İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2024/1236 K.2024/1027

Yukarıda bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesinin kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355.maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde; ... adına velisi olarak annesi ve babası tarafından velayeten verilen vekaletname gereğince açılan davaya ilişkin, davacı vekili dava açan dilekçesinde.

05/10/2020 kaza tarihinde, sürücüsü ve plakası tespit edilemeyen bir aracın, sürücüsünün kusurlu sevk ve idaresi neticesinde davacı ...'a çarpması ile meydana gelen trafik kazasında, davacının yaralanarak malul kaldığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00-TL sürekli iş göremezlik, 500,00-TL bakıcı gideri ve 500,00-TL tedavi gideri tazminatı olmak üzere toplam.

2.000,00-TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde; kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen ... plakalı aracın kaza tarihini kapsayan (27.04.2020-2021) ...

Sigorta A.Ş. tarafından tanzim edilen Zorunlu Mali Mesuliyet (trafik) Sigorta Poliçesinin bulunması nedeniyle müvekkiline dava yöneltilemeyeceğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini, talep ve beyan etmiştir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "kazaya karışan ... plaka sayılı aracın, kaza tarihini de kapsayacak şekilde ...

Sigorta AŞ nezdinde ZMM Sigorta Poliçesinin bulunduğu, sigorta poliçesi bulunmayan araçların sebep olduğu zararlar nedeniyle sorumluluğu bulunan davalının bu nedenle davacının talepleri yönünden sorumluluğunun bulunmadığı ve davalıya husumet yöneltilemeyeceği" gerekçesiyle; davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş, davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İstinaf nedenleri; ilk derece mahkemesi tarafından eksik inceleme sonucu karar verildiği, ceza yargılama dosyası incelendiğinde görüleceği üzere, plakası ve sürücüsü tespit edilemeyen bir aracın sebep olması neticesinde ... plakalı aracın müvekkiline çarptığı, bu hususun Adana 9. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2021/193 esas sayılı dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporuyla sabit olduğu, davalının; sürücüsü ve plakası belirlenemeyen aracın sebep olduğu yargılamaya konu olay nedeniyle sorumluluğunun bulunduğu, kararın hatalı olduğu ve kaldırılması gerektiği, hususlarına ilişkindir.

Görülmekte olan dava; trafik kazasına bağlı cismani zarar sebebiyle sürekli iş göremezlik, bakıcı gideri ve tedavi gideri tazminatı istemine ilişkindir.Dosyada yapılan incelemede. 05/10/2020 tarihinde davacıya çarparak yaralanmasına neden olan aracın, ... plaka sayılı araç olduğunun tespit edildiği ve aracın ...

Sigorta A.Ş nezdinde kaza tarihinde geçerli ZMM Sigortasının bulunduğunun belirlendiği, Sigorta Bilgi Gözetim Merkezi kayıtlarına göre de bu hususun sabit olduğu, Olaya ilişkin zabıta tarafından düzenlendiği anlaşılan 05/10/2020 tarihli kaza tespit tutanağında; kazanın oluşumunda ... plaka sayılı araç sürücüsü dava dışı ...'ın kusurlu olduğunun, davacıya atfedilecek kusurun bulunmadığının belirtildiği, aynı tutanak içeriğine, ceza soruşturma ve kovuşturma aşamasındaki beyanlarına göre, dava dışı sürücü ...'ın;

sürücüsü ve plakası tespit edilemeyen başka bir aracın aniden yola çıkması nedeniyle davacıya çarpmak zorunda kaldığı,plakası tespit edilemeyen araç sürücüsünün kusurlu olduğu yönünde iddiada bulunduğu, Ceza soruşturması aşamasında bilirkişi ... tarafından düzenlendiği anlaşılan 05/02/2021 tarihli raporda; sürücü belgesiz sürücü ...'ın kazanın oluşumunda tam kusurlu olduğunun belirtildiği,

Adana 9.Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2021/193 esas sayılı dosyası kapsamında alınan Bilirkişi Polis Memuru ... tarafından düzenlendiği anlaşılan 21/06/2021 tarihli raporda, kazanın oluşumunda plakası belirlenemeyen araç sürücüsünün, aniden yola çıkması suretiyle asli, ... plaka sayılı sürücü belgesiz araç sürücüsü dava dışı ...'ın tali kusurlu olduğu yönünde görüş açıklandığı,Davalı tarafça; davacı tarafından kaza nedeniyle ..

Sigorta AŞ'ye başvuru yapıldığı ve ... plakalı aracın %100 kusuruna göre davacı tarafa ödeme yapıldığı yönünde beyan ve iddiada bulunulduğu, Davacı tarafça dava açan dilekçeye ek olarak sunulup delil olarak dayanıldığı anlaşılan ve az yukarıda özetlenen 21/06/2021 tarihli rapor gözetildiğinde ve raporda 3.bir aracın kazaya sebep olduğu yönündeki tespit göz önüne alındığında, davacı tarafın esasen bu araç sebebiyle de Güvence Hesabı aleyhine davasını yönelttiği, anlaşılmıştır.

Görülmekte olan davada; ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile, davacı ...'a çarparak yaralanmasına neden olduğu, aracın kaza tarihinde geçerli ... Sigorta AŞ nezdinde ZMM Sigortasının bulunduğu hususlarında yanlar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık; kazanın oluşumuna etki eden, başka bir aracın (-plakası ve sürücüsü tespit edilemeyen-) bulunup bulunmadığı, böyle bir aracın bulunması durumunda tespit edilemeyen sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, kazaya etki eden başka bir aracın bulunduğunun ve kusurlu olduğunun tespit edilmesi durumunda davalı Güvence Hesabı'na husumet yöneltilip yöneltilemeyeceği, noktalarında toplanmaktadır.

2918 sayılı KTK'nın 88 ve TBK'nın 61 ve devamı madde hükümleri ile yine TBK'nın 162 ve devamı madde hükümlerine göre; sigortacı dahil, haksız eylem sorumlularından her biri teselsül hükümleri uyarınca tam tazminatla yükümlüdürler.

Kusursuz veya bir miktar kusurlu olan davacı taraf, yasanın verdiği müteselsil talep hakkından açıkça vazgeçmedikçe, kendi kusuru dışında kusur sorumlularının tamamına veya bir kaçına ya da birine karşı dava açarak uğradığı zararın tamamının giderilmesini isteyebilir.

Davacı taraf dışında kalan diğer kişi veya kişilere ait kusur oranları, zarar sorumlularının kendi iç ilişkilerini ilgilendiren bir husus olup, rücuda dikkate alınabilecek bir durum olup, kusursuz olan davacı yönünden, davalının (kusursuzluk hali haraç) ne kadar kusurlu olduğunun bir önemi bulunmamaktadır.

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 14.maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendine göre “sigortalının tespit edilememesi durumunda kişiye gelen bedensel zararlar” için Güvence Hesabına başvurulabilir.

Bundan ayrı; kazanın oluşumuna, zorunlu sigortası bulunan başka araç yada araçlarla birlikte, sigortalısı tespit edilemeyen aracın da karıştığı (-sürücüsünün kusuruyla karıştığı-) trafik kazaları nedeniyle, az yukarıda açıklanan müteselsil sorumluluk kuralı gereğince Güvence Hesabı'na başvrululabilecektir. Burada gözden kaçırılmaması gereken husus.

Güvence Hesabına başvurulabilmesi için plakası belirlenemeyen bir aracın kazaya neden olduğunun somut olarak kanıtlanması gerektiğidir.

(Sigortacılık Kanunu.m.14/a) Açıklamalardan sonra somut olaya gelince; iddia edildiği gibi davacının yaralanması ile sonuçlanan trafik kazasının, sürücüsü ve plakası tespit edilemeyen başka bir aracın etkisiyle gerçekleştiğinin ve söz konusu araç sürücüsünün kusurlu davranışının bulunduğunun tespit edildiği bir durumda, az yukarıda açıklanan müteselsil sorumluluğa ilişkin koşulların varlığı halinde davacıya karşı; ... plaka sayılı araç sürücüsü, işleteni ve ZMM Sigortacısı ile,

sürücüsü ve plakası tespit edilemeyen araç yönünden Güvence Hesabı'nın müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı hususunda tereddüt bulunmamaktadır. (-bkz..Yargıtay 17.Hukuk Dairesi'nin 2016/36/19 esas, 2019/1950 karar sayılı ve 25/02/2019 tarihli kararı-) Her ne kadar ilk derece mahkemesince, trafik kazasına sebep olan ... plaka sayılı aracın kaza tarihini de kapsayan ...

Sigorta AŞ nezdinde düzenlenmiş ZMM Sigortasının bulunduğu ve bu suretle davalı Güvence Hesabı'na husumet yöneltilemeyeceği görüşünden hareketle istinaf incelemesine konu karar verilmiş ise de, davacının yaralanması ile sonuçlanan trafik kazasının oluşumuna, sürücüsü ve plakası (bu suretle sigortalısı) tespit edilemeyen başka bir aracın etki edip etmediği,

trafik kazasının oluşumuna etki eden böyle bir aracın bulunması durumunda sürücüsünün kusurlu olup olmadığı belirlenmeden, böyle bir aracın bulunması ve sürücüsünün de kusurlu olması durumunda Güvence Hesabı'nın müteselsil sorumluluk gereğince meydana gelen zarardan sorumlu olacağı gözetilmeden, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak varılan sonuç ve verilen karar doğru olmamıştır.

Bu durumda ilk derece mahkemesince; (a) Olaya ilişkin Adana 9.Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2021/193 esas sayılı dosyasının ve kesinleşmiş karar örneğinin dosyaya kazandırılarak, görülmekte olan dava yönünden mahkemeyi bağlayacak nitelikte bir tespitin yapılıp yapılmadığının belirlenmeye çalışılması (-bu hususta Dairemizin 2024/251 esas, 2024/696 karar sayılı ve 02/05/2024 tarihli kararından yararlanılarak-) ceza yargılamasında ve görülmekte olan davada toplanan deliller ile taraflara delil sunma olanağı tanınmasını müteakip sunulacak diğer tüm delillerden, başka bir aracın bulunduğu ve sürücüsününde kusurlu olduğu sonucuna varılması durumunda,

...

Sigorta AŞ tarafından kaza sebebiyle davacı tarafa ödeme yapılıp yapılmadığı hususundaki kayıt ve belgelerde dosyaya kazandırılarak, ödeme yapılmış olması durumunda bu ödemede gözetilerek davacı tarafın tazminat istemleri hakkında bir karar verilmesi,(b) a bendi gereğince yapılacak araştırma ve inceleme neticesinde, kazanın oluşumuna etki eden başka bir aracın bulunmadığı, dava dışı ... plaka sayılı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda tam kusurlu olduğu kanaatine varılması halinde ise, davalı aleyhine açılan davanın; şimdiki gibi reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Hal böyle olunca da; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın HMK'nın 353/1-a/6.maddesi hükmü gereğince kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca, 1/Davacı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulü ile, İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/11/2023 tarih ve 2023/337 Esas 2023/830 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a/6.maddesi hükmü uyarınca kaldırılmasına,2/Dosyanın belirtilen şekilde işlem, araştırma ve yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahkemesine gönderilmesine,3/İstinaf yasa yoluna başvuran davacı tarafından peşin olarak yatırıldığı anlaşılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde davacıya iadesine,4/Duruşma açılmadığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,