İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2023/2634 K.2024/265

Yukarıda bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

KARAR Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin içerisinde yolcu konumunda bulunduğu ... yönetimindeki traktörün direksiyon hakimiyetinin kaybedilmesi neticesinde meydana gelen kazada müvekkilinin yaralanarak sakat kaldığını, kazaya karışan traktörün kaza tarihinde ZMMS poliçesinin bulunmadığını, bu sebeple muhatabın davalı olduğunu, davalı Güvence Hesabına başvuruda bulunulduğunu, davalı tarafından müvekkiline 25/02/2015 tarihinde 13.976,00-TL ödeme yapıldığını, ancak müvekkilinin gerçek zararını karşılamadığını ileri sürerek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile sürekli / kalıcı maluliyet için 100,00-TL ve geçici iş göremezlik tazminatı için 100,00-TL'nin temerrüt tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, davacı vekili 26/09/2019 tarihli talep arttırım dilekçesi ile kalıcı maluliyet tazminatını 65.430,16-TL, geçici işgörmezlik tazminatını 13.515,82-TL olmak üzere toplamda 78.945,98-TL olarak ıslah ederek bu miktarlarının davalıdan tahsiline karar verilmesini, talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça davadan önce müvekkili kuruma başvuruda bulunulduğunu, davacıya 23.02.2015 tarihinde 13.976,00-TL maddi tazminat ödendiğini, yapılan ödeme karşılığında müvekkili kurumun davacı tarafından ibra edildiğini, müvekkili kurumun başkaca bir sorumluluğunun bulunmadığını, davacı vekilinin geçici iş göremezlik tazminatı talebinin reddi gerektiğini, hatır taşımasının varlığı halinde hesaplanacak tazminatta indirime gidilmesi gerektiğini, davacının müterafik kusurunun varlığı halinde bu hususun da ayrıca indirim sebebi olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda.

Dava ve talep arttırım dilekçelerine göre davanın kabulü ile, 65.430,16 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 13.515,82 TL geçici iş göremezlik tazminatı toplamı 78.945,98 TL maddi tazminatın 23/02/2015 ödeme tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dairemizin 24/03/2022 tarih ve 2020/964 esas 2022/399 karar sayılı kararı ile;

"görülmekte olan davada davalı vekili tarafından, meydana gelen olayda hatır taşımasının ve davacının müterafik kusurunun bulunduğu iddiasında bulunularak tazminatlardan bu sebeplerle indirim yapılması isteminde bulunulmuş, karar veren ilk derece mahkemesince "olayda hatır taşımasının bulunmadığı ve davacının somut bir kusurlu davranışı ileri sürülmediğinden davacının müterafik kusurunun bulunmadığı" kabul edilerek hüküm ittihaz olunmuş, hatır taşıması ile müterafik kusur iddialarına ilişkin; bir tartışma yapılmadığı gibi uygun bir gerekçede yazılmadığı ilk derece mahkemesinin kararı ve gerekçesinden anlaşılmıştır.

Oysa mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır. (Anayasa m.141/3). İlke, adil yargılanma hakkı kapsamında ve kamu düzenine ilişkin bulunmaktadır. (Anayasa m. 36/1 ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi m.6). Mahkeme kararlarının gerekçe bölümünde; sav ve savunmaların özeti, çekişmeli ve çekişmesiz noktalar ile ret ve üstün tutulma nedenleri; sabit görülen olgulardan çıkarılan sonuçlar ile hukuki nedenin gösterilmesi gerekir. (HMK m. 297/1-c).

Bundan ayrı, HMK'nun 297/2 madde hükmüne göre; hakim, hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar etmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakları açıkça bildirmesi gerekir.

Gerekçe, mahkemenin benimsediği olgular ile hüküm bölümü arasındaki yasal bağ niteliğinde olup; taraflar nezdinde ve yasa yolu incelemesi bakımından denetim olanağı sağlamalı ve kararın kendi içerisinde herhangi bir çelişki içermemesi gerekmektedir.Yukarıda belirtilen Anayasal ve yasal hükümler kapsamında ilk derece mahkemesi kararının taraflar nezdinde ve yasa yolu incelemesi bakımından denetim olanağı taşımadığı açık olup, usulüne uygun bir kararın varlığından söz edilemez. " görüşünden hareketle;

oluşan durum kamu düzenine ilişkin olup, istinaf edenlerin sıfatı ve istinaf nedenleriyle bağlı olmaksızın resen gözetilmesi gerektiğinden, ilk derece mahkemesince verilen kararın HMK'nın 353/1-a/6.maddesi hükmü uyarınca diğer istinaf başvuru nedenleri incelenmeksizin kaldırılmasına karar verilerek dosya ilk derece mahkemesine gönderilmiş, ilk derece mahkemesince yeniden esasa kaydedilen dava dosyasında kaldırma kararı sonrası yapılan yargılama sonucunda;

"araç şoförünün tek taraflı olarak sebebiyet verdiği trafik kazası nedeni ile davacının %39.2 oranında meslekte kazanma gücünden kaybettiği ve iyileşme süresinin 16/02/2013 tarihinden itibaren on sekiz ay olduğu, trafik sigortası tarafından yapılan ödemenin davacının zararının %28,63’lük kısmını karşıladığı, yapılan ödemenin yeterli olmadığı anlaşılmış, davanın kabulü ile, 65.430,16 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 13.515,82 TL geçici iş göremezlik tazminatı toplamı 78.945,98 TL maddi tazminatın 23/02/2015 ödeme tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

davaya konu trafik kazasında yaralanan davacı ...'in taşındığı traktörün işleteninin ... olduğu, olay günü davacının da içlerinde olduğu birkaç kişinin tarlada ücret karşılığı çalıştırılmak üzere evlerinden alınarak sürücü ... yönetiminde tarlaya götürülürken kazanın meydana geldiği olayda taşımanın işletenin çıkarına ve yararına oluğu anlaşıldığından hatır taşımasının bulunmadığı kabul edilmesine,

davacının ve traktörde bulunan diğer yolcuların tarım işçisi oldukları dikkate alındığında, davacının çalışacağı tarlaya götürüldüğü aracı seçme ve araçta bulunan kişi sayısını azaltma ya da güvenlik önlemi alma ya da sürücünün sürücü belgesi bulunmadığı bilgisine sahip olma imkanı bulunmadığı kanısı ile davacının müterafik kusurunun bulunmadığının kabul edilmesine karar verilmiştir." gerekçesi ile.

Dava ve talep arttırım dilekçelerine göre davanın kabulü ile, 65.430,16 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 13.515,82 TL geçici iş göremezlik tazminatı toplamı 78.945,98 TL maddi tazminatın 23/02/2015 ödeme tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, verilen karara karşı davacı vekili ile davalı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Davacı vekilinin istinaf sebepleri.

Mahkemece yeni tesis edilen kararda güncel yargılama masraflarının yazılmaması ve güncel vekalet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğu hususlarına ilişkindir. Davalı vekilinin istinaf başvuru sebepleri. Maluliyet raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi için Adli Tıp Kurumundan veya diğer sağlık kuruluşlarından maluliyete ilişkin sağlık kurulu raporu alınması gerekirken, maluliyet oranları arasındaki çelişki giderilmeden hüküm kurulmasının haksız ve hukuka aykırı olduğu,

Yargıtay’ın yerleşik içtihatları gereğince ödenecek tazminata temel teşkil edecek olan maluliyetin ve meslekte kazanma gücü kaybı oranının ve maluliyetin söz konusu kazadan kaynaklı olup olmadığının tespiti için Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesi Başkanlığı’ndan rapor alınmasına yönelik haklı taleplerinin mahkemece değerlendirilmemesinin hatalı olduğu ve eksik incelemeyle karar verildiği, hesaplanan tazminattan hatır taşıması indirimi yapılmamış olmasının hatalı olduğu, davacının müterafik kusuru nedeniyle hükmedilen tazminattan indirim yapılması gerekirken müterafik kusur indirimi yapılmamış olmasının da hatalı olduğu,

davacının geçici işgöremezlik zararı bulunmadığı, söz konusu talep bakımından davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğu, ayrıca, davacı kaza tarihinde 64 yaşında olduğundan zaten pasif dönem içerisinde olup çalışamayacağı dönem içerisinde olduğunun kabul edildiği, aktif olarak çalışmayacağı kabul edilen davacı için geçici işgöremezlik tazminatı talep etme hakkı bulunmadığı,

kuruma başvuru sırasında sunulmuş olan rapora göre davacı tarafa ödeme yapılmış olduğundan, %39,2 maluliyete göre hesaplanan tazminat için dava öncesinde temerrüde düşülmemiş olduğundan ödeme tarihinden itibaren faize hükmedilmiş olmasının hatalı olduğu, hususlarına ilişkindir. Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı istemine ilişkindir.

16/02/2013 tarihinde davacının; yolcu konumunda bulunduğu ... yönetimindeki ... plakalı traktörün; sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi neticesinde meydana gelen kazada yaralandığı, müteakip davacının; kaza tarihinde ... plakalı traktörün ZMMS poliçesi bulunmadığından Güvence Hesabından geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı istemi ile eldeki davayı açtığı anlaşılmıştır.İlk derece mahkemesince verilen ilk karar dairemiz tarafından "hatır taşıması ile müterafik kusur iddialarına ilişkin; bir tartışma yapılmadığı gibi uygun bir gerekçede yazılmadığı,

ilk derece mahkemesi kararının taraflar nezdinde ve yasa yolu incelemesi bakımından denetim olanağı taşımadığı açık olup, usulüne uygun bir kararın varlığından söz edilemeyeceği, oluşan durum kamu düzenine ilişkin olup, istinaf edenlerin sıfatı ve istinaf nedenleriyle bağlı olmaksızın resen gözetilmesi gerektiği" gerekçesi ile kaldırılmış olup davalının kazanılmış hakkı bulunmadığından ilk derece mahkemesince; karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince vekalet ücretine hükmedilmesi ve yapılan tüm yargılama giderlerinin hesaplanması gerekirken, ilk karardaki vekalet ücreti ile yargılama giderine hükmedilmesi hatalıdır.

Bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince kaldırılmasına, ancak bu yanılgı yargılamayı gerektirmediğinden, yanılgılı hususun düzeltilmesi suretiyle yeniden hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir. Davalı tarafın istinaf başvurusu yönünden yapılan incelemede.

Toplanan delillerin ilk derece mahkemesinin kararı ve gerekçesi ile birlikte (istinaf başvuru nedenleri de göz önüne alınmak suretiyle) incelenmesi ve değerlendirilmesi neticesinde; dosyadaki bilgi ve belgelere göre, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırılık olmamasına, ATK 3. İhtisas Kurulu'nca kaza tarihine göre doğru yönetmelik hükümlerine göre tanzim edildiği anlaşılan maluliyete ilişkin raporun hükme esas alınmasında, bununla birlikte dairemizin kaldırma kararı doğrultusunda inceleme ve değerlendirme yapılarak,

hatır taşımasının bulunmadığı kanaatiyle bu sebeple tazminattan indirimi yapılmamış olmasında bir isabetsizlik bulunmamasına, hesaplanan tazminata; davalının temerrüt tarihi olan ödeme tarihinden itibaren faize hükmedilmesinde hukuka aykırılık olmamasına, her ne kadar davacının 64 yaşında olduğu ve yararına geçici iş göremezlik tazminatına hükmedilemeyeceği iddia edilmiş ise de;

zarar görenin günlük işlerini v.b yaparken maluliyeti oranında zorlanacak ve daha fazla efor sarf edecek olması nedeniyle geçici iş göremezlik tazminatına da hükmedilmesi gerekmekte olup, bu yöndeki ilk derece mahkemesinin kararında usul ve yasaya aykırılık olmamasına göre, davalı vekilinin bu yönlere ilişkin istinaf başvurusu yerinde bulunmamıştır.

Ancak, davalı sürücü ehliyetsiz olup, bu sebebe binaen davacının müterafik kusuru bulunduğu gözetilerek tazminatlardan yerleşik yargısal içtihatlar gereğince %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerekirken bunun yapılmaması hatalıdır.

Bu nedenle davalı vekilinin bu husustaki istinaf başvurusunun kabulüne, kararın HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince kaldırılmasına, ancak bu yanılgı yargılamayı gerektirmediğinden yeniden hüküm kurulmasına, taktiri indirim nedeni olması sebebiyle müterafik kusur indirimden dolayı reddedilen kısım yönünden davalı yararına vekalet ücreti taktir edilmemesine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca, 1/Başlıkta bilgileri yazılı bulunan İstanbul 4.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/09/2023 tarih ve 2022/320 esas 2023/654 karar sayılı kararına yönelik olarak davacı vekili ile davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle KISMEN KABULÜNE ve KISMEN REDDİNE a/İstinaf yasa yoluna başvuran davacı ve davalı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talep halinde kendilerine ayrı ayrı İADESİNE,b/İstinaf yasa yoluna başvuran taraflar tarafından,

istinaf aşamasında yapılan diğer giderlerin ise takdiren kendi üzerilerinde bırakılmasına,c/İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, 2/ İstanbul 4.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/09/2023 tarih ve 2022/320 esas 2023/654 karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b/2 madde hükmü uyarınca KALDIRILMASINA, a/Davanın kısmen kabulü ile,

65.430,16 TL sürekli iş göremezlik tazminatından % 20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmak suretiyle 52.344,13-TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 13.515,82 TL geçici iş göremezlik tazminatından % 20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmak suretiyle 10.812,66-TL geçici iş göremezlik tazminatı ki toplam 63.156,79-TL tazminatın 23/02/2015 ödeme tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

fazlaya dair talebin reddine,b/Davanın aracın sürücüsü ... mirasçılarına ve aracın işleteni ...'ye ihbarına, c/Harçlar Kanununca alınması gerekli 4.314,24-TL ilam harcından peşin yatırılan 27,70-TL ile 269,00-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 4.017,54-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, ç/Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 17.900,00-TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, d/Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,