Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; vekil edeni sigorta şirketi nezdinde düzenlenen ...nolu....... sigortalı bulunan davalı şirkete ait ... plaka sayılı aracın kaza yerini terk eden ehliyetsiz sürücünün kusuru neticesinde meydana gelen 13/12/2019 günlü çift taraflı trafik kazasında, ..... plaka sayılı karşı araçta yolculuk etmekte bulunan ........ isimli şahsın yaralanması nedeniyle müvekkili şirket tarafından üçüncü kişi hak sahibi bu kişiye 83.430,50-TL tazminat ödemesi yapıldığını ve yapılan ödemenin rücuen tahsili amacıyla davalı şirket aleyhine İstanbul ........
İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, ancak bu takibin davalının itirazı üzerine durduğunu beyanla, davalı şirketin yapmış olduğu haksız itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili ise cevap dilekçesinde özetle;
dava konusu aracın mülkiyeti vekil edeni şirkete ait olmakla birlikte söz konusu bu aracın 09/07/2019 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesi ile ...A.Ş.'ye kiralandığını, kazanın da finansal kiralama sözleşmesinden sonra kiracının kullanımındayken meydana geldiğini ve zorunlu trafik sigortası yaptırma yükümlülüğünün Finansal Kiralama Sözleşmesi'nin 36.maddesi gereğince araç işleteni olan ...A.Ş.'ye ait olduğunu ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda iddia, savunma, toplanan deliller, araç kaydı, Finansal Kiralama Sözleşmesi, ...nolu ...
Poliçesi ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek;"... aracın kayden maliki davalı şirket ise de, aracın dosyaya sunulan finansal kiralama sözleşmesi ve sair deliller ile birlikte dava dışı ...A.Ş. Zilyetliğinde olduğu, trafik sigortasına ilişkin poliçe ödemesinin davalı tarafından değil dava dışı ...A.Ş.
Adına ....... tarafından yapıldığı, davalının poliçenin de tarafı olmadığı anlaşılmakla rücu koşulları oluşmadığından diğer bir ifadeyle davalının pasif husumeti bulunmadığı..." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.İstinaf nedenleri.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 95/2 maddesinde "işleten" kavramına değil, doğrudan "sigorta ettiren" (akid) sıfatına vurgu yapıldığı ve ...nolu Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigorta Poliçesi'nin sigorta ettireninin davalı şirket olduğu belirgin olduğu halde, hatalı bir takım değerlendirmeler neticesinde davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğuna yöneliktir.Dava;
trafik kazası neticesinde meydana gelen yaralanma nedeniyle, davacı... sigortacısı tarafından hak sahibi üçüncü kişiye ödenen tazminatın, olay yerini terk ve ehliyetname olmaksızın aracın sevk etme nedenine dayanılarak davalıdan rücuen tahsili amacıyla başlattığı icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.Dosyada yapılan incelemede.
Davacı sigorta şirket nezdinde düzenlenen .....poliçesi ile sigortalı olan ve davalıya ait bulunan ... plaka sayılı aracın, dava dışı sürücünün sevk ve idaresindeyken 13/12/2019 tarihinde...... plaka sayılı araçla çarpışması neticesinde meydana gelen trafik kazası sonucu........ isimli şahsın yaralanması nedeniyle davacı sigortacı tarafından 83.430,50-TL ödeme yapılmak zorunda kalındığı, sigortalı araç sürücüsünün ehliyetsiz olduğu, kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu bulunduğu ve kazadan sonra kaza yerini terk ettiği iddiasıyla davalı aleyhine rücuen tazminat talebiyle icra takibine geçildiği,
bu takibe karşı davalı şirket tarafından itiraz edilmesi üzerinde de eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nda sigortacının rücu hakkı, KTK'nın 95/2.maddesi ile ZMSS poliçesi genel şartlarında düzenlemeye tabi tutulmuştur.
2918 sayılı KTK'nın 95/2.maddesi uyarınca sigortacı; tazminat yükümlülüğünün azaltılması ve kaldırılmasına ilişkin halleri 3. kişilere karşı ileri süremeyeceğinden zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını ve indirilmesini sağlayabileceği oranda kendi sigorta ettirenine rücu edebilecektir.
Sözleşme ve yasa gereği sigorta ettirenine karşı defi hakkı bulunan sigortacı bu hakka dayanarak kendi sigortalısına dönebilmektedir.Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın 4 B maddesi uyarınca ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir.
B.4 maddesinde ise tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise, meydana gelen zararların teminat dışı olduğu açıkça belirlenmiştir. (-bknz.
Yargıtay 17. HD'nin 16/05/2019 gün, 2016/8353 Esas - 2019/6270 Karar sayılı ilamı-)Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları'nın rücuya ilişkin B-4. maddesinin (f) bendinde "Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması" hali rücu sebebi olarak düzenlenmiştir.
Bu rücu sebepleri tahdidi nitelikte olup genişletilmesi ve/veya sayılmayan başka bir nedenle rücu talebinde bulunulması da mümkün değildir.Açıklamalardan sonra somut olaya gelince, davacı ..... sigorta şirketi ile davalı sigortalı arasında kaza tarihini kapsayan geçerli bir... sigorta akti mevcuttur. Söz konusu sigorta sözleşmesinin tarafı.
Finansal Kiralama Sözleşmesi ile aracı tasarrufunda bulundurduğu ileri sürülen dava dışı (dava ihbar olunan) ...A.Ş. değil, davalı maliktir. Az yukarıda açıklandığı üzere.
KTK'nın 95/2.maddesine ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'na göre davacı sigorta şirketinin; ödediği tazminata ilişkin rücu talebini ancak akidine (-yani ... sigorta poliçesinin tarafı davalıya-) yöneltebilecek olması, rücuda işletenlik sıfatının değil, .... sigorta sözleşmesine taraf olmanın belirleyici olması ve ........
A.Ş.'nin (-poliçesi düzenleyen acenta) 07/08/2025 günlü cevabi yazısında her ne kadar söz konusu poliçenin ...A.Ş.'nin talebiyle düzenlendiği ve sigorta priminin de ...tarafından karşılandığı bildirilmiş ise de talep konusu poliçede sigortalı olarak davalı araç malikinin gösterildiği dikkate alındığında, poliçeyi düzenleyen acenta tarafından gönderilen cevabı yazıda işaret edilen hususların sigortalının araç maliki bulunan .....Anonim Şirketi olduğu sonucuna bir etkisinin bulunmaması, bu konunun ...ile araç maliki arasındaki iç ilişkiyi ilgilendirmesi karşısında;
ilk derece mahkemesinin davalıya husumet yöneltilemeyeceği yönündeki tespitinde ve bu tespite dayanan kararında isabet bulunmamaktadır. (-bkz.
Yargıtay 17.HD'nin 2018/1410 Esas, 2018/4696 Karar sayılı ilamı-)Bu durumda, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın esasına girilerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken bunun yapılmamış olması hatalı olmakla; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesince verilen kararın HMK.m.353/1-a/6 hükmü uyarınca kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca,
1/Davacı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle KABULÜ ile, İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ........../09/2025 tarih ve 2022/..... Esas - 2025/......... Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a/6 madde hükmü uyarınca KALDIRILMASINA,
2/Dosyanın belirtilen şekilde işlem, araştırma ve yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3/İstinaf yasa yoluna başvuran davacı tarafından peşin olarak yatırıldığı anlaşılan 615,40-TL istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine İADESİNE,
4/İstinaf incelemesinin dosya üzerinden yapılması nedeniyle, avukatlık ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5/İstinaf yasa yoluna başvuran davacı sigorta şirketi tarafından istinaf aşamasında yapılan diğer yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek müteakip kararda dikkate alınmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 353/1-a madde hükmü uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.12/03/2026