İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2020/863 K.2022/962

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; sürücü ...’in yönetimindeki ... plakalı araçla virajlı kesimde karşı yönden gelen araçlara ait şeride geçerek ... plakalı araca çarpması şeklinde meydana gelen olayda müvekkili ...’ın oğlu olan ...’ in öldüğünü, olaya karışan ... plaka sayılı aracın olay tarihinde davalı ... sigorta nezdinde ZMSS olması nedeniyle destekten yoksun kalan müvekkilleri için sigortaya başvuru yapıldığı halde sonuç alınamadığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik ..., ..., ...,

... için ayrı ayrı 250.TL olmak üzere toplam 1.000.-TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle.

Aynı alacak için başka mahkemelerde de dava açılmış olduğundan derdestlik itirazları olduğunu, kusur oranlarının tespitinin gerektiğini, müteveffanın geliri ve çalışma izninin resmi belgelerle kanıtlanması gerektiğini, kusur ile zarar arasında illiyet bağının ispat edilmesi gerektiğini ve davanın usulden reddedilmesini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile.

A)...'ın davasının kabulü ile 121.822,08 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine, Alacağa 15.01.2018 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, B) Davacı ...: ..., ... ve ... adına açılan davaların reddine" karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davanın ispatlanamadığını bu nedenle reddedilmesi gerektiğini, vefat edenlerin kaçak olarak ülkede yaşadıklarını, yasal olarak çalışma iznine sahip olmadıklarını bu nedenle maddi kazançları olmasının mümkün olmadığını, hesaplamaların hukuka ve ahlaka aykırı kazançlar üzerinden hesaplanmasının hatalı olduğunu, davacıların sigorta tahkim komisyonuna yapmış olduğu başvuru hakem kararıyla reddedildiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, hatır taşıması ve kusur indirimi taleplerinin reddedildiğini,

kabul anlamına gelmekle dava konusu tutar yönünden dava tarihinden itibaren yasal faiz ve ıslah edilen tutar yönünden ıslah tarihinden itibaren yasal faiz olması gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır. 03.12.2017 günü saat 15:00 sıralarında sürücü ... yönetimindeki davalı ...

Sigorta A.Ş nezdinde ZMSS olan ... plaka sayılı minibüs cinsi araç ... mahallesi yönünden ... mahallesi yönünde hareketle olay yeri virajlı kesime geldiğinde karşı yönden gelen araçlara ait şeride geçerek sürücü ... yönetimindeki ... plaka sayılı kamyonun sol ön tarafına çarpması sonucu 10 kişinin öldüğü, 11 kişinin yaralandığı trafik kazası meydana geldiği davanın olayda vefat eden ...'ın annesi olan davacı ...'ın kendi adına asaleten ölenin küçük kardeşleri adına velayeten aracın ZMMS poliçesine dayanarak destekten yoksunluk tazminatı talep ettiği anlaşılmıştır.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/13803 Esas ve 2022/7689 Karar sayılı kararında; "...5718 sayılı MÖHUK madde 48/1'e göre. “Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır”.

MÖHUK’ta teminat gösterme yükümlülüğü konusunda “yabancılık” ölçütü esas alınmıştır. ... öncelikle davacının teminattan muaf olup olmadığı hususunun Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü'nden sorularak alınacak yazı cevabına göre, davacının teminat göstermesi gerektiği sonucuna varılırsa, teminatın yatırılması için davacıya kesin süre verilmesi, anılan sürede belirtilen teminatın yatırılmaması halinde istemin usulden reddine, yatırılması halinde ise, dava şartı eksikliği süresinde giderilmiş olacağından işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken doğrudan işin esasına girilmesi doğru değildir.

Kararın bu nedenle bozulması gerekir." belirlemesinde bulunmuştur. Somut olayda vefat eden destek ve davacılar Suriye vatandaşı olup 5718 sayılı MÖHUK madde 48/1'e göre; yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorunda olmalarına rağmen Mahkemece dava şartı olan teminat hususu resen araştırılmadan işin esasına girilerek eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamıştır.

O halde Mahkemece yapılması gereken davacıların teminattan muaf olup olmadığı hususunun Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü'nden sorularak alınacak yazı cevabına göre, davacının teminat göstermesi gerektiği sonucuna varılırsa, teminatın yatırılması için davacıya kesin süre verilmek, anılan sürede belirtilen teminatın yatırılmaması halinde istemin usulden reddine, yatırılması halinde ise, dava şartı eksikliği süresinde giderilmiş olacağından işin esasına girilerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Daire kararının kapsam ve şekline göre; davalı vekilinin diğer istinaf itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.