İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2019/1823 K.2021/1825

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile. İETT şoförü ...'nun 25/11/2014 tarihinde ... plakalı araç ile kırmızı ışıkta duramayarak yaya geçidinden geçen müvekkillerinin murisi ...'ye çarparak ölümüne neden olduğunu, meydana gelen kazada davalının tam kusurlu olduğunu, ... plakalı aracın ...

A.Ş adına kayıtlı olduğunu, davalı ... sigorta A.Ş'nin ZMMS ile sigortalısı olduğunu, bu sebeple bu davalıların da sorumluluklarının bulunduğunu, murisin emekli olup, aylık 1.213,94 TL emekli maaşı aldığını, vefaat ettiğinde 72 yaşında olduğunu, müvekkillerinin SGK tarafından ölüm aylığı bağlandığını, müvekkili ...nin muris ...'nin desteğinden yoksun kaldığını, diğer müvekkillerinin murisin ölümünden dolayı acı ve üzüntü yaşadıklarını, belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000 TL maddi tazminatın davalı ...

Sigorta A.Ş 'den poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere olay tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'ye verilmesine, davacı eş ... için 50.000 TL diğer davacıların her biri için 30.000 TL olmak üzere toplam 170.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar İETT ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı İETT vekili davaya karşı cevabında, kazaya karışan aracın müvekkili idareye ait olduğunu, ancak sürücünün kazada kusuru olmadığını, maddi ve manevi tazminatın fahiş olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir. Davalı ...

Sigorta A.Ş vekili davaya karşı cevabında, kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ... sayılı poliçe ile ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun poliçedeki limit ile sınırlı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili davaya karşı cevabında, davanın haksız açıldığını, müvekkilinin meydana gelen kazada kusurunun olmadığını, talep edilen tazminatın fahiş olduğunu, müvekkilinin aleyhine Bakırköy 38. ASCM 'nin 2014/913 Esas sayılı dosyasında açılan davada beraat ettiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "63.366,38 TL'nin ... sigorta yönünden dava tarihi 29/05/2015, diğer davalılar 24/11/2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılardan ...'ye verilmesine, ... için 7.500 TL, ... için 3.000 TL , ... için 3.000 TL, ... için 3.000 TL, ... için 3.000 TL manevi tazminatın davalılardan ...

Sigorta A.Ş dışındaki davalılardan kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsili ile bu davacılara verilmesine, bakiye kısma ilişkin taleplerin reddine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davacılar vekili, davalı ... vekili ve davalı İETT İşletmeleri Genel Müdürlüğü vekili istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dosya içerisinde bulunan bilirkişi kusur raporuna göre davalı sürücü ...'nun tamamen kusurlu olduğunu, bu nedenle davacıların her biri lehine hükmedilen manevi tazminat miktarının çok düşük takdir edildiğini, reddedilen manevi tazminatlar bakımından davalılar lehine hükmedilen vekalet ücretleri miktar olarak hatalı bir şekilde yüksek hesaplandığını, davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemeyeceğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkilinin kazada hiçbir kusurunun bulunmadığını, bilirkişi raporunda, davaya konu olayın oluş şekli hususundaki tespitlere katılmadıklarını, davacı müteveffanın emekli maaşını aldığı için maddi tazminat hesaplanamayacağını, merhumun kazancı tespit edilemediği için asgari ücret üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini, merhumun kaza esnasında emekli olması nedeniyle davacı eşe dul emeklilik aylığı bağlandığından başka tazminat alamayacağını, davacılar lehine hükmedilen manevi tazminatın çok yüksek olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Davalı ...

Genel Müdürlüğü vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkili idarenin kazada hiçbir kusurunun bulunmadığını, bilirkişi raporuna itirazlarının dikkate alınmadan hüküm kurulmasına itiraz ettiklerini, bilirkişinin kazanın oluş şekli ile ilgili kanaatine yapmış oldukları itirazların dikkate alınmadığını, davacı müteveffanın emekli maaşını aldığı için maddi tazminat hesaplanamayacağını, merhumun kazancı hususunda dosya kapsamında somut deliller bulunmadığını, davacılar lehine hükmedilen manevi tazminatın çok yüksek olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır. Dosya kapsamından 25/11/2014 tarihinde davalı ...

Genel Müdürlüğü'ne ait ve davalı şirkete trafik sigortalı, davalı sürücü ...'nun sevk ve idaresindeki ... plakalı otobüsün yaya olan ...'ye çarpması ile meydana gelen trafik kazasında ...'nin vefat ettiği, olay nedeniyle desteklerini kaybeden davacıların maddi ve manevi tazminat talep ettiği anlaşılmaktadır. Kaza tespit tutanağında, davalı sürücünün yeşil ışıkta geçtiğini beyan etmesi yayanın da hastaneye kaldırılması sebebiyle kusur belirlemesi yapılamadığı belirtilmiştir.

Ceza Mahkemesinde araç içi kamera kayıtları bilirkişi marifetiyle çözümü yaptırılarak dosya içine alınmış ve ATK Trafik İhtisas Dairesi'nden kusur raporu alınmıştır. Adli Tıp Kurumu mevcut verilere göre araç sürücüsü veya yayanın hangisinin yeşil trafik lambasında geçiş yaptığı hususunda tereddüte düşüldüğünden bu hususun takdirini mahkemeye bırakmak üzere alternatifli rapor tanzim etmiş ve kırmızı ışıkta geçen kim ise ona asli ve tam kusur vermiştir.

Ceza Mahkemesince sanık lehine yorum yapılarak beraat kararı verilmiş, temyiz edilmediğinden kesinleşmiştir. İlk Derece Mahkemesince trafik ışıklarının davalı sürücüye mi yoksa müteveffa yaya mı kırmızı yandığının belirlenmesi için Adli Bilişim uzmanından teknik rapor alınmış, bilirkişi ışıkların yansımasına göre yorum yaparak davalı sürücünün kırmızı ışıkta geçtiği belirlemesinde bulunmuş kamera görüntüsünün çıktılarını raporuna eklemiştir.

İlk Derece Mahkemesince Karayolları Trafik Fen Heyetinden alınan kusur bilirkişi raporunda davalı sürücünün kırmızı ışıkta geçtiği kanaatine vararak tam kusurlu olduğu bildirilmiştir.

Bu durumda adli bilişim uzmanı bilirkişi raporunun teknik incelemesi ile de davalı sürücünün kırmızı ışıkta geçtiğinin belirlenmiş olmasına göre Karayolları Trafik Fen Heyetinden alınan rapora itibar edilerek davalı sürücünün tam kusurlu olarak kabul edilmesinde oluş ve KTK hükümlerine aykırılık görülmemiştir.

Dosya kapsamından hükme esas alınan aktüerya ek raporunun istinaf talep eden davalı ... vekiline HMK 281. maddesi gereğince ihtarat içeren tebligat ile tebliğ edildiği halde davalının süresi içerisinde rapora itiraz etmediği anlaşılmaktadır.

Bu durumda HMK'nın 281. maddesi çerçevesinde aktüerya ek raporunda ki hesaplama bakımından davacı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu gibi HMK'nın 357/1. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemesince re'sen göz önünde tutulacaklar dışında İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddialar ve savunmalar dinlemeyeceğinden davalı ... vekilinin aktüerya raporunda ki hesaplamaya ilişkin istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

İlk Derece Mahkemesince tazminat hesaplamasında kök rapora itiraz üzerine alınan ek raporda kaza tarihinden hesap tarihine kadar olan Bilinen Dönem hesabında, müteveffanın emekli olduğu göz önünde bulundurularak ve bilinmeyen dönem pasif emeklilik dönemi tanımı ile birleştirilerek, bilinen dönem içinde yer alan ilgili dönemler itibariyle asgari geçim indirimi hariç net asgari ücretler kullanılarak,

beklenen yaşam süresi kaza tarihi olarak düzeltilerek müteveffanın geliri net asgari ücret üzerinden rapor tanzim tarihinde geçerli asgari geçim indirimi hariç net asgari ücret üzerinden alınarak yerleşik yargıtay içtihatlarında benimsenen yöntem ve ilkelere göre tazminat hesaplaması yapılmış olmasında ve İlk Derece Mahkemesince de bu rapora göre karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından davalı İETT vekilinin istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2012/15719 Esas ve 2013/15639 Karar sayılı kararında da açıklandığı üzere hesaplanan tazminattan davacılara bağlanan dul ve yetim aylıklarının mahsup edilmesi mümkün olmadığı gibi dul aylığı bağlanması, destekten yoksun kalma tazminatı talep etme hakkını sona erdirmeyeceğinden davacıya dul aylığı bağlanmış olmasına; meydana gelen kaza trafik iş kazası olmadığından peşin sermaye değerli gelir bağlanıp bağlanmadığının sorulmamış olmasına değinen istinaf talepleri de yerinde görülmemiştir.

TBK'nın "manevi tazminat" başlıklı 56/2.maddesinde "Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.” şeklinde düzenleme yer almaktadır.

Somut uyuşmazlıkta olay tarihi, kazanın oluş şekli, kusur durumu, tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları, manevi tazminatın belirlenmesine hakim ilkeler ile İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesi birlikte değerlendirildiğinde, davacılar lehine verilen manevi tazminat miktarının bir miktar az olduğu kanaatine varıldığından bu yöne değinen davacılar vekili istinaf talebi de yerinde görülmüş ve aşağıda yazılı miktarlarda manevi tazminata hükmedilmiştir.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 10/2.maddesi gereğince manevi tazminat davasının kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez.

İlk Derece Mahkemesince bu hükme aykırı olarak kabul edilen manevi tazminat miktarı üzerinden davacılar lehine hükmedilen vekalet ücretini aşan şekilde davalılar lehine vekalet ücreti hükmedilmiş olması doğru olmadığından davacılar vekilinin bu yöne değinen istinaf talebinin kabulüne ve hükmün vekalet ücreti bakımından düzeltilmesine karar verilmesi gerekmiştir. Bu nedenle. HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, davacılar vekili, davalı ... vekili ve davalı ...

Genel Müdürlüğü vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.