İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2025/1352 K.2025/1253

İlk derece mahkemesinin kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

KARA R

Dava,Sigorta Tahkim Komisyonu kararına karşı yargılamanın yenilenmesi istemine ilişkin olup, davacı vekilince İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi'ne hitaben sunulan 18/02/2025 günlü dilekçe ile.

Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti'nce verilen 13/01/2025 gün ve 2025/İHK.3302 sayılı kararın HMK'nın 443.maddesi hükmü kapsamında yargılamanın yenilenmesi suretiyle kaldırılarak yeniden yargılama yapılmasını ve talepleri yönünde karar verilmesini istemiştir.Yerel mahkemece görev hususunun kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle resen incelenmesi ve değerlendirilmesi gerektiğine işaret edildikten sonra,

"5684 sayılı Kanun'un 30/12. maddesi gereğince Sigorta Tahkim Komisyonunca verilen kararlar için, koşullarının bulunması halinde temyiz kanun yoluna başvurulabilecektir.Anılan hükümde hakem kararının iptaline ilişkin HMK'nin 439. maddesine atıf yapılmadığından, hakem kararına karşı HMK'nin 439. maddesine dayanılarak iptal davası açılması mümkün değildir.

(Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/14096 Esas- 2022/7999 karar numaralı kararı ve aynı nitelikteki kararları) Eldeki dosyada davacı ... vekilinin talebi hakem kararının iptaline değil, uyuşmazlık hakem heyeti kararının yargılamasının iadesine ilişkindir.

HMK'nin 443. maddesinin 2. fıkrasının son cümlesinde hakem kararlarında yargılamanın iadesi davasının mahkemede görüleceği, yine Sigorta Tahkim kararlarının dışındaki hakem kararlarının iptali davaları bakımından öngörülen ve kıyasen yargılamanın iadesini yapacak mahkeme yönünden de uygulanması gereken, aynı Kanun'un 439/1 maddesinde "tahkim yeri bölge adliye mahkemesi"nden söz edildiği, dolayısıyla yargılamanın iadesi davasında Bölge Adliye Mahkemesinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla görevli olduğu,

mahkememizin görevli olmadığı..." şeklindeki gerekçeyle;"1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın USULDEN REDDİNE,2-Davaya konu uyuşmazlığın incelemeye görevinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine ait olduğundan MAHKEMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE" karar verilmiştir.Karara karşı davacı vekili tarafından; görülmekte olan davaya bakma görevi yerel mahkemeye ait olduğu halde yazılı biçimde görevsizlik kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu,

bu nedenle kaldırılması gerektiği ileri sürülerek istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.5235 Sayılı Yasa'nın 36. maddesinde, '' bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevleri düzenlenmiş olup,''Adli yargı ilk derece hukuk mahkemelerinden verilen ve kesin olmayan hüküm ve kararlara karşı yapılan başvuruları inceleyip karara bağlamak, Yargı çevresi içinde bulunan adli yargı ilk derece mahkemeleri arasındaki görev ve yetki uyuşmazlıklarını çözmek,

Yargı çevresindeki yetkili adli yargı ilk derece hukuk mahkemesinin bir davaya bakmasına fiili veya hukuki bir engel çıktığı veya iki mahkemenin yargı sınırları kapsamının belirlenmesinde tereddüt edildiği taktirde, o davanın bölge adliye mahkemesi yargı çevresi içinde başka bir hukuk mahkemesine nakline veya yetkili mahkemenin tayinine karar vermek, Kanunla verilen diğer görevleri yapmak'', şeklinde sıralanmıştır.6100 sayılı HMK 443 maddesinde,''1- Yargılamanın iadesine ilişkin yukarıdaki sekizinci kısmın üçüncü bölüm hükümleri, niteliğine uygun düştüğü şekilde tahkime de uygulanır.

2-Tahkimde, yargılamanın iadesi sebeplerinden sadece 375. Maddenin birinci fıkrasının ( b), (c), (e), (f), (g), (h), (ı) ve (i) bentleri uygulanır.Yargılamanın iadesi talebi mahkemede görülür. 3-Yargılamanın iadesi talebi kabul edilirse mahkeme, hakem kararını iptal eder ve uyuşmazlığı yeniden bir karar verilebilmesi için yeni hakeme veya hakem kuruluna gönderir.Bu durumda hakem veya hakem kurulu 421.

Maddeye göre yeniden seçilir veya oluşturulur.'' şeklinde düzenlenmiştir.5684 Sayılı Kanunun 30/12. maddesinde Tahkim Komisyonu kararları aleyhine “temyiz” kanun yoluna gidilebileceği düzenlenmiş. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 19/06/2020 tarih, 2019/4 Esas ve 2020/1 Karar sayılı kararı ile de.

Sigorta Tahkim Komisyonu kararlarına karşı kanun yolunun temyiz olacağı karara bağlanmış olup, yargısal içtihatlarla artık yerleşik hale geldiği üzere, 5684 sayılı yasada.

HMK'nın 439.maddesine atıf yapılmadığından, hakem kararına karşı HMK'nın 439.maddesine dayanılarak iptal davası açılmasına yasal olanak bulunmamaktadır. (-bkz..Yargıtay 4. HD'nin 2021/14096 E 2022/7999 K sayılı kararı-)Somut olayda, davacı vekilinin talebi hakem kararının iptaline ilişkin olmayıp, hakem yargılamasının yenilenmesi isteğine ilişkindir.6100 sayılı HMK'nın 443/2 maddesinde,

hakem kararları için yargılamanın iadesi davasının mahkemede görüleceği düzenlenmiş ve aynı kanunun 439/1 maddesinde de tahkim yeri bölge adliye mahkemesinden söz edilmiş olmakla birlikte az yukarıda da açıklandığı üzere 5684 sayılı yasada HMK'nın 439.maddesine herhangi bir atıf yapılmadığı sabittir.Hal böyle olunca, yargılanmanın iadesi talebi Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti'nce 2024/.E261488 sayılı tahkim dosyasında verilen 18/02/2025 günlü kararına karşı yapılmış olup, bu talep hakkında karar verecek olan istinaf mahkemesi değil ilk derece mahkemesi olduğu gibi;

ilk derece mahkemesince yargılamanın yenilenmesi talebi hakkında verilecek karar da, istinaf incelemesine değil, Yargıtay'ın temyiz incelemesine tabidir.Bu itibarla, her ne kadar ilgili Sigorta Tahkim Komisyonu kararı hakkında yargılamanın yenilenmesi talebi üzerine İlk Derece Mahkemesince dosya, sigorta tahkim komisyonu kararına karşı yargılamanın yenilenmesi talebi hakkında bir karar verilmek üzere Dairemize gönderilmiş ise de, yukarıda bahsi geçen yasal düzenlemeler ve Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurul kararı gereğince,

Dairemizin sigorta tahkim komisyonu kararlarına karşı yargılamanın yenilenmesi talebini inceleme ve bu konuda bir karar verme yetki ve görevi bulunmadığı gibi; bu taleple ilgili ilk derece mahkmesince verilecek kararların da istinaf incelemesine değil, temyiz incelemesine tabii olduğu anlaşılmakla.

İlk derece mahkemesinin görevsizlik kararına karşı, davacı tarafça yapılan başvurunun incelenmesi için dosyanın ilgili Yargıtay Dairesi'ne gönderilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/Gerekçe uyarınca,Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde işlem yapılmak üzere mahkemesine geri çevrilmesine,Dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucunda, HMK'nın 352. maddesi hükmü uyarınca, kesin olmak üzere, oy çokluğuyla karar verildi.10/09/2025

-MUHALEFET ŞERHİ- Bilindiği ve yargısal içtihatlarla artık yerleşik hale geldiği üzere, 5684 sayılı yasanın 30/12.maddesine göre, Sigorta Tahkim Komisyonu'nca verilen kararlara karşı, koşullarının bulunması halinde temyiz kanun yoluna başvurulabilir.

HMK'nın 439.maddesine atıf yapılmadığından, hakem kararına karşı HMK'nın 439.maddesine dayanılarak iptal davası açılmasına yasal olanak bulunmamaktadır. (-bkz..Yargıtay 4. HD'nin 2021/14096 E 2022/7999 K sayılı kararı-)Ne var ki; somut olayda, davacı vekilinin talebi hakem kararının iptaline ilişkin olmayıp, hakem yargılamasının yenilenmesi istemine ilişkindir. Bu doğrultuda yapılan incelemede.

6100 sayılı HMK'nın 443/2.maddesinde hakem kararları için yargılamanın iadesi davasının mahkemede görüleceğinin belirtildiği, yine sigorta tahkim kararları dışındaki hakem kararlarının iptali davaları bakımından öngörülen ve kıyasen yargılamanın iadesini yapacak mahkeme yönünden de uygulanması gereken aynı kanunun 439/1.maddesinde tahkim yeri bölge adliye mahkemesinden söz edildiği, dolayısıyla yargılamanın iadesi davasında bölge adliye mahkemesinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla görevli olduğu sonucuna varılmış olup, açıklanan yasal hükümler çerçevesinde bu hususta tereddütte bulunmamaktadır.

Bu durumda; yargılamanın iadesi talebinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla Bölge Adliye Mahkemesince görülerek sonuçlandırılması gerekmektedir.Hal böyle olunca, mahkemece verilen görevsizlik kararına karşı istinaf başvurusunun reddi ile dava dosyasının Dairemizin ilk derece mahkemesi ekranına kaydının yapılarak yargılamaya devamla esas hakkında bir karar verilmesi gerekirken karara karşı yasa yolunun temyiz olduğu görüşünden hareketle dosyanın geri çevrilmesi yönündeki sayın çoğunluk görüşünü benimsemiyorum.12/09/2025