İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2024/240 K.2024/866

Yukarıda bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

KARAR Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

29/08/2011 kaza tarihinde müvekkilinin desteği ...'ın, yolcu konumunda olduğu davalı nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı ... plakalı traktörün yaptığı tek taraflı kaza neticesinde olay yerinde hayatını kaybettiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere HMK'nın 107.maddesine göre belirlenecek destekten yoksun kalma maddi tazminatı ile cenaze ve defin giderleri için şimdilik toplam 1.000,00-TL maddi tazminatın, olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte poliçe teminatı ile sınırlı sorumlu olmak üzere davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini,

talep ve dava etmiştir.Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda.

"Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının ve Karayolları Trafik Kanunu'nun 92. maddesinde yapılan değişikliğin yürürlük tarihinden önce sürücü-işletenin tek taraflı olarak kendi kusuru ile sebebiyet verdiği trafik kazalarında vefatı nedeniyle mirasçısının desteğin vefatı nedeniyle yansıma yoluyla zarara uğramakla birlikte, desteğin kusurunun yansıması nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talep etmesinin dürüstlük kuralına aykırı olduğu kabul edilerek,

işletenin üçüncü kişilere verdiği zararlardan sorumlu olan sigorta şirketinden tazminat talep edemeyeceği, ancak 1.000,00 TL cenaze ve defin giderleri tazminatını talep edebileceği" görüşünden hareketle; davacının destekten yoksun kalma tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine Dairemizin 29/09/2022 tarih ve 2019/4583 esas 2022/1189 karar sayılı ilamı ile; "görülmekte olan davada talebin dayanağını oluşturan kaza, 29/08/2011 tarihinde meydana gelmiş olup;

kaza tarihi itibariyle uygulanması gereken yasal mevzuat ve HGK kararları ile Yargıtay özel dairesinin yerleşmiş uygulamaları dikkate alındığında; sürücü-işleten destek ister kendi kusuru, ister bir başkasının kusuru ile ölmüş olsun, ölüm, destekten yoksun kalanlar üzerinde doğrudan zarar doğuran bir sonuç olduğundan;

desteğin kusurunun destekten yoksun kalanlara yansıtılamayacağı, araç sürücüsünün veya işleteninin tam kusurlu olması halinde dahi 3.kişi konumunda olan destekten yoksun kalan kişilerin sigorta şirketinden tazminat isteme hakkına sahip olduğu hususunda (-Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 16/04/2019 gün 2016/10995 Esas-2019/4807 Karar sayılı emsal içtihadından görüleceği üzere-) duraksamamak gerekir.

Bu durumda, mahkemece, talebin sigorta şirketinin sorumluluğu kapsamında kaldığının gözardı edilmesi sonucunda, başka bir olay, durum ve hukuki ilişkiye ait bulunan HGK'nın 01/11/2017 gün 2017/1315 Esas-2017/1239 Karar sayılı ilamındaki belirlemelere yanlış anlam verilmesi ve eldeki davada kaza ve poliçe tarihi itibariyle uygulanması yasal olarak olanaklı olmayan 14/05/2015 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının teminat dışında kalan halleri düzenleyen 6. maddesi kapsamında destekten yoksun kalma maddi tazminatına hükmedilmesine ilişkin koşulların mevcut olmadığının değerlendirilmesi sonucunda,

yazılı biçim ve şekilde davanın reddine karar verilmesinin isabetsiz olduğu" gerekçesi ile; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına karar verilerek dosya ilk derece mahkemesine gönderilmiştir.

İlk derece mahkemesinde yeniden esasa kaydedilen dava dosyasında kaldırma kararı sonrası yapılan yargılama sonunda; davanın, HMK 107. madde uyarınca belirsiz alacak davası olarak açıldığı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 29/09/2022 tarih ve 2019/4583 Esas 2022/1189 Karar sayılı kararı öncesinde yapılan yargılama sırasında alınmış olan bilirkişi raporu doğrultusunda davacı tarafça 15/11/2018 tarihli bedel artırım dilekçesi dosyaya sunulmuş olduğu,

davacı tarafça Bölge Adliye Mahkemesinin kararı sonrasında güncel asgari ücret bilgileri doğrultusunda alınan ek rapor doğrultusunda bu kez 25/01/2023 tarihinde ıslah dilekçesi sunulmuş olduğu, belirsiz alacak talebiyle açılan davada bir kez bedel artırım dilekçesi sunulmasının ardından yargılamanın devamında belirlenen yeni bedel üzerinden ıslah dilekçesi sunulmasının mümkün olduğu,

hükme esas alınan 10/01/2023 tarihli bilirkişi ek raporuna göre davacının talep edebileceği destekten yoksun kalma tazminatı miktarının 248.422,32 TL olduğu ancak, davalı şirketin poliçe teminat limiti doğrultusunda iş bu davada toplam 200.000,00 TL'nin davalıdan talep edilebileceği, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nin 29/09/2022 tarih ve 2019/4583 Esas 2022/1189 Karar sayılı kararı öncesinde yapılan yargılama sırasında davacı tarafça cenaze ve defin giderleri açısından başlangıçta 200,00 TL olan talep 15/11/2018 tarihli bedel artırım dilekçesi ile 1.800,00 TL'ye artırılmış sa da,

mahkememizce verilen hükümde 1.000,00 TL cenaze ve defin masrafı açısından davanın kabulüne karar verildiği, davacı tarafça ve davalı tarafça kabul edilen bu miktar yönünden istinaf yasa yoluna başvurulmadığı, dolayısıyla kabul edilen 1.000,00 TL cenaze ve defin masrafı yönünden usuli kazanılmış hak meydana geldiği ve cenaze defin masrafı olarak 1.000,00 TL'nin kabulünün gerektiği, davalı şirketten bakiye teminat limiti doğrultusunda talep edilebilecek destekten yoksun kalma tazminatının ise 199.000,00 TL olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar vermek gerekmiştir" gerekçesi ile.

1-Davanın KISMEN KABULÜ İle 1.000,00 TL cenaze ve defin masrafı ile 199.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 03/12/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE karar verilmiş, verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

Davalı vekilinin istinaf başvuru sebepleri; hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri teminat dışı olup üçüncü kişilerin de taleplerinin reddi gerekirken kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğu, sağ anne için garame hesabı yapılarak annenin teminattan talep edeceği tutar ayrılmadan tüm teminat limitinin davacı baba için tüketilmesinin hatalı olduğu, hükme esas alınan raporda babanın yetiştirme gideri indirim oranının eksik hesaplandığı, avans faizine hükmedilmesi, ehliyetsiz araç kullanarak güvenlik önlemlerini almayan müteveffa yönünden müterafik kusur indirimine gidilmemesinin hatalı olduğu hususlarına ilişkindir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı ile cenaze ve defin gideri tazminatı istemine ilişkindir. Dosya kapsamından.

29/08/2011 kaza tarihinde davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı dava dışı ...'in maliki olduğu ... plakalı traktörün tek taraflı kaza yapması sonucu yolcu olan davacının oğlu olan ...'ın olay yerinde hayatını kaybettiği, davacının; aracın trafik sigortacısından destekten yoksun kalma maddi tazminatı ile cenaze ve defin gideri tazminatı istemiyle eldeki davayı açtığı, anlaşılmıştır.

Somut olayda davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen poliçenin teminat başlangıç ve bitiş tarihleri 11/10/2010-11/10/2011 tarihleri olup, desteğin vefatı ile sonuçlanan kaza 29/08/2011 tarihinde ZMMS poliçesinin teminat süresi içerisinde meydana gelmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile çıkarılan sonuç ve oluşturulan hükümde usul ve yasaya aykırılık bulunmamasına, kaza tarihi itibariyle uygulanması gereken yasal mevzuat ve HGK kararları ile Yargıtay özel dairesinin yerleşmiş uygulamaları dikkate alındığında; sürücü-işleten destek ister kendi kusuru, ister bir başkasının kusuru ile ölmüş olsun, ölüm, destekten yoksun kalanlar üzerinde doğrudan zarar doğuran bir sonuç olduğundan;

desteğin kusurunun destekten yoksun kalanlara yansıtılamayacağına ve bu nedenle tazminattan müterafik kusur nedeniyle indirim yapılmamasının doğru olmasına göre, davacı vekilinin bu yönlere ilişkin istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.

Ancak, müteveffanın annesi hayatta olup sağ anne için garame hesabı yapılarak annenin teminattan talep edebileceği tutarın ayrılması gerekirken tüm teminat limitinin davacı baba için tüketilmesi ve kazaya karışan traktör ticari araç olmayıp tarım aracı olduğundan yasal faiz yerine ticari faize hükmedilmesi hatalı olduğundan, davalı vekilinin bu hususlara yönelik istinaf itirazlarının kabulüne, kararın HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince kaldırılmasına, ancak bu yanılgı yargılamayı gerektirmediğinden, annenin destek süresi 35 yıl babanın destek süresi 26 yıl olup davacı babanın destek süresinden 9 yıl fazla olduğu,

dava dışı annenin toplam zararının yetiştirme gideri çıktıktan sonra 478.881,92-TL, davacı babanın 249.310,32-TL olduğu, 200.000,00-TL teminat tutarının garameten pay edilmesi halinde dava dışı annenin payının 131.536,77-TL, davacı babanın payının 68.463,23-TL olduğu, annenin 131.536,77-TL tutarındaki payı saklı tutulduğunda davalı sigorta şirketinin davacı bakımından 68.463,23-TL ile sorumlu olacağı gözetilerek, davacının davasının kısmen kabulü 68.463,23-TL tazminatın 03/12/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili yönünde yeniden hüküm kurulması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca, 1/İstanbul 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin 05/04/2023 tarih ve 2022/729 esas 2023/221 karar sayılı kararına yönelik olarak davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kısmen kabulüne, a/İstinaf yasa yoluna başvuran davalı tarafından peşin olarak yatırıldığı anlaşılan 3.414,60-TL nispi istinaf karar ve ilam harcının talep halinde kendisine iadesine, b/İstinaf yasa yoluna başvuran davalı tarafından, istinaf aşamasında yapılan diğer giderlerin ise takdiren üzerinde bırakılmasına,

c/İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 2/İstanbul 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin 05/04/2023 tarih ve 2022/729 esas 2023/221 karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b/2 madde hükmü uyarınca kaldırılmasına, a/Davanın kısmen kabulüne, b/1.000,00-TL cenaze ve defin masrafı ile 67.463,23-TL destekten yoksun kalma tazminatının 03/12/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

fazlaya ilişkin talebin REDDİNE c/Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereği alınması gereken 4.676,72-TL harçtan peşin alınan 31,40-TL peşin harç 865,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 896,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.780,32-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, ç/Davacı tarafından yatırılan 31,40-TL peşin harç, 865,00-TL ıslah harcı ve 4,30-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 900,70-TL harcı davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

d/Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT 13/1 maddesi gereğince 17.900,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, f/Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT 13/3 maddesi gereğince 17.900,00-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, g/Davacı tarafından yapılan 2.150,00-TL bilirkişi ücreti ile 456,50-TL posta masrafı olmak üzere toplam 2.606,50-TL yargılama giderinden kabul ve ret oranı gözetilerek hesaplanan 884,29-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,