın kusurunun davacılara yansıtılamayacağını iddia etmiş ise de Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 01/11/2017 tarih 2017/17-1315 Esas 2017/1239 Karar sayılı ilamından da anlaşılacağı üzere yansıma yolu ile zarar görmüş olan destek tazminatı isteyenlerin, kendisine destek sağlayan kişinin sahip olduğu haktan fazlasına sahip olmasının mümkün olmadığı,

zararın artmasına veya doğmasına sebep olan kişi, sonuçlarına da kendisinin katlanması gerektiği, diğer bir deyişle nasıl ki desteğin ölümü sebebi ile meydana gelen zararın yansıma yolu ile destek görenleri etkilediği kabul ediliyorsa, desteğin kusurlu davranışlarının da aynı şekilde destek görenlere yansıyacağının kabul edilmesi gerektiği bu itibarla davacıların desteği ...'in asli kusuru ile meydana gelen trafik kazasında desteğin ölümü sebebi ile meydana gelen zarardan davalı ...

Şirketinin sorumluluğu yoluna gidilemeyeceği; ayrıca 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre belirlenecek olup, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 92. maddesinin (a) ve (c) bentleri, Trafik Sigortası Genel Şartları A.1 ve A.3 maddesi, A.5 maddesinin (ç) bendi ve yine A.6 maddesinin (c) ve (d) bentleri birlikte değerlendirildiğinde;

bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen ölüm olayına bağlı olarak destekten yoksun kalma halinde, destekten yoksun kalınan zararın ZMM sorumluluk kapsamında olması için ölenin üçüncü kişi olması ve desteğin kusursuz bulunmasının gerekli olduğu, bu durumda davacıların destek tazminatı talep etme hakları olmadığı benimsenmek suretiyle davanın reddine karar verilmiştir. Karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İstinaf nedenleri; yargılama sırasında temin edilen 14/05/2018 günlü bilirkişi raporu doğrultusunda ... plaka sayılı araç sürücüsü ... talep konusu kazanın oluşumunda %30 oranında kusurlu olduğu belirtildiğinden, müteveffa desteğin söz konusu kazada tek başına sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı, bu durumda ölüm neticesinde destekten yoksun kalan müvekkillerinin tazminat taleplerinin davalı ... şirketi tarafından tazmin edilmesi gerektiği, ayrıca destek tam kusurlu olsa dahi görülmekte olan davada 3.kişi konumunda bulunan vekil edenlerine destek kusurunun yansıtılamayacağının karar yerinde gözetilmediği,

bu nedenlerle yazılı biçim ve şekilde verilen ret kararının usul ve yasaya aykırı olduğu, kaldırılması gerektiğine yöneliktir.Dava; trafik kazası sonucunda meydana gelen ölüm olayına dayanarak açılmış, destekten yoksun kalma maddi tazminatı isteğine ilişkindir.Dosya arasında bulunan kayıt ve belgeler, tarafların iddia ve savunmaları, itirazları, itirazların kapsamı değerlendirildiğinde;

taraflar arasında davalı ... şirketi nezdinde 08/02/2016-08/02/2017 tarihleri arasını kapsar biçimde ZMM sigorta poliçesi ile sigortalı olan ... plaka sayılı aracın sürücüsü bulunan ...'in asli kusuru neticesinde 13/04/2016 tarihinde meydana gelen trafik kazasında hayatını kaybettiği konusunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık bu durumda destekten yoksun kalan davacı anne ve babanın üçüncü kişi konumunda olup olmadığı ve desteğin kusurunun kendilerine yansıtılıp yansıtılamayacağı, sonucu itibariyle de davacıların desteğin sürücüsü olduğu aracın ZMM Sigortacısı olan davalı şirketten destekten yoksun kalma tazminatı talep etme haklarının bulunup bulunmadığına ilişkindir.01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları;

yürürlüğe girmesinden sonra düzenlenen poliçelerde geçerli olacağından, poliçenin düzenlendiği tarih itibariyle Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının kapsamı tüm taraflarca bilinmektedir.

Genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepler bakımından sigortacının sorumluluğu, kaza tarihinde geçerli olan poliçe kapsamında ve sigorta limitleri dahilinde üçüncü kişilerin uğradıkları zararları tazmin etmekle sınırlıdır.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 92.maddesinin (a) ve (c) bentleri, Trafik Sigortası Genel Şartları A.1 ve A.3 maddesi, A.5 maddesinin (ç) bendi ve yine A.6 maddesinin (c) ve (d) bentleri birlikte değerlendirildiğinde;

bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen ölüm olayına bağlı olarak destekten yoksun kalma halinde, destekten yoksun kalınan zararın ZMM sorumluluk kapsamında olması için ölenin üçüncü kişi olması ve desteğin kusursuz bulunması gerekmektedir. Somut olayda; davacıların desteği sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile 13/04/2016 tarihinde yapmış olduğu çift taraflı trafik kazasında öldüğü ve kazanın oluşumunda asli kusurlu bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda davalı ... şirketinin sorumluluğu 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre düzenlenen ve başlangıç tarihi 06/01/2016 olan poliçe şartlarına göre belirlenecektir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.3 maddesine ve A.5 maddesinin (ç) bendine göre; ancak üçüncü kişinin ölümü dolayısıyla meydana gelen destek zararları, destekten yoksun kalma teminatı kapsamındadır. Sigortacının destek zararlarından sorumlu olması için motorlu aracın işletilmesi sırasında, mutlaka ölen kişinin üçüncü kişi olması gerekir.

Bundan ayrı yine genel şartların A.6 maddesi (d) bendinde; destekten yoksun kalan hak sahibinin sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsın kusuruna denk gelen destek tazminatı talepleri, teminat dışı tutulduğundan; kusuru ile kendi ölümüne neden olan sürücü ...in kusuruna isabet eden destek tazminatı sigorta teminatı kapsamında değildir.

Kaza tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanunu'nda da sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsın kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerinin sigorta teminatı kapsamında olduğuna ilişkin bir düzenleme olmadığı ve kapsama giren teminat türleri arasında sayılmadığı ve Genel Şartlar davalının sorumluluğunun kapsamını belirleyen poliçenin ayrılmaz bir parçası olup genel işlem koşulu niteliği de taşımadığı göz önüne alındığında,

davacıların destek sürücünün sevk ve idaresindeki aracın ZMM sigortacısı olan davalı ... şirketinden destek tazminatı talep etme hakları bulunmamaktadır.

(Bkz.Yargıtay 17.hukuk Dairesi'nin 29/05/2017 gün 2016/14573 E. -2017/6035 K. sayılı ve Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 19/09/2022 gün 2021/13816 E. - 2022/10502 K.sayılı içtihatları)Hal böyle olunca, mahkemece yazılı biçim ve şekilde davanın reddine karar verilmiş olmasında usul ve yasaya aykırı herhangi bir yön bulunmadığından, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca, 1-Usul ve yasaya uygun olan ve yukarıdaki başlıkta yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararına yönelik olarak davacılar vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1 madde hükmü gereğince ESASTAN REDDİNE,2-Görülmekte olan davada davacılar zorunlu değil ihtiyari dava arkadaşı konumunda bulunduklarından karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu hükümleri uyarınca her bir davacıdan ayrı ayrı alınması 427,60' şer TL harç toplamı olan 855,20- harçtan,

istinaf aşamasında peşin olarak yatırıldığı anlaşılan 54,40-TL harcın düşümü ile kalan 800,80-TL bakiye istinaf karar ve ilam harcının davacılardan müsavi şekilde tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 3-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,4-İstinaf yasa yoluna başvuran davacılar tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerin üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 361. madde hükmü uyarınca gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süresi içinde Yargıtay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,