İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2025/885 K.2025/651

İlk derece mahkemesinin kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

KARAR Görülmekte olan dava. Kasko Sigorta Poliçesi kapsamında yapılan ödemenin, zarar sorumlusundan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmesinden sonra, davalıların avukatı tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.Dosyada yapılan incelemede. Davacı tarafından, davalıların murisi İbrahim Denizer aleyhine Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası kapsamında icra takibine başlandığı, itiraz üzereni ... mirasçıları aleyhine görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmıştır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 27/1. maddesi gereğince, gerçek kişiler yönünden maddi hukuk bakımından hak ehliyeti ve usul hukuku bakımından da taraf ehliyeti ölümle son bulur. Bu nedenle, davaya ölen tarafa karşı veya onun tarafından devam edilmesine imkan yoktur. Ölü kişi adına hüküm kurulamaz.

Yalnız öleni ilgilendiren, yani mirasçılara geçmeyen haklara ilişkin davalar, tarafın ölümü ile konusuz kalır. Yalnız ölen tarafı ilgilendirmeyen ve mirasçıların malvarlığı haklarını etkileyen davalar ise tarafın ölümü ile konusuz kalmaz, bu davalara, ölen tarafın mirasçıları tarafından veya ölen tarafın mirasçılarına karşı devam edilir. Ölüm ile birlikte vekalet ilişkisi de son bulur.

Yargılama süresince tarafların dava ve taraf ehliyetine sahip bulunması dava şartıdır (HMK.m. 114/1-d) Gerçek kişiler hayatta olduğu sürece taraf ehliyetine sahiptir. Gerçek kişilerin kişiliği ve bununla medeni haklardan istifade (hak) ehliyeti ölümle sona erer (TMK.m.28/1) Bu nedenle ölmüş olan kişinin taraf ehliyeti yoktur.

6100 sayılı HMK'nın 55. maddesi gereğince "Taraflardan birinin ölümü halinde mirasçılar, mirası kabul veya reddetmemiş ise, bu hususta kanunla belirlenen süreler geçinceye kadar dava ertelenir. Ancak, hakim gecikmesinde sakınca bulunan hallerde talep üzerine davayı takip için kayyım atanmasına karar verebilir." Bu hüküm mirasçıların malvarlığını etkileyen davalarda dikkate alınmalıdır.

Somut olayda davaya konu istek, malvarlığına ilişkin olup, mirasçıların mal varlığını etkilemektedir. Ayrıca ölenin mirasçılarının davaya dahil edilmemeleri HMK’nın 27. maddesinde düzenlenen hukuki dinlenilme hakkını da zedelemektedir.

O halde ölenin mirasçılarına karşı davaya devam edilmesi mümkün olduğundan davalı ...'in karar tarihinden önce 13/10/2024 tarihinde vefat ettiği gözetilerek mirasçılarına usulüne uygun olarak davetiye tebliğ edilip taraf teşkili sağlanarak, mirasçıların savunma ve delilleri toplanıp incelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, bunun yapılmamış olması yerinde olmamıştır.Bu durumda; istinaf başvurusunun bu yönüyle kabulü ile kararın HMK'nın 353/1-a/4.maddesi hükmü gereğince kaldırılmasına, işin esasına ilişkin istinaf başvuru sebeplerinin ise bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca, 1/İstinaf başvurusunun kabulü ile Bakırköy 4.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/837 esas, 2024/928 karar sayılı ve 20/11/2024 tarihli kararının HMK'nın 353/1-a/4.maddesi hükmü gereğince kaldırılmasına,2/Dosyanın belirtilen şekilde işlem, araştırma ve yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahkemesine gönderilmesine,3/İstinaf yasa yoluna başvuran davalı tarafça peşin olarak yatırıldığı anlaşılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde davalı tarafa iadesine,4/İstinaf incelemesinin dosya üzerinden yapılması nedeniyle, avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,