İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2019/2803 K.2021/2087

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

09/01/2016 günü saat 01.55 sıralarında sürücü ...'ın sevk ve idaresinde ki ... plakalı otobüs ile İstanbul'dan Balıkesir'in Edremit ilçesine biletli yolcu taşımacılığı yaparken, Balıkesir istikametinden Edremit istikametine seyir halindeyken km 22+350'ye geldiğinde aracının direksiyon hakimiyetini kaybederek yol aşıp takla atarak ormanlık alan içine araçlara çarparak durması neticesinde araçta yolcu konumunda bulunan ve davacıların desteği olan ...'ın ölmesine neden olan, tek taraflı ölümlü yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini,

olayla ilgili olarak kolluk kuvvetlerince tutulan kaza tespit tutunağına göre tek taraflı kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ...'ın araçların hızını yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartalara uydurmamak kuralını ihlal ettiğinden bahisle asli ve tamamen kusurlu olduğunun tespit edildiğini, olaya karışan ... plakalı aracın kaza tarihini kapsar Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası bulunmadığından davayı güvence hesabına açtıklarını, davalı kurumun dava tarihinden itibaren poliçe limitleri dahilinde hükmedilecek tazminattan sorumlu olduğunu,

davalı tarafın dava öncesinde koltuk sigortası ile ilgili olarak başvuruyu kazanın bir insan kaçaklığı faaliyeti sırasında olduğunu belirtip reddettiğini ancak söz konusu kazanın ücretli bir taşıma sırasında meydana geldiğini ileri sürerek davacılara muris ...'ı kaybetmelerinden dolayı Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası kapsamında ve zorunlu olan sigortanın olmaması nedeniyle 1.000 TL maddi tazminatın davalı ...ndan tahsili ile davacılara verilmesine, hükmedilecek tazminatlara dava tarihinden itibaren avans faiz uygulanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı ıslah dilekçesi ile talebini 175.000,00 TL'ye yükseltmiştir. Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle.

Davanın 1.000 TL olarak belirsiz alacak davası şeklinde açıldığını, dava konusu Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Sigortası tazminatının maktu olduğunu hiç bir hesaplamaya gerek olmadığının tespit edilebileceğini, davacının talebi net olmadığından dava dilekçesinin iptalinin gerektiğini, davacı tarafından söz konusu kaza ile ilgili davalı kuruma başvuru yapılmadığını, dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın kaçak yolla ülke dışına gitmek isteyen şahısları taşımak amacıyla taşımacılık yapmakta olduğunu, davaya konu taşımanın yasa kapsamında bir taşıma olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın kabulüne " karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın kaçak yolla ülke dışına gitmek isteyen şahısları taşımak amacıyla taşımacılık yapmakta olup yapılan taşımacılığın Kanunun 17. Maddesinde öngörülen şehirlerarası ticari bir yolculuk kapsamında olmadığını, bu sebeple yapılan yolcu taşımaları ilgili mevzuat gereği Zorunlu Ferdi Koltuk Sigortasına tabii bulunmadığından davacı yanın davasının reddinin gerektiğini, öte yandan Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları A.4 ve Taşımacılık Sigortası Genel Şartları A.5 İ maddeli cürüm işlerken doğan zararları teminat dışı haller arasında saydığını,

talep konusu zararın da dosya kapsamı ile sabit olduğundan bur suç işlerken insan kaçakçılığı yapıldığı sırada meydana geldiğinden Genel Şartlar gereği sigorta teminat dışında kaldığını, yabancı uyruklu kişilerin taşımacılık veya koltuk sigortasına tabiyetinin olmadığını istiab haddinin aşılmış olup müterafik kusurun söz konusu olduğunu, faiz türünün hatalı olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.

09/01/2016 günü saat 01.55 sıralarında sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı otobüs ile İstanbul'dan Balıkesir'in Edremit ilçesine yolcu taşırken Balıkesir istikametinden Edremit istikametine seyir halindeyken km 22+350'ye geldiğinde aracının direksiyon hakimiyetini kaybederek, yol aşıp takla atarak ormanlık alan içine girip çarparak durması neticesinde, tek taraflı ölümlü yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, araçta yolcu konumunda bulunan ve davacıların desteği olduğu belirtilen ...'ın öldüğü,

olaya karışan ... plakalı aracın kaza tarihini kapsar Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası bulunmadığından davacıların ...'a karşı belirtilen sigorta kapsamında maddi tazminat talebi ile eldeki davayı açtıkları anlaşılmıştır. Kazaya karışan aracın ZMMS poliçesinin 16/07/2015-2016 dönemi için ... Sigorta A.Ş tarafından düzenlendiği sigortalı olarak ... Ltd. Şti olduğu, Kaza Tespit Tutanağında da malik olarak bu şirketin gösterildiği görülmüştür.

Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası, yolculuğun başlangıcından bitişine kadar, otobüsün içinde veya dışında, otobüs hareket halinde iken veya değilken, yolculuk sırasında veya bekleme, duraklama ve mola yerlerinde karşılaşılabilecek her türlü kazalara karşı, sigortalılar (yolcular, sürücüler ve yardımcılar) yararına taşımacı tarafından yaptırılması zorunlu bir kaza (can) sigortası olup, kazanın oluşunda taşımacının yada sürücü ve yardımcılarının bir kusurları bulunmasa bile,

ölümlerde sigorta poliçesinde yazılı tutarın tamamı, bir zarar (destekten yoksunluk) hesabı yapılmaksızın, ölen kişinin mirasçılarına eksiksiz ve kesintisiz olarak; yaralanmalarda beden gücü kayıp oranına göre zarar gören kişilere ödenir. Ödenecek tazminat miktarı yönünden “zarar sigortası - tutar (meblağ) sigortası” ayrımında Zorunlu Koltuk Sigortası bir “tutar (meblağ) sigortası”dır.

Zarar sigortasında sigortacının ödeyeceği tutar, “sigorta değeri” ya da “sigorta poliçesinde yazılı tutar” olmayıp, sigortalının ya da üçüncü kişinin uğradığı “zararın tutarı”dır. Meblağ sigortasında ise, sigortacı, sigorta ettirilen kişinin zarara uğraması durumunda, somut zarar ne olursa olsun, sigorta sözleşmesinde belirlenen tutarı (meblağı), başka bir deyişle, sigorta poliçesinde yazılı olan “sigorta bedelini” eksiksiz ve tam ödemek zorundadır. Somut uyuşmazlıkta.

Davacılar kazayı yapan aracın zorunlu koltuk ferdi sigortası yaptırması gerektiği halde yaptırmamış olması nedeniyle bu sigorta kapsamında davalı ...ndan tazminat talep etmektedirler.

Davacının desteğinin yolcu olarak bulunduğu araç trafik kaydında otobüs olarak kayıtlı bulunup, davacının desteği dahil aynı araç içerisindeki diğer kişilerin Suriye uyruklu oldukları araçta toplam 56 kişinin bulunduğu olay mahallinde kolluk güçlerince düzenlenen otobüs inceleme tutanağında bagajda çanta ve poşetler içinde çok sayıda şişme can yeleklerinin bulunduğu ancak Edremit Cumhuriyet Başsavcılığınca olay ile ilgili olarak kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin karar verildiği anlaşılmaktadır.

İlk Derece Mahkemesince kazaya sebebiyet veren aracın 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları kapsamında yetki belgesi bulunup bulunmadığının ve yine dava dilekçesi anlatımında bahsedilen biletli yolcu taşımacılığı iddiası kapsamında ve istiab haddinin aşılması nedeniyle kazanın meydana gelip gelmediği araştırılmaksızın ve dosyada bulunan deliller değerlendirilmeksizin karar verilmiş olması eksik incelemeye dayalı olmuştur.

O halde mahkemece yapılması gereken, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları kapsamında kazaya sebebiyet veren aracın ticari taşıma için yetki belgesi, ruhsatı olup olmadığı, varsa hangi güzergahta taşıma izni olduğu, hangi terminalleri kullandığı, davacıların desteğinin biletli yolcu olup olmadığının gerekirse işletenin defterleri de incelenmek suretiyle araştırılması,

Edremit Cumhuriyet Başsavcılığınca olay ile ilgili soruşturma dosyasının ve konusu aynı olan İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2016/817 e., 2017/ 338 k. sayılı davalı kurum lehine kurulan kararın Yargıtay 17. Hukuk Dairesi tarafından onandığı davalı tarafından istinaf dilekçesinde belirtilmiş olduğundan bu dosyanın da kesinleşmiş olması halinde kuvvetli delil niteliğini taşıyıp taşımadığı açısından incelenmesi ile taleplerin teminat dışı olup olmadığı belirlenerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.