İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2020/747 K.2020/3819

Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/757 E. ve 2016/1314 K. sayılı dosyası kapsamında verilen karara karşı, davacılar, davalı ... ve davalı ... tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, dosyanın Dairemize tevzi edilmesi sonucu, Dairemiz Heyetince yapılan müzakeresi sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'a ait, davalı ...'ın sevk ve idaresinde olan servis aracının, müvekkillerinin murisi ...'a çarpması neticesinde, ...'nın vefat ettiğini, müvekkillerinin, murisin anne, babası ve kardeşleri olduklarını, kazanın meydana gelmesinde, sürücü ... ve rehber olan ...'ın %100 kusurlu olduklarını, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin, servis aracının ZMM Sigortasını yaptığını, davalı ...

Sigorta A.Ş'nin ise ferdi kaza sigortasını yaptığını belirterek müvekkili ... için 15.000,00 TL, anne ... için 15.000,00 TL maddi olmak üzere toplam 30.000,00 TL maddi tazminatın, davalı gerçek kişiler ile davalı ... Sigorta A.Ş'nin poliçe limitleri dahilinde olmak üzere, poliçe limiti karşılamadığı takdirde ihtiyari mali mesuliyet sigorta şirketi olan ...

Sigorta A.Ş'nin poliçe limitleri dahilinde davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı ... için 250.000,00 TL, ... için 250.000,00 TL, ... için 70.000,00 TL, ... için 70.000,00 TL olmak üzere toplam 640.000,00 TL manevi tazminatın, davalı ... Sigorta A.Ş haricindeki diğer davalılar ve davalı ... Sigorta A.Ş'den, poliçe limitleri dahilinde müştereken ve müteselsilen tahsiline ve 5.000,00 TL ferdi kaza sigorta bedelinin, ...

Sigorta A.Ş'den poliçe limitleri dahilinde tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin, olay günü müteveffayı araçtan indirerek, evlerinin kapısına kadar bıraktığını, evine kadar güvenli gitmesini sağladığını, olayın oluşumunda kusurunun bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini, müvekkili araca döndükten sonra dava konusu kazaya sebebiyet verildiğini, talep edilen tazminat tutarının fahiş olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; olayın meydana gelişinde davacıların ağır kusurlu olduklarını, müteveffanın yaşı itibari ile karşılanması ve eve çıkartılması gerektiğini, bunun davacı ailenin sorumluğunda olduğunu, davacıların manevi tazminat taleplerinin fahiş olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; olayın hukuki yanının, taksirli suç ve hareket olduğunu, davacı tarafın hakkaniyete aykırı, fahiş ve abartılı taleplerinin reddine karar verilmesini istediğini beyan etmiştir. Davalı ...

Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde; kazaya karışan aracın müvekkili şirket nezdinde kasko sigortalı olduğunu, kazaya karışan ... plakalı sayılı aracın, müvekkili şirket nezdinde kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, ilgili poliçede, manevi tazminat, ferdi kaza ve ihtiyari mali mesuliyet teminatının yer aldığını, aracın, kaza tahinde diğer davalı ... Sigorta A.

Ş nezdinde zorunlu mali mesuliyet poliçesi ile teminat altına alındığını, kusur tespit edilerek, söz konusu sigortalar çerçevesinde aktüerya hesaplaması yapılması gerektiğini, müvekkili şirkete davadan önce başvuru yapılmaması nedeniyle, davanın kabulü halinde müvekkili şirketin yasal faizle sorumlu olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından, davaya cevap verilmemiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda.

A)Maddi Tazminat Yönünden. 1-Davacı ... yönünden; davanın kabulü ile, 11.973,79 TL maddi tazminatın tamamından ..., 8.381,65 TL'sından ..., ... Sigorta AŞ 3.592,14 TL'sından ...'ın sorumlu olmak üzere davalı ...

Sigorta Şti için 3/06/2015 dava tarihinden, diğer davalılar ..., ... ve ... için 22/07/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a ödenmesine, 2-Davacı ... yönünden; davanın kabulü ile 16.750,90 TL maddi tazminatın tamamından ..., 11.725,63 TL'sından ..., ... Sigorta AŞ 5.025,27 TL'sından ...'ın sorumlu olmak üzere davalı ...

Sigorta Şti için 3/06/2015 dava tarihinden, diğer davalılar ..., ... ve ... için 22/07/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a ödenmesine, B)Ferdi Koltuk Kaza Sigortası Yönünden. 5.000,00 TL.maddi tazminatın davalı ...

Sigorta AŞ'nden 03/06/2015 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsili ile Davacılar ... ve ...'a miras payları oranında ödenmesine, C)Manevi Tazminat Yönünden. Davanın Kısmen Kabulü İle, davacılar ... için 35.000,00 TL., ... için 35.000,00 TL., ... için 25.000,00 TL.ve ... için 25.000,00 TL.manevi taminatın davalılar ..., ... ve ... için 05/05/2015 kaza tarihinden davalı ...

Sigorta AŞ için 100.000,00 TL.teminat limiti ile sınırlı olmak üzere 03/06/2015 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Davacılar vekili istinaf dilekçesi ile; mahkemece hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının çok düşük kaldığını, maddi ve manevi zararı karşılamaktan uzak olduğunu, gerçek kişi davalılar bakımından, 05.05.2015 kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerekirken, sehven 22.07.2015 tarihi yazılmasının hatalı olduğunu belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, dava ve ıslah dilekçesindeki maddi ve manevi tazminat talepleri doğrultusunda yeniden hüküm kurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesi ile; davacı tarafça ıslah dilekçesi sunulmuş ise de, ıslah harcı makbuzunun dosya içerisine ibraz edilmediğini, bu nedenle davanın açıldığı tutarlar dikkate alınarak karar verilmesi gerekirken, ıslah harcı yatırılmış gibi değerlendirilerek karar verilmesinin hatalı olduğunu, red olunan alacaklara göre vekillerine vekalet ücretine hükmolunması gerekirken tüm dava değeri nazara alınarak vekalet ücretine hükmolunmasının doğru olmadığını, davaya bakmaya asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğunu, yargılamanın görevsiz mahkemece yapıldığını, itirazlarına rağmen Adli Tıp Kurumu'ndan kusur raporu alınmadığını,

tek kusur bilirkişisi raporuna dayanılarak karar verildiğini, müvekkilinin, müteveffanın araca güvenle binmesini ve inmesini sağladığını, rehber personel olması nedeniyle müvekkili aleyhine aleyhine karar verilmesini kabul etmediklerini, müteveffanın ebeveynlerinin çocuklarını gözetme yükümlülüklerinin bulunduğunu, anne-babanın bu yükümlülüklerini yerine getirmediklerini, bu nedenle kusurlu olduklarını, mahkemece karara bağlanan tazminat miktarlarının fahiş olduğunu, tarafların sosyal ve ekonomik durumlarının dikkate alınmadığını belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesi ile; davacı tarafça yapılan ıslahın, usule uygun olmadığını, davacı vekili tarafından dilekçeyle davanın ıslahı talebinde bulunulduğunu ancak, ıslah dilekçesinin sunulduğu tarihten itibaren 7 günlük süre içinde harcın yatırılmadığını, rapordaki kusur durumunun, tek bilirkişinin kusur konusundaki mütalaasına göre hasıl olduğunu, kusura yönelik itirazlarına rağmen dosyanın İstanbul Adli Tıp Kurumu Başkanlığı'na gönderilmesi taleplerinin kabul edilmediğini, davacılar lehine verilen manevi tazminat tutarlarının aşırı fahiş olduğunu, hükmedilen ferdi koltuk kaza sigortası olan 5.000 TL Maddi tazminatın,

maddi zarar miktarının hesabında kümülatif zarar tutarından düşülmemiş olup, mükerer maddi tazminat ödenmesine neden olunduğunu, ayrıca tüm maddi tazminat tutarının, tüm davalılardan ve müvekkilinden tahsiline karar verildiğini, ıslah geçersiz olmakla birlikte, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, işleyecek faizlerin ıslah tarihinden itibaren hüküm altına alınması gerektiğini, hükmedilen maddi tazminat tutarları poliçe limiti kapsamında kaldığı halde, bu hususun dikkate alınmayarak sigortaların sorumluluklarının ... yönünden ...

Sigorta için 3592,14 TL, ... yönünden ... Sigorta için 5025,27 TL ile sınırlı tutulmasının doğru olmadığını, hüküm kurulurken tüm davalıların birlikte ve zararın tamamından müştereken ve müteselsilen sorumlu tutularak hüküm kurulması gerektiğini, müvekkili lehine hükmedilen yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin AAÜT'e göre eksik hesaplandığını, manevi tazminattan ...

Sigorta A.Ş 100.000 TL poliçe limitiyle sınırlı olarak sorumlu bulunduğundan, istenen toplam manevi tazminat tutarı olan 640.000 TL'nin, reddedilen kısmı olan 540.000 TL yönünden hükmedilen 12.350 TL vekalet ücretinden eşit olarak değil, 1/6 oranında faydalanması,

geri kalan tutarın ise diğer davalılar vekilleri arasında paylaştırılması gerektiğini, hükmedilen yargılama giderleri yönünden de, davalılar aleyhine yapılan oranlamanın hatalı hesaplandığını, Asliye Ticaret Mahkemesinin görevsiz olduğunu, davaya bakmaya Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunu, maddi tazminat hesabında, davacı tarafın gelir durumu, olası destek süreleri ve fiili destek sürelerinin hesabında maddi hata yapıldığını belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dairemizin 29/12/2017 tarihli, 2017/657 Esas 2017/1307 Karar sayılı kararıyla: 1- Davalı ...'ın istinaf başvurusunun, HMK'nın 353/1(b)1. maddesi uyarınca esastan reddine,2- Davacılar ve davalı ...'ın istinaf başvurularının kısmen Kabulü İle,3-Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/757 E. 2016/1314 K. Sayılı kararının, HMK'nın 353/1(b)2. madde uyarınca düzeltilerek, yeniden hüküm kurulmasına, 4-a)Maddi tazminat yönünden. 1-Davacı ... Yönünden.

Davanın Kabulü İle, 11.973,79 TL maddi tazminatın tamamından ... ve ... Sigorta AŞ, 8.381,65 TL'sından ..., 3.592,14 TL'sından ...'ın sorumlu olmak üzere, davalı ... Sigorta Şti için 3/06/2015 dava tarihinden, diğer davalılar ..., ... ve ... için 05/05/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a ödenmesine, 2-Davacı ... Yönünden.

Davanın kabulü ile 16.750,90 TL.maddi tazminatın tamamından ... ve ... Sigorta A.Ş. 11.725,63 TL'sından ..., 5.025,27 TL'sından ...'ın sorumlu olmak üzere, davalı ... Sigorta Şti için 3/06/2015 dava tarihinden, diğer davalılar ..., ... ve ... için 05/05/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a ödenmesine, B)Ferdi Koltuk Kaza Sigortası Yönünden. 5.000,00 TL maddi tazminatın davalı ...

Sigorta AŞ'nden 03/06/2015 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsili ile Davacılar ... ve ...'a miras payları oranında ödenmesine karar verilmiştir. Davacı tarafça karara karşı temyiz kanun yoluna başvurulması üzerine Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 19/12/2019 tarihli, 2018/2698 Esas 2019/12229 Karar sayılı kararıyla kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Dairemizce de 08/07/2020 tarihli duruşmada Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 19/12/2019 tarihli, 2018/2698 Esas 2019/12229 Karar bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir. HMK'nın 355.maddesi gereğince, kamu düzeni ve istinaf sebepleriyle sınırlı olmak üzere yapılan inceleme sonucunda: Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Uyulmasına karar verilen Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 19/12/2019 tarihli, 2018/2698 Esas ve 2019/12229 Karar sayılı bozma ilamında da belirtildiği şekilde hayatın olağan akışına göre; trafik kazası sonucu davacıların küçük çocuğu ölmeseydi 18 yaşına gelmesi ile birlikte gelir elde edeceği ve ana ve babaya bakacağı muhtemeldir. İlk Derece Mahkemesince desteğin 22 yaşından sonra destek olacağı kabul edilerek hesaplama yapılması doğru olmamıştır.

Bu doğrultuda Dairemiz tarafından aktüerya bilirkişisinden desteğin gelir elde etmeye başlayacağı yaşın 18 yaş olacağı kabul edilerek tazminat hesabı yapılması istenmiştir. Bilirkişi raporunda, anne ... için 62.474,11 TL, baba ... için 52.671,38 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanarak bildirilmiştir. Bilirkişi raporunun dosyada ki verilere uygun, dosya kapsamı ve mevzuata uygun, gerekçeli ve denetlenebilir olduğu kanaatine varıldığından hükme esas alınmıştır.

Davacılar vekili tarafından dava dilekçesinde davacı ... için 15.000 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep edildiği ve ıslah dilekçesi verilmediği, davacı ... için ise dava dilekçesinde 15.000 TL olarak talep edilen destekten yoksun kalma tazminatının ıslah dilekçesi ile 16.750,00 TL'ye yükseltildiği anlaşılmış, talepten fazlasına karar verilemeyeceğinden davacılar yönünden talep edilen miktarlar üzerinden destekten yoksun kalma tazminat talebinin kabulüne karar verilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesine göre işletenlerin, bu Kanun'un 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.

Aynı Kanun'un 85/1. maddesinde ise bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı düzenlenmiştir.

Kaza tarihinde yürürlükte olan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda haksız fiil halinde müteselsil sorumluların dış ilişkisi 61.maddede düzenlenerek birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanacağı kabul edilmiş, müteselsil sorumlar arasındaki iç ilişkisi ise 62.maddede düzenlenmiştir.

Müteselsil sorumluluğa ilişkin TBK'nın 162/1.maddesine göre ise müteselsil borçlulardan her biri, alacaklıya karşı borcun tamamından sorumludur. Aynı Kanun'un 163.maddesine göre borç tamamen ifa edilinceye kadar alacaklıya karşı bütün borçluların sorumluluğu devam eder. Alacaklı, borçluların birinden, bir kısmından veya hepsinden alacağını talep etme ve dava açma hakkına sahiptir.

Somut uyuşmazlıkta yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler gereğince trafik kazası sonucu oluşan zararlardan kusuru ile sebebiyet veren davalı ... ve davalı ..., TBK'nın 49. ve devamı maddeleri, işleten ..., 2918 sayılı KTK’nin 86. maddesi, davalı ... Sigorta A.Ş. ise aynı Yasa'nın 91. maddesi gereğince (sigorta teminat miktarı kadar) zarar görene karşı müteselsilen sorumludur.

Zarar gören davacılar, TBK'nın 162 ve 163. maddesi gereğince müteselsil sorumluların hepsine karşı dava açabileceği gibi bunlardan sadece birine karşıda tazminat davası açabilir. Bu nedenle İlk Derece Mahkemesince davalıların zararın tamamından sorumlu tutulması gerekirken davalıların ayrı ayrı kusuru oranında sorumlu tutulmalarına karar verilmesi doğru olmadığından hüküm bu yönden de düzeltilmiştir.

Bu nedenlerle, davacılar ve davalı ...'ın istinaf başvurularının kısmen kabulü ile HMK'nın 353/1-b.2 maddesi uyarınca, hükmün düzeltilerek yeniden hüküm kurulmasına, davalı ...'ın istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.