İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2024/2618 K.2025/449

İlk derece mahkemesinin kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355.maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

KARAR Davacı vekili dava açan dilekçesinde; (-hakkındaki davanın iş bu davadan tefrikine karar verilen-) ...in, sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile müvekkili ...'a çarpması neticesinde 09/05/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucunda, müvekkilinin yaralanarak malul kaldığını belirterek,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107.maddesine göre fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 09/05/2024 tarihinden itibaren bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte şimdilik 100.000.00 -TL maddi tazminatın ve 500.000,00-TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde; "davacının dava dilekçesine ek olarak arabuluculuk son oturum tutanağını sunmadığı, verilen kesin süre içerisinde de son oturum tutanağının sunulmadığı, dava açılmadan önce veya görevsizlik kararı üzerine dosya görevli mahkemeye tevzi olmadan önce arabuluculuk yoluna başvurulmasının dava şartı olduğu ve arabuluculuk dava şartının sonradan tamamlanabilir bir eksiklik olmadığı" gerekçesiyle.

1-Davanın arabuluculuk dava şartı yokluğu nedeni ile reddine,2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL başvuru ve 427,60 TL peşin harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına, 3-İş bu dava adli yardım talepli olduğundan suç üstü ödeneğinden karşılanan 10,00-TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 4-Maddi tazminat talebi yönünden; davalı ...

Sigorta A.Ş kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, A.A.Ü.T göre hesaplanan 30.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalı ... Sigorta A.Ş'ye verilmesine, 5-Manevi tazminat talebi yönünden. Davalı ... Sigorta A.Ş kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, A.A.Ü.T göre hesaplanan 30.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalı ... Sigorta A.Ş'ye verilmesine karar verilmiş, davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

Davacı vekilinin istinaf başvuru sebepleri; davanın öncelikle Asliye Hukuk Mahkemesi'ne açıldığı, Asliye Hukuk Mahkemesi'nde zorunlu arabuluculuğun dava koşulu olmadığı, Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle verilen görevsizlik kararı üzerine davanın arabuluculuğa tabi hale geldiği,

Yargıtay kararlarında açıkça belirtildiği üzere davanın esasına girilmeden arabuluculuk işlemlerinin tamamlanmış olması halinde işin esasına girilerek karar verilmesi gerektiği, 25/10/2025 tarihli muhtıra ile davalı sigorta şirketi yönünden, arabuluculuk son tutanağının aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini mahkemeye sunulması için bir haftalık kesin süre verildiği, ihtar gereğinin yerine getirilmemesi durumunda dava dilekçesinin karşı tarafa tebliğe çıkarılmasına gerek olmaksızın davanın usulden reddine karar verileceğinin belirtildiği,

bu işlemleri yaparken bir haftalık kesin süre dolmadan dava dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın reddine karar verildiği, kararın bu yönüyle hatalı olduğu, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/2.maddesinde, konusu para veya para ile değerlendirilebilen davalarda hükmedilecek vekalet ücretinin kabul veya reddedilen miktarı geçemeyeceğinin belirtildiği, somut olayda davanın esasına girilmediği, ön inceleme duruşma tutanağı imzalanmadığı, davalı şirket lehine hükmedilen maktu vekalet ücretlerinin usul ve yasaya aykırı olduğu, kararın kaldırılması gerektiği, hususlarına ilişkindir.

Eldeki dava; trafik kazasına bağlı cismani zarar sebebiyle maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir. Dosyada yapılan incelemede.

Davacı vekili tarafından iş bu davanın, araç sürücüsü ve ZMM Sigortacısı aleyhine İstanbul 42.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2024/261 esas sayılı dosyası kapsamında 02/09/2024 tarihinde açıldığı, mahkemece; davaya bakma hususunda görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesiyle 20/09/2024 tarihli görevsizlik kararı verilmesi ve söz konusu görevsizlik kararının, yargı yolu denetiminden geçmeksizin 17/10/2024 tarihinde kesinleşmesi üzerine ve davacı vekilinin 10/10/2024 tarihli talebi gereğince, dosyanın istinaf incelemesine konu kararı veren İstanbul 19.Asliye Ticaret Mahkemesi'ne 18/10/2024 tarihinde tevzi edildiği,

davanın tevzi edildiği İstanbul 19.Asliye Ticaret Mahkemesi'nce alınan 30/10/2024 tarihli ara karar ile, sürücü ... hakkındaki davanın iş bu davadan tefrikine karar verildiği, ZMM Sigortacısı davalı ... AŞ aleyhine yürütülen davanın ise; arabuluculuk dava koşulu nedeniyle usulden reddine karar verildiği, anlaşılmıştır.

Mahkemece; davalı sigorta şirketi yönünden dava şartı olarak zorunlu arabuluculuk başvurusu yapılmamış olduğu gerekçesiyle, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

26/04/2016 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanunu'nun 5. maddesiyle değişik 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesinde, zarar görenin, dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerektiği düzenlenmiş, aynı değişiklikle sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar görenin dava açabileceği belirtilmiştir.

Yasal değişiklikle, zarar gören hak sahipleri ZMSS sigortacısına karşı artık doğrudan dava açamayacak olup yasa ile özel bir dava şartı getirilmiştir.

KTK'nın 97.madde değişikliği ile sigorta şirketine başvurunun dava şartı haline getirilmesinin amacı zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında dava yoluna gitmeden önce rizikonun gerçekleştiği konusunda bilgisi olmayan ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunulmasının sağlanması suretiyle taraflar arasındaki uyuşmazlığın yargıya taşınmadan çözülmesi böylece hem talepte bulunanın tazminat alacağına bir an önce kavuşmasının temini hem de yargının iş yükünün azaltılmasıdır.

Görülmekte olan davada; dava tarihi itibariyle 2918 sayılı KTK'nın 97. maddesinde yapılan değişiklik yürürlükte olup, davacı tarafça dava tarihinden önce davalı sigorta şirketine başvurulup başvurulmadığı ise; dava açan dilekçe içeriğinden anlaşılamadığı gibi bu hususta dosyada her hangi bir bilgi ve belgeye de rastlanmamıştır.

Dava şartları, davanın esası hakkındaki yargılamanın devamı için gerekli olan şartlar olup, davanın açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan kamu düzeni ile ilgili zorunlu koşullardır. HMK'nın 115/2.maddesi uyarınca mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için süre verir.

Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder. Dava açılmadan önce sigorta şirketine başvurulması yönündeki dava koşulu, davanın devamında giderilmesi mümkün dava koşullarından olup, mahkemece resen gözetilmelidir.

6325 sayılı Arabuluculuk Kanunu'nun “Dava şartı olarak arabuluculuk” başlığı altında düzenlenen 18/A maddesinin (18) numaralı bendinde “Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hallerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz.” hükmü yer almıştır.

2918 sayılı Kanun'un 97.maddesi ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasından faydalanmak isteyen hak sahiplerinin dava yoluna gitmeden önce sigortacıya yazılı başvuru yapması gerektiği dava şartı olarak düzenlenmiş olup, ayrıca arabuluculuğa gidilmesinin zorunlu olmadığı ve arabulucuya gidilmiş olmasının bir dava şartı olmadığı hususu dikkate alınarak karar verilmesi gereklidir Her ne kadar Dairemizin: ZMM Sigortacısına yöneltilen davaların zorunlu arabuluculuğa tabi olduğu yönünde kararları mevcut ise de, Yargıtay'ın aksi yöndeki kararları (-örnek olarak bkz..

Yargıtay 4.Hukuk dairesi'nin 2022/2982 esas, 2024/2110 karar sayılı ve 27/02/2024 tarihli kararı-) Dairemizce de benimsenerek daha önceki görüşten dönülmüştür..Bu nedenle mahkemece, ZMM Sigortacısına yöneltilen eldeki davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı gözetilerek, az yukarıda açıklanan KTK'nın 97.maddesi kapsamındaki dava koşulu üzerinde durularak, toplanan ve toplanacak delillere göre esas hakkında bir karar verilmesi gerekirken, davanın reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Hal böyle olunca da davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın HMK'nın 353/1-a/4.maddesi hükmü gereğince kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca,1/İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi 30/10/2024 tarih ve 2024/605 Esas 2024/653 Karar sayılı kararına karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle HMK'nın 353/1-a/4.maddesi hükmü gereğince kabulüne, 2/Gerekçe bölümünde açıklanan hususlar gözetilerek yeniden karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine,