İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2022/1364 K.2022/1063

Yukarıda bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesinin kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava açan dilekçesinde özetle. 12/05/2016 kaza tarihinde müvekkilinin sevk ve iradesindeki ... plakalı motosiklet ile davalı ...'nin sevk ve idaresindeki, diğer davalı ... adına kayıtlı ve diğer davalının ZMM sigortacısı olduğu ... plakalı otomobil arasında gerçekleşen trafik kazası neticesinde müvekkili davacının ağır yaralandığını, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün kusurlu olduğunu belirterek,

fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000- TL maddi tazminatın sigorta şirketi yönünden dava tarihinden itibaren reeskont faiziyle, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleriyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, 100.000-TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan kaza tarihinden itibaren yasal faizleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderlerinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.

Davaya cevap veren davalıların avukatları, davanın reddinin gerektiğini savunmuştur.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde; a-maddi tazminat davasının feragat nedeniyle reddine, b-manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 20.000,00-TL'nin kaza tarihi olan 12/05/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ve ...'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, verilen karara karşı davacının avukatı tarafından; ilk derece mahkemesince hüküm altına alınan manevi tazminatın az olduğu belirtilerek, yasal süresi içerisinde istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İstinaf edenin sıfatı, istinaf nedenleri ile kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde. Eldeki dava; trafik kazasına bağlı yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Dosya içeriğinden; davalılardan ...'nin nüfus kayıtlarına göre yargılama devam ederken 08/08/2019 tarihinde vefat ettiği, ilk derece mahkemesince bu husus dikkate alınmaksızın yargılamaya devam edilerek 02/03/2022 tarihinde karar verildiği, anlaşılmıştır. Haksız eylem (trafik kazası) Türk Borçlar Kanunu uyarınca borcun kaynaklarından biridir. Haksız fiilden kaynaklanan borç, haksız eylemin vuku tarihinden itibaren doğar.

Haksız eylemi gerçekleştiren, bu borçtan tüm mal varlığıyla sorumludur. Ölenin mal varlığı tüm hak ve borçlarıyla mirasçılarına geçer. Dolayısıyla, anılan borçtan mirası reddetmeyen mirasçılarda sorumludurlar. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 27/1. maddesi gereğince, gerçek kişiler yönünden maddi hukuk bakımından hak ehliyeti ve usul hukuku bakımından da taraf ehliyeti ölümle son bulur. Bu nedenle, davaya ölen tarafa karşı veya onun tarafından devam edilmesine imkan yoktur.

Ölü kişi adına hüküm kurulamaz. Yalnız öleni ilgilendiren, yani mirasçılara geçmeyen haklara ilişkin davalar, tarafın ölümü ile konusuz kalır. Yalnız ölen tarafı ilgilendirmeyen ve mirasçıların malvarlığı haklarını etkileyen davalar ise tarafın ölümü ile konusuz kalmaz, bu davalara, ölen tarafın mirasçıları tarafından veya ölen tarafın mirasçılarına karşı devam edilir.

Ölüm ile birlikte vekalet ilişkisi de son bulur.Yargılama süresince tarafların dava ve taraf ehliyetine sahip bulunması dava şartıdır (HMK.m. 114/1-d) Gerçek kişiler hayatta olduğu sürece taraf ehliyetine sahiptir. Gerçek kişilerin kişiliği ve bununla medeni haklardan istifade (hak) ehliyeti ölümle sona erer (TMK.m.28/1) Bu nedenle ölmüş olan kişinin taraf ehliyeti yoktur.

6100 sayılı HMK'nın 55. maddesi gereğince "Taraflardan birinin ölümü halinde mirasçılar, mirası kabul veya reddetmemiş ise, bu hususta kanunla belirlenen süreler geçinceye kadar dava ertelenir.

Ancak, hakim gecikmesinde sakınca bulunan hallerde talep üzerine davayı takip için kayyım atanmasına karar verebilir." Bu hüküm mirasçıların malvarlığını etkileyen davalarda dikkate alınmalıdır.Somut olayda davaya konu istek, malvarlığına ilişkin olup, mirasçıların mal varlığını etkilemektedir. Ayrıca ölenin mirasçılarının davaya dahil edilmemeleri HMK’nın 27. maddesinde düzenlenen hukuki dinlenilme hakkını da zedelemektedir.

O halde ölenin mirasçılarına karşı davaya devam edilmesi mümkün olduğundan davalı ...'nin mirasçılarına usulüne uygun olarak davetiye tebliğ edilip taraf teşkili sağlanarak, mirasçıların savunma ve delilleri toplanıp incelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, bunun yapılmamış olması yerinde olmamıştır.Bu suretle HMK'nın 353/1-a/4. maddesi gereğince ve istinaf nedenleri incelenmeden ve istinaf nedenleri ile bağlı olmaksızın kararın kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak aşağıdaki karar verilmiştir.