İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2019/3642 K.2019/4153

Yukarıda yazılı Sigorta Tahkim Komisyonu/İtiraz Hakem Heyeti kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurusunda, 25.07.2017 tarihinde davalı ... şirketine sigortalı, ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile davacının sevk ve idaresindeki tescilsiz motosikletin çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacının yaralandığını, kazanın oluşumunda ... tam kusurlu olduğunu, davalı ... şirketinin müvekkiline 20.195,25 TL ödeme yaptığını, yapılan ödemenin eksik olduğunu, ek tazminat için yaptıkları başvurunun davalı tarafından yerine getirilmediğini,

başvuranın maluliyet oranını %13 olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL maluliyet tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili ıslah ile talebini 49.783,24 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, müvekkili tarafından 04.10.2018 tarihinde 20.195,25 TL tazminatın davacıya ödendiğini, yapılan ödeme neticesinde müvekkili şirketin sorumluluğunun kalmadığını, mesnetsiz ve sebepsiz zenginleşmeye yol açacak nitelikte olduğunu belirterek talebin reddine karar verilmesini talep etmiştir.Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından;

"başvurunun kabulü ile 49.783,24 TL'nin 04.10.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak başvuru sahibine verilmesine" karar verilmiş, karara davalı vekili tarafından itiraz edilmiş, İtiraz Hakem Heyeti "davalı vekilinin itirazlarının kabulüne, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına, başvurunun usulden reddine, konusuz kalan diğer itirazlar hakkında karar verilmesine yer olmadığına" karar vermiştir.

Bu karar davacı vekilince istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde.

Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesinden alınan raporun Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümleri kapsamında tanzim edildiğini, bahse konu raporun davalıya gönderildiğini, alınan raporda bir ihtilaf olması halinde yeniden rapor alınması için Üniversite Hastanelerinin Tıp Fakültesi Adlı Tıp Anabilim Dalı Başkanlığına gönderildiğini, yargıtay kararları doğrultusunda yönetmelik hükümlerine uygun olarak rapor alınmış iken başvurunun usulden reddedilmesinin hatalı olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava yaralamalı trafik kazasından kaynaklanan sürekli iş göremezlik tazminatı istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İHH tarafından verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/13.maddesinin "Komisyona gidilebilmesi için, sigortacılık yapan kuruluşla uyuşmazlığa düşen kişinin, uyuşmazlığa konu teşkil eden olay ile ilgili olarak sigortacılık yapan kuruluşa gerekli başvuruları yapmış ve talebinin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlandığını belgelemiş olması gerekir.

Sigortacılık yapan kuruluşun, başvuru tarihinden itibaren onbeş iş günü içinde yazılı olarak cevap vermemesi de Komisyona başvuru için yeterlidir." hükmü ile Sigorta Tahkime başvuru için Sigorta şirketine başvurulması zorunlu hale getirilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesinde 6704 sayılı Kanun'un 5. maddesiyle değişiklik yapılarak, zarar görenin, dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerektiği düzenlenmiş, aynı değişiklikle Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabileceği veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabileceği belirtilmiştir.

6704 sayılı Kanun'un 26.04.2016 tarih, 29695 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanması ile yayım tarihi olan 26.04.2016 tarihinden itibaren KTK'nın 97. maddesinde yapılan değişiklik yürürlüğe girmiştir. Sigorta kuruluşuna yazılı başvuru halinde eklenmesi gereken belgelere madde metninde açıkça yer verilmemiş.

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.2.2.1 maddesinde ise kaza veya zararın tespit edilebilmesi için gerekli tüm belgeler ifadesi kullanılarak tek tek belgelerin sayılması yoluna gidilmemiştir. Ayrıca sigortacının hak sahibinden münhasıran hak sahibinin tazminat hakkını etkileyen bilgi ve belgeleri talep edebileceği düzenlenmiştir. Bu düzenleme sigorta şirketi için belirlenen sekiz günlük ödeme süresinin başlangıcı için önem taşıyacaktır.

Yasal değişiklikle birlikte, artık mahkemede/tahkimde dava açılmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuru yapılması zorunlu hale getirilmiştir. KTK'nın 97. maddesi ile getirilen bu başvuru koşulu HMK’nın “dava şartlarını” düzenleyen 114/2. maddesinde yer alan "Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır." hükmü kapsamında özel bir dava şartıdır.

Dava şartları, davanın esası hakkındaki yargılamanın devamı için gerekli olan şartlar olup, davanın açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan kamu düzeni ile ilgili zorunlu koşullardır. HMK'nın 115/2 maddesi uyarınca mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir.

Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder. KTK'nın 97. maddesi ile getirilen Sigorta şirketine başvuru koşulu da mahiyeti itibariyle eksik evrakların tamamlanması ya da dava tarihinden sonra başvuru yapılması suretiyle her zaman giderilmesi mümkün olduğundan usul ekonomisi ilkesi gereğince tamamlanabilir bir dava şartı niteliğinde olduğunun kabulü gerekir.

Nitekim Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 11/12/2018 tarih, 2018/4932 Esas ve 2018/12056 Karar sayılı kararında "Dairemiz uygulamalarında sigorta davalarında örneğin dain-mürtehinden muvafakat alınması, İİK'nin 277. maddesinden kaynaklanan davada "aciz belgesi" gibi dava şartı ibrazı olarak kabul edilen hususlar bu eksiklik varsa dava usulden red edilmemekte bu eksiklik tamamlatılmaktadır.

Somut olayda davacılar destek zararının tazmini için Güvence Hesabı’na yazılı olarak başvurmadan doğrudan doğruya dava açmış iseler de, salt yazılı başvuru hususu belirli bir süre verilerek tamamlanabilecek dava şartı niteliğinde olmakla, mahkemece davacılara davalı ...ya yazılı müracaat etmeleri için kesin süre verilerek yukarıdaki açıklamalar ışığında sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği " yönünde karar verilerek KTK'nın 97. maddesinde getirilen başvuru koşulunun tamamlanabilir dava şartı olduğu kabul edilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, başvuru tarihi itibariyle 2918 sayılı KTK'nın 97. maddesinde yapılan değişiklik yürürlükte olup başvuru tarihinden önce davalı ...

Şirketine başvuru yapıldığı halde sigorta şirketi tarafından maluliyet raporuna ilişkin eksiklik bildirildiğine ilişkin bir belge sunulmamıştır.İHH tarafından " mevzuata uygun maluliyet raporunun dosyaya temini bakımından başvuru sahibinin yetkili sağlık kuruluşuna sevki ve maluliyet raporunun hazırlanması akabinde de yeni aktüer hesabı hazırlattırılması gerekmektedir.

Ara kararların ve raporların tebliğ süreleri ile birlikte nazara alındığında, iki aylık süre ile sınırlı itiraz yargılaması aşamasında bu işlemlerin tamamının ikmali de mümkün değildir.

Sunulan rapor herhangi bir yargı mercii görevlendirilmesi olmaksızın tek taraflı başvuru ile alınmış bir rapor olup ZMMS Genel Şartları gereği Özürlülük Ölçütü Yönetmeliği hükümlerine göre hazırlanmış "engellik sağlık kurulu raporu" niteliğinde bulunmadığı, raporun kaza tarihi olan 25/07/2017 tarihinden 6 ay sonra düzenlendiği anlaşılmaktadır. Uygulamada sağlık kurulu raporları iyileşme süresi nazara alınarak 1 seneden önce düzenlenmemektedir...

Sunulan raporun ZMMS Genel Şartları gereği başvuruda sunulması gereken sağlık kurulu raporu niteliğinde bulunmaması " gerekçesi ile başvurunun usulden reddine karar verilmiştir. Oysa Sigorta Şirketine yapılan başvuru üzerine belirtilen hususa ilişkin bir eksiklik bildirilmemiştir.

Bu durumda Sigorta Şirketi tarafından bir eksiklik bildirilmediği halde başvuran tarafından alınan sağlık raporunun olay tarihinde yürürlükte bulunan Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenmemiş olmasının KTK'nın 97.maddesinde düzenlenen başvuru koşulunun yerine getirilmediği şeklinde yapılacak geniş bir yorum gerek Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6. maddesi, gerekse Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 36. maddesinde teminat altına alınan hak arama özgürlüğünün ihlali sonucunu doğurur.

Hak arama özgürlüğü, yargıya ulaşılabilirlik ve haklarını mahkeme/tahkim önünde ileri sürmek isteyen herkese aşılması güç bir engelle karşılaşmaksızın, bu yola başvurma imkanının sağlanması anlamına gelir.

Tamamlanabilir dava şartı niteliğinde ki bir hususun eksik/ hatalı yerine getirilmiş olması halinde eksiliği gidermek üzere kesin mehil verilmeksizin başvuru koşulunun yerine getirilmediği kabul edilerek usulden red kararı verilmesi yargıya ulaşılabilirliğe engel mahiyette olacaktır.

Kaldı ki hakem heyeti önüne gelen bir uyuşmazlıkta HMK'nın 281/2-3.maddesi gereğince denetim yaparak resen maluliyet raporunda ki eksiklik veya belirsizliğin tamamlanması için ara karar kurularak başvuran vekiline mehil verilebilir. İHH tarafından inceleme süresi dolmaksızın sürenin yetmeyeceği gerekçesi ile usulden ret kararı verilmiş olması da doğru olmamıştır. Bu durumda İHH tarafından, davalı ...

Şirketine yapılan başvuruya 15 günlük cevap süresi içerisinde cevap verilmediğinden başvurunun sonuçsuz kaldığı ve KTK'nın 97. maddesi ile getirilen başvuru koşulunun yerine getirildiği ve olumsuz sonuçlandığı ve buna bağlı olarak 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/13.maddesinde ki başvuru koşulunun da yerine getirildiği kabul edilerek, davalı vekilinin UHH kararına karşı diğer itirazları incelenerek karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde usulden red kararı verilmiş olması doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca İtiraz Hakem Heyeti kararının kaldırılarak dosyanın Sigorta Tahkim Komisyonuna iadesi için mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.