Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle.
16/10/2018 tarihinde ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, arızası sebebiyle emniyet şeridinde durmakta olan ... plakalı aracın sol önünde duran müvekkillerin murisi ...'ya çarpması neticesinde meydana gelen trafik kazası sonucunda ...'nın vefat ettiğini, ölüm nedeniyle müvekkillerinin ...'nın desteğinden yoksun kaldıklarını, 23/10/2018 tarihinde davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğunu ancak ödeme yapılmadığını, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ...'in tam kusurlu olduğunu beyanla, şimdilik (HMK.m.
107) ...dışında kalan davacılar için ayrı ayrı 10,00-TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 10,00-TL defin giderinin, kaza tarihinden itibaren uygulanacak ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, murisin eşi ...için 100.000-TL, çocukları ... ve ... için ayrı ayrı 50.000-TL anne ve babası olan ..... ve .... için ayrı ayrı 50.000-TL, kardeşi... için 25.000-TL olmak üzere toplam 325.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizle birlikte davalı ...'ten tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıların avukatları, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuşlardır.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde;
a-Maddi Tazminata ilişkin davada;
Davanın davalı ... A.Ş yönünden davadan feragat nedeni ile reddine,
Davalı ... yönünden davanın kısmen kabulü ile;
Davacı ...yönünden 22.609,67 TL,
Davacı..........yönünden 3.184,69 TL
Davacı ... yönünden 3.404,12 TL,
Davacı...yönünden 8.874,63 TL,
Davacı ... yönünden 2.184,96 TL,
Destekten yoksun kalma tazminatlarının 10.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...'ten tahsili ile davacılara ayrı ayrı ödenmesine
10 TL cenaze ve defin giderinin 10.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...'ten tahsili ile davacı ...'ya ödenmesine
Maddi tazminat davasında fazla istemlerin reddine
b-Manevi tazminata ilişkin davanın KISMEN KABULÜ ile
Davacı ...yönünden 25.000,00 TL
Davacı... yönünden 20.000,00 TL
Davacı ... yönünden 20.000,00 TL
Davacı...yönünden 15.000,00 TL
Davacı ... yönünden 15.000,00 TL
Davacı... yönünden 10.000,00 TL manevi tazminatların 10.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek yıllık %9 yasal faizi ile birlikte davalı ...'ten tahsili ile davacılara ayrı ayrı ödenmesine, manevi tazminat davasında fazlaya ilişkin istemlerin reddine, karar verilmiştir.
Karara karşı davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.Davacılar vekilinin istinaf nedenleri; mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporundaki hesaplamaların doğru olmadığı, itirazlara cevap olacak yeni veya ek rapor alınmadığı, müvekkillerinin desteği ...'nın özel sektörde birden fazla iş yaparak gelir elde ettiği, fizik bölümünden mezun olduğu ve dershanelerde öğretmenlik yaptığı, dershaneler kapandıktan sonra özel ders verdiği ve inşaatlar da götürü usulü çalışarak kalfalık yaptığı, oturduğu eve ödediği kira da gözetildiğinde o dönemdeki asgari ücretle geçiniyor olmasının muhtemel olmadığı,
bilirkişi raporunun bu yöndeki tespitinin hatalı olduğu, müvekkili ...için hesaplanan tazminattan evlenme olasılığına binaen indirim yapıldığı, ancak yapılan indirimde rapor tarihinin değil kaza tarihinin esas alınmış olmasının hatalı olduğu, mahkemece süre verilmeden tahkikatın bitirildiği ve sözlü yargılamaya geçildiği, maddi tazminat ve defin giderleri konusunda iki haftalık süre verilmediğinden talebin tam olarak netleştirilemediği, bu yönüyle usule aykırı olarak karar verildiği, hükmedilen manevi tazminat miktarının yetersiz olduğu,
reddedilen manevi tazminat miktarı üzerinden müvekkilleri aleyhine vekalet ücreti takdir edilmesinin kanuna aykırı olduğu, hususlarına yöneliktir.
Davalı ... vekilinin istinaf nedenleri; müvekkilinin %60 oranında asli kusurlu olduğu yönündeki tespitin dosyaya ve oluşa uygun olmadığı, rapora karşı yapılan itirazlar dikkate alınarak yeni bir rapor alınmadan karar verilmiş olmasının hatalı olduğu, ayrıca kabul edilen manevi tazminat miktarlarının müvekkilinin ekonomik durumuna göre fahiş olduğu, hususlarına yöneliktir.Dava; trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma maddi tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) taraf ehliyetini düzenleyen 50.maddesinde, "Medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip olanın, davada taraf ehliyetine de sahip olduğu", "Türk Medeni Kanunu'nun 28 maddesinde de "kişiliğin, çocuğun sağ olarak tamamıyla doğduğu anda başlayacağı ve ölümle sona ereceği" düzenlenmiştir.Somut olayda, davalı ...'in 25/07/2023 tarihinde vefat ettiği anlaşılmıştır.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun taraf ehliyetini düzenleyen 50.maddesinde, "medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip olanın, davada taraf ehliyetine de sahip olduğu", "Türk Medeni Kanunu'nun 28.maddesinde de "kişiliğin,
çocuğun sağ olarak tamamıyla doğduğu anda başlayacağı ve ölümle sona ereceği" düzenlenmiştir. Ölüm ile kişilik hakları ve vekillik ilişkisi son bulduğundan öldüğü anlaşılan davalı ... yönünden davacı vekiline mirasçılarını davaya dahil etmesi için süre verilmesi ve mirasçılar davaya dahil edilip, HMK'nın 55 ve devamı maddeleri uyarınca taraf teşkilinin sağlanması suretiyle yargılamaya devam edilmesi gerekmektedir.
(1)Davacılar tarafından destekleri ...'nın fizik bölümünden mezun olduğu, kaza öncesi dershanelerde çalıştığı, dershanelerin kapanması üzerine özel ders vermeye başladığı ve inşaatlarda kalfa olarak çalıştığı, aynı zamanda KPS sınavlarına hazırlandığı ancak kaza tarihinde henüz atamasının yapılmadığı, desteğinin gelirinin asgari ücretin çok üzerinde olduğu ve en azından öğretmen veya memur olarak hayatını kazanacağı gözetilerek hesaplama yapılması talep edilmiştir.
Mahkemece, bilirkişi raporu ile desteğin 2016 Temmuz ayı ile vefat ettiği tarih arasında sürekli ve düzenli gelirinin bulunmadığı, bu nedenle asgari ücret üzerinden hesap yapılması gerektiğine ilişkin tespiti benimsenerek, asgari ücret üzerinden yapılan aktüer hesaplamaya göre davacıların maddi tazminat davasının kabulüne karar verilmiştir. Maddi tazminatın (zararın) hesaplanmasında gelirin doğru olarak belirlenmesi önemli bir yer tutmaktadır.
Davacılar zararının belirlenebilmesi için desteğin gelir durumunun net olarak tespit edilmesi gerekir.Dosya arasına kazandırılan SGK kayıtları ile desteğin eğitim kurumlarında sigortalı olarak bir dönem çalıştığı anlaşılmıştır. Ancak Mahkemece, desteğin hangi üniversiteden ve hangi fakülteden, hangi tarihte mezun olduğu, mezun olduğu bölüme göre hangi alanlarda ne kadar ücretle çalışabileceği, iş bulabilme ihtimali değerlendirilmeksizin karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Eksik inceleme ve araştırma ile karar verilemez.Mahkemece; davacının mesleğine göre muhtemel gelirinin saptanması için; davacı taraftan desteğin gelirine ve mesleğine ilişkin tüm delillerini sunması için imkan tanınması, öğretmen olarak çalışabileceğinin anlaşılması ve ataması kaza tarihi itibarıyla henüz yapılmamış olduğundan, kamu haricinde çalışma ihtimali de nazara alınarak, emsal gelir araştırması yapılması, ilgili meslek odaları ve meslek kuruluşlarından, aylık kazancının ve varsa ek ödemelerinin ne kadar olacağı yönünde araştırma yapılarak bu araştırmaların sonuçları dahilinde gerçek gelirin net biçimde saptanması,
iş bulma süresinin belirlenmesinden sonra aktüer bilirkişiden tazminat hesabı konusunda rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir. (-bkz..Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2016/15591 E. - 2019/7627 K-) (2)Davacı eş için yeniden evlenme ihtimalinin belirlenmesinde rapor tarihindeki yaşı ve fiili durumu ile koşullarının dikkate alınması gerekmektedir. (-bkz..HGK'nın 1.10.2019 tarihli, 2017/17-2038 E, 2019/979 K sayılı kararı bu yöndedir-) Ancak eldeki davada davacı eş .....için AYİM'nin tablosuna göre,
kaza tarihindeki yaşına ve durumuna göre yeniden evlenme ihtimali dikkate alınarak hesap yapılmış olup, mahkemece de bu doğrultuda karar verilmiştir.
Az yukarıda belirtildiği üzere evlenme ihtimalinde gözetilmesi gereken tarih rapor tarihi olup, aksi uygulama ve o doğrultuda karar verilmesi hatalı olmuştur.(3)Somut uyuşmazlıkta davacılar vekili sigorta şirketi ile düzenledikleri ibraname gereği maddi tazminat taleplerinden limite kadar olan kısım için feragat etmiş olup kalan kısım için davasını devam ettirdiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda ZMMS limitini aşan maddi zarar olması halinde işleten ve sürücü bu tazminattan sorumlu olacaktır.O halde Mahkemece yapılması gereken, belirlenen kusur oranı ve emsal ücret üzerinden destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanması için aktüerya bilirkişiden ek rapor almak, ZMMS limitini aşan destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanması halinde limit aşan kısım için davalının sorumlu olacağı miktarın tespit edilerek bir karar vermekten ibaret olmalıdır.
Bu hususun gözetilmeden karar verilmiş olması da doğru görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle, taraf vekillerinin yerinde görülen istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a/4-6.maddesi gereğince kaldırılmasına, Dairece verilen kaldırma kararının gerekçesi ve şekline göre sair istinaf nedenlerinin incelenmesine yer olmadığına, dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ / Gerekçe uyarınca,
1/Davacılar vekili ve davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle KABULÜ ile, İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..../12/2021 tarih, 2018/. Esas, 2021/.Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a/6 madde hükmü uyarınca KALDIRILMASINA,
2/Dosyanın belirtilen şekilde işlem, araştırma ve yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3/İstinaf yasa yoluna başvuran davacılar vekili ve davalı ... tarafından peşin olarak yatırıldığı anlaşılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde taraflara İADESİNE,
4/İstinaf incelemesinin dosya üzerinden yapılması nedeniyle, avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,
5/İstinaf yasa yoluna başvuran davacılar vekili ve davalı ... tarafından, istinaf aşamasında yapılan diğer yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek müteakip kararda dikkate alınmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 353/1-a madde hükmü uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.08/04/2026