İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2018/2274 K.2020/3672

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 08/11/2010 tarihinde geçirmiş olduğu çift taraflı yaralanmalı trafik kazasında ağır derecede yaralı olarak malul kaldığını, davalıların kazaya karışan araçların trafik sigortacısı olduğunu belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla geçici ve kalıcı maluliyet tazminatı 1.000 TL'nin başvuru tarihi 17/08/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsilini talep etmiş olup, bilahare talebini 14/02/2018 tarihli dilekçesi ile 81.843,40 TL olarak dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tahsili olarak ıslah etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile; kabul anlamına gelmemek kaydıyla sigortalısının kusuru ve poliçe teminat limiti oranında sorumlu olabileceklerini, KTK 109 maddesi uyarınca talebin zaman aşımına uğradığını, davaya konu tazminat bedelinin kendi sorumluluk tutarına düşen miktarı ödediklerini, ayrıca davacının başında kaskı olmadığından müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, kusurun tespiti için ATK trafik ihtisas dairesinden maluliyet yönünden de üniversite hastanelerinden ya da adli tıptan rapor alınması gerektiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile.

KTK 109 maddesi uyarınca talebin zaman aşımına uğradığını, ceza dosyasında şikayetçi olunmadığını, kendilerine başvuru yapılmışsa da eksik evrak nedeniyle ödeme yapılmadığını, maluliyet ve kusur yönünden ATK'dan rapor alınması gerektiğini, müvekkilinin kabul anlamına gelmemek kaydıyla kusur ve poliçe teminat limiti kapsamında sorumlu olduğunu, SGK tarafından yapılan ödeme varsa mahsubu gerektiğini, öte yandan davacının istihap haddini aşarak binmiş olduğu motosiklette kask ve diğer korunmak ekipmanlarını takmadığını,

ayrıca hatır taşımasının da değerlendirilmesi gerektiğini beyan ederek davanın reddini savunmuştur.Mahkeme tarafından yapılan yargılamada; "davanın kısmen kabulü ile davalı .... yönünden 55.233,90 TL; diğer davalı ... yönünden hatır indirimi nazara alınarak 26.609,50 TL'den %20 indirim yapılarak 21.287,60 TL olmak üzere toplamda 76.521,50 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak yasal faiziyle birlikte KTK'nın 88.maddesi uyarınca davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine", karar verilmiş,

bu karara karşı davalı ... vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.Davalı .... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kazaya karışan aracın tipine bakıldığında üç yolcu taşıma kapasitesinin olmadığının, güvenli sürüş için koruyucu elbise ve kasklarının kaza anında olup olmadığının hükme esas olacak şekilde değerlendirilmemiş olmasının istinaf nedeni olduğunu yani hatır taşıması indirimi ile birlikte müterafik kusur indiriminin de yapılması gerektiğini, mali mesuliyet sigortası genel şartlarına bakıldığında istiap haddinin aşılması halinde meydana gelen zararların teminat dışı olduğunun hükme bağlandığını,

müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, lehlerine vekalet ücretine hükmedilmemiş bulunmasının usul ve yasa aykırı olduğunu, harcın ıslaha göre eksik hesaplandığı belirterek istinaf talep etmiştir.

Dava, trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Dosya kapsamından, 08/11/2010 tarihinde Mehmet Dursun'un sevk ve idaresinde bulunan davalı ....'ye zmms sigortalı .... plakalı kamyonet ile davacının yolcu olarak bulunduğu ... sevk ve idaresindeki diğer davalı ....'ye zmms sigortalı ... plakalı motosikletin çarpışması ile gerçekleşen trafik kazası neticesinde,

davacının yaralandığı ve bu yaralanma nedeniyle maddi tazminat talep edildiği anlaşılmaktadır. Hatır taşıması bir kimseyi ücretsiz olarak ve bir karşılık almadan ve bir yararı bulunmadan taşıma halidir. Yani hatır için taşımada taşımanın karşılıksız olması veya alınan karşılığın önemsiz olması gerekir.

Taşıma, işletenin veya sürücünün değil taşınanın yararına olmalıdır.Müterafik kusur ise; aynı şartlar altındaki makul, dürüst ve ortalama bir kişinin, kendi menfaati icabı, zarara uğramamak için kaçınacağı veya kaçınması gereken bir davranış tarzını ifade etmektedir. (EREN, Fikret, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Y. 2015. S.

582)Müterafik kusur indiriminde her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.

Davalı ... vekili davacının kask takmamış olması ve araç istiap haddini aşacak biçimde yolculuk etmesi nedeniyle müterafik kusurlu olduğunu cevap dilekçesinde ileri sürmüş, mahkeme tarafından kask takılmamış olmasına ilişkin gerekçede değerlendirme yapılmış ise de istiap haddinin aşılmış olmasına ilişkin itiraz hakkında herhangi bir inceleme ve irdeleme yapılmamıştır.Kazaya ilişkin tutulan davacının yaralanmasının bacak bölgesinden olması,

trafik kazası tespit tutanağında davacının yolcu olarak bulunduğu motosiklette kask takmadığına ilişkin bir saptama bulunmaması kaldı ki aksinin davalı tarafça da ispat edilememiş olması karşısında kask takılmamış olması nedeniyle müterafik kusura yönelik istinaf itirazının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

Ancak davacının yolcu olarak bulunduğu motosikletin niteliği ve kapasitesine göre, istiap haddini aşacak biçimde yolcu taşıyıp taşımadığı ve bu durumun zararın doğumu ya da artmasında etkili olup olmadığının, gerektiğinde uzman bilirkişiden rapor da alınarak irdelenmesi ve istiap haddinin aşıldığının tespiti halinde, BK'nun 44. maddesi (TBK 52. md.) uyarınca maddi tazminattan makul oranda hakkaniyete uygun indirim gerekip gerekmediğinin tartışılması, varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi eksik incelemeye dayalı olmuştur.

Kabule göre de hatır taşıması nedeniyle tazminattan indirilen miktar, yasal düzenlemelerden kaynaklanan hakkaniyet ve takdiri indirim mahiyetinde olduğundan istinaf talep eden davalı lehine bu kısım üzerinden vekalet ücretine hükmedilmemiş olmasında usul ve yasaya aykırılık yoktur.

Ancak davalı ...Ş.'nin aleyhine kabul edilen miktar olan 21.287,60 TL üzerinden hesaplanan ilam harcından diğer davalı ile birlikte müteselsilen sorumlu tutulması gerekirken, kabul edilen dava değerinin tamamı üzerinden (76.521,50 TL) hesaplanan ilam harcından sorumlu tutulması doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, davalı .... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.