İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2023/7 K.2023/138

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin, davalı ...'nun sürücüsü, davalı ...şirketinin işleteni ve davalı sigorta şirketinin ZMM sigortacısı olduğu ... plaka sayılı araçta yolcu olarak seyir halinde iken davalı araç sürücüsü ...'in kırmızı ışıkta durmayarak geçtiğini ve ... plaka sayılı araca ardından ... plaka sayılı araca çarptığını, meydana gelen kazada müvekkilinin, küçük oğlunun ve kız kardeşinin yaralandıklarını, kaza tespit tutanağına göre davalı araç sürücüsü ...'in tamamen kusurlu olduğunu, davalı ...in davalı ...A.Ş'nin çalışanı olması nedeniyle davalı şirketin de adam çalıştıran olarak sorumlu olduğunu,

kaza nedeniyle müvekkilinin sürekli ve geçici iş göremezlik ile tedavi giderlerinden kaynaklı maddi zararının ve manevi zararının bulunduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 1.000,00-TL maddi tazminatın tüm davalılardan, 200.000,00-TL manevi tazminatın davalı sigorta dışındaki tüm davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, kazaya karışan ... plaka sayılı aracın üzerine devredilmemesi yönünde ihtiyati tedbir konulmasına ve davalıların taşınır,

taşınmaz malvarlıkları ile 3. kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. İlk derece mahkemesince yaklaşık ispat şartı yerine getirilmediğinden ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmiş, ara karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Davacı vekilinin istinaf nedenleri; ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz verilmesi için gerekli koşulların oluştuğu, tazminat alacağının haksız fiil tarihi itibariyle muaccel nitelikte olduğu, kaza tespit tutanağına göre davalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tamamen kusurlu olduğu hususlarına ilişkindir.

6100 sayılı HMK m. 355 gereğince istinaf edenin sıfatı, istinaf neden ve gerekçeleri ile kamu düzeni ile ilgili hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme ve değerlendirmede. Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

6100 sayılı HMK'nın 389 ve devamı maddelerinde ihtiyati tedbir düzenlenmiş ve HMK'nın 389/1. maddesinde "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

İİK'nın 257.maddesinde "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarının ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir" denmektedir.

Yasal düzenlemeler gereğince somut olay incelendiğinde; ihtiyati tedbirin ancak uyuşmazlık konusu hakkında verilebileceği, eldeki davanın tazminat istemli olduğu, davacı tarafça kaydına devredilmemesi yönünde ihtiyati tedbir konulması talep edilen ... plaka sayılı aracın mülkiyetinin uyuşmazlık konusu olmadığı anlaşılmakla ilk derece mahkemesince ihtiyati tedbir talebinin reddedilmesinde isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddi ara kararına yönelik istinaf istemi yerinde değildir.

Bununla birlikte; dava konusu zarar haksız eylemden kaynaklandığından, tazminat haksız eylemin gerçekleştiği tarihte muaccel hale gelmektedir. (6098 sayılı TBK. m.117). Buradaki "muacceliyet" kavramı, alacaklı tarafından talep ve dava edilebilir hale gelmiş olma anlamındadır. Davacı vekili tarafından ihtiyati haciz isteminde bulunulmuş olup; bu aşamada, kusur oranının ve zarar miktarının tam olarak belirlenmesini beklemek hakkaniyet ile bağdaşmaz.

Diğer yandan, ileri sürülen alacağın rehin ile temin edilmemiş olduğu, kaza tespit tutanağında davalı sürücünün kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğu yönündeki tespite göre yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiği göz önünde bulundurularak para alacağını temin amacına dönük olan ihtiyati haciz isteminin davalı sigorta şirketi dışındaki davalılar yönünden kabulüne karar verilmesi gerekirken reddi isabetli değildir.

Ancak, Dairece tespit edilen hukuka aykırılık yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile HMK m. 353/1-b/2 gereğince ilk derece mahkemesinin 24/10/2022 tarihli ara kararının kaldırılmasına, davacı vekilinin ihtiyati tedbir isteminin reddi, ihtiyati haciz isteminin kısmen kabulü yönünde karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.