İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/2075 K.2024/513

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket nezdinde, 23.06.2008/2009 vadeli ZMMS Poliçesi ile sigortalı bulunan ... plakalı araç ile davalının trafik sigortacısı bulunduğu ... plakalı araç 29.10.2008 tarihinde yaralanmalı trafik kazasına karıştıklarını, kazada yaralanan ... ve ... tarafından Beykoz 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/7 Esas sayılı dosyası ile müvekkil şirket tarafından sigortalanan ... plakalı aracın sürücüsü ... ve aracın maliki ... ile ...

Sigorta A.Ş. aleyhine tazminat davası açıldığını, dosyada alınan bilirkişi raporu ile ...plakalı dava dışı araç sürücüsü ...'in % 75 oranında asli kusurlu olduğunu, davada maddi tazminat yönünden kısmen kabul kararı verildiğini, kararın İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyası ile ilamlı takibe konu edildiğini, müvekkili şirket tarafından 08.08.2014 tarihinde iş bu icra dosyasına 80.077,87 TL ödeme yapıldığını, aynı zamanda kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 17. H.D.

2014/22579 E. - 2017/5946 K. sayılı ilamıyla karar bozularak Beykoz 2. Asliye Hukuk Mahkemesi 2018/110 Esas dosyasına kaydı yapıldığını, Beykoz 2. Asliye Hukuk Mahkemesi 2018/110 E. - 2018/228 K. sayılı ilamı ile ... bakımından kusur oranlarına göre 34.489,69 TL tazminattan müvekkil şirketin, 103.468,92 TL tazminattan davalı şirketin, ... bakımından kusur oranlarına göre 11.019,71 TL tazminattan müvekkil şirketin, 33.059,15 TL bakımından davalı şirketin sorumlu olduğu yönünde hüküm kurulduğunu, bozma sonrasında verilen bu karar İstanbul Anadolu ...

İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasına sunularak müvekkili şirkete 26.04.2019 tarihli muhtıra gönderildiğini, müvekkilinin haciz tehdidi altında ... Sigorta A.Ş.'nin ödemesi gereken tutarı İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı dosyasına 3.5.2019 tarihinde 10.479,94 TL olarak ödediğini, davalı tarafın sigortacısı olduğu ... plakalı araç sürücüsü ...'in olayın meydana gelmesinde % 75 oranında asli kusurlu bulunduğundan davalı talep edilen zarardan sorumlu olduğunu belirterek itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davanın görevsiz mahkemede açıldığını, ... plakalı aracın 27/07/2008-2009 tarihleri arasında teminat altına alındığını, müvekkilinin poliçeden dolayı sigortalının kusur oranı ve bakiye teminat limiti ile sınırlı olduğunu, Beykoz 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/7 E. sayılı dosyası kararı nedeni ile müvekkili şirket tarafından 12/08/2014 tarihinde 241.892,88 TL nakdi teminat ödemesi gerçekleştiğini, kararın bozularak bozma sonrası Beykoz 2. Asliye Hukuk Mahkemesi yapılan yargılama neticesinde 2018/110 E. - 2018/228 K. sayısı 21/06/2018 tarihinde davanın kısmen kabulüne karar verildiğini,

müvekkili şirket tarafından 22/11/2018 tarihinde bakiye tutara ilişkin olarak 24.995,71 TL ek ödeme gerçekleştiğini, müvekkilinin yükümlülüklerini yerine getirdiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın reddine, İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin ... E sayılı dosyası ile aldırılan 07/11/2018 tarihli bilirkişi raporu ve iş bu rapora istinaden davacı ...

Sigorta şirketine tebliğ edilen 26/04/2018 tarihli muhtırada davacı sigorta şirketine isabet eden bakiye borcun hesaplandığı, takibe ve davaya konu bakiye borcun davacı ... Sigorta tarafından ödenmesi gereken borç miktarı olduğu, takibin haksız olduğu anlaşılmakla, asıl alacak miktarı 10.479,94 TL'nin %20'si olan 2.095,988 TL'nin kötü niyet tazminatı olarak davacıdan alınarak davalıya verilmesine" karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle. Yerel Mahkeme tarafından dava konusu hesaplamanın doğruluğu dahi incelenmeden hüküm kurulduğunu, uyuşmazlık konusu İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasından alınan 07.11.2018 tarihli hesap raporunda miktara karşılık gelen icra masrafları ve icra vekalet ücreti hesaplanarak eklendiğini ve yapılan ödemelerin tenzili ile müvekkil şirket tarafından ödenmesi gereken miktar 10.027,38 TL olarak hesaplandığını, maddi tazminatın yanı sıra mahkeme tarafından davalılardan müştereken alınmasına karar verilen tüm yargılama giderleri ve vekalet ücreti yalnızca müvekkil ...

Sigorta A.Ş.'nin borcu olarak kaydedildiğini ve hukuka ve hakkaniyete aykırı bir hesaplama yapıldığını, diğer dosya borçlusu ... Sigorta A.Ş.'nin borcu ise 136.528,07 TL maddi tazminat (103,468,92 +33.059,15) 56.863,94 TLişlemiş faizi 193.392,01 TL toplam olarak hesaplandığını, görüleceği üzere müşterek ve müteselsil olarak ödenmesi gereken hiçbir yargılama gideri ... Sigorta A.Ş.'nin borcuna dahil edilmediğini, adeta ...

Sigorta A.Ş. yalnızca maddi tazminattan sorumluymuşçasına hukuka ve hakkaniyete aykırı bir hesaplama yapıldığını, borç her ne kadar Beykoz 2. Asliye Hukuk Mahkemesi 2018/110 E. ve 2018/228 K. sayılı dosyanın davacısı olan ... ve ... bakımından müşterek ve müteselsilen ... Sigorta ve ... Sigorta A.Ş.'nin borcu olsa da ... Sigorta ve ...

Sigorta A.Ş. aralarındaki iç ilişkide ortak borçlardan kusur oranlarında sorumlu olduğunu, dolayısıyla TBK'nın 167/2. maddesi uyarınca müvekkili şirket tarafından fazladan ödenen miktar huzurdaki dava ile davalıdan talep edildiğini, hiç hesaplama dahi yapılmadan verilen davanın reddi kararı hukuk kurallarına külliyen aykırı olduğunu, talebinin TBK'nun ilgili maddelerine dayandığını, dolayısıyla haklı olduğumuz bu dava kötü niyet tazminatına hükmedilmesi söz konusu olmaması gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, itirazın iptali istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.

Dosya kapsamına göre, tarafların davalı sıfatıyla yer aldığı Beykoz 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/110 E. sayılı dosyasında davacıya sigortalı araç sürücüsü % 25 oranında, davalıya sigortalı araç sürücüsü % 75 oranında kusurlu oldukları tespit edilmiş ve davalıların müteselsil sorumluluklarına ilişkin verilen karara istinaden, alacaklı tarafından İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ...

E. sayılı dosyası ile borçlular aleyhine takip başlatılması üzerine, davacının icra dosyasına ödeme yapmıştır. Ödemeyi yapan davacı, davalıya rücu için İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas dosyasından icra takibi başlatılmış, davalı borçlunun itirazı üzerine takibin durmasına karar verildiğinden eldeki itirazın iptali davası açılmıştır.

TBK'nın 167/2.maddesi gereğince, kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır. Bu durumda borçlu, her bir borçluya ancak payı oranında rücu edebilir. Aynı Kanun'un 168/1.maddesine göre de diğerlerine rücu hakkına sahip olan borçlulardan her biri, ifa ettiği miktar oranında alacaklının haklarına halef olur. İlk Derece Mahkemesince, İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ...

E. sayılı dosyasında aldırılan 07.11.2018 tarihli bilirkişi raporu ve iş bu rapora istinaden davacı sigorta şirketine isabet eden bakiye borcun hesaplandığı, aynı bilirkişi raporu ile davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ödemesi gereken bakiye borç miktarının 24.945,71 TL olarak hesaplandığı, Beykoz 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 21.06.2018 tarih, 2018/110 E. ve 20108/228 K. sayılı kararı ile tarafların ödemesi gereken tazminat miktarının ayrı ayrı belirlendiği, davacı ...

Sigorta A.Ş.'nin ödediği ve takip ve dava konusu ettiği miktarın kendi ödemesi gereken bakiye tazminat alacağı olduğu, takibin haksız olduğu anlaşılmakla asıl alacak miktarı 10.479,94 TL'nin % 20'si olan 2.095,988 TL'nin kötü niyet tazminatı olarak davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiştir. Ancak bilirkişi tarafından yapılan hesaplamaya yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin dahil edilmediği görülmüştür.

Yetersiz bilirkişi raporu hükme esas alınarak karar verilmesi eksik incelemeye dayalı olmuştur. Somut uyuşmazlıkta; takibe dayanak Beykoz 2. Asliye Hukuk Mahkemesi 2018/110 E. ve 2018/228 K. Sayılı ilamında yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan (eldeki davada ki davacı ve davalı) müştereken alınmasına karar verilmiş olduğundan davacı ve davalı takip alacaklısına karşı müteselsilen borçludurlar.

Takip konusu borcun tamamını ödeyen davacı, davalıya kendi payını aşan kısım için rücu hakkına sahiptir.

Bu halde zarar gören dava dışı alacaklının açmış olduğu davada verilen tazminat, yargılama gideri, bakiye harç ve vekalet ücreti için müştereken ve müteselsilen tahsiline yönelik kararın kesinleşmiş olması nedeniyle, müteselsil borçlu konumunda bulunan davanın taraflarının her birinin alacaklıya yapılan ifa nedeniyle birbirlerine karşı kusur oranlarında sorumlu olmaları nedeniyle takibe konu ilamın hüküm fıkrasına göre tarafların sorumlu olacağı (tazminat payı ödendiğinden ödenmeyen) harç, vekalet ücreti ve yargılama giderinin hesaplaması,

davacının yaptığı ödemeden, davalının hükmedilen tazminat ve poliçe limitine göre sorumlu olacağı miktarın belirlenmesi için bir hesap raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.