İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/2174 K.2024/794

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile.

İstanbul Tuzla'da, 28/05/2018 tarihinde, gece vakti, ...'ın kullandığı ... plakalı ticari taksinin U dönüşü yapmanın yasak olduğu yerde, U dönüşü yaparak çaprazlama yolun karşısına geçmek istediği sırada, aynı yönden orta şeritte seyir halinde olan ...'ın kullandığı ve müteveffa ...'ün de yolcu olarak bulunduğu ... plakalı motosiklete çarptığı ve çarpmanın şiddeti ile motosiklette yolcu olan ...'ün motosikletten fırlayarak olay yerinde hayatını kaybettiğini, İstanbul Anadolu 4. Ağır Ceza Mahkemesinde kamu davası görüldüğünü, kazaya neden olan ... plakalı ... sevk ve idaresindeki ticari taksinin, davalı ...

A. Ş. Nezdinde ZMSS poliçesi ile sigortalı olduğunu, davalı ... A.

Ş 'ye 18.07.2018 tarihinde başvurusu üzerine müvekkillerine, 104.591,94 TL tazminat ödendiğini, müteveffa ...'ün de yolcu olarak bulunduğu ... plakalı motosikletin, davalı ... nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, davalı ...'ye 17.07.2018 tarihinde müracaat edildiği ancak yasal süre içerisinde müvekkillerinin zararını gidermediğini belirterek fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla, tüm davalıların, müvekkiller için şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın haksız fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile müvekkillerine ödenmesini,

Sigorta şirketi olan davacılar hariç, diğer tüm davalılardan davacı ... için 150.000,00 TL, davacı ... için 150.000,00 TL, davacı ... için 100.000,00 TL, davacı ... için 100.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkillerine ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece 07/07/2021 tarihli celsede maddi tazminat davasının tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydedilmesine dair karar verilmiş ve aynı celse manevi tazminat istemi ile ilgili olarak kısa karar verilmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davacıların manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile.

70.000 TL manevi tazminatın 28/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine, aşan istemin reddine, 70.000 TL manevi tazminatın 28/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine, aşan istemin reddine, 50.000 TL manevi tazminatın 28/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine,

aşan istemin reddine, 50.000 TL manevi tazminatın 28/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine, aşan istemin reddine," karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacılar vekili, davalı ... vekili ile davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; hükmedilen manevi tazminat miktarı davacılar için çok çok az olup, daha üst düzeyde manevi tazminat takdiri için hükmün bozulması gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle;

kusur raporuna itirazlarının mahkemece hukuka aykırı olarak reddedildiğini, Adli Tıp Kurumundan rapor alınmadığını, müvekkilinin İstanbul Anadolu 4.Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2018/371 Esas sayılı dosyasında taraf olmadığını, İstanbul Anadolu 4.Ağır Ceza Mahkemesi'nin dosyasında taraf olamayan müvekkilinin bu dosyadan alınan kusur raporuna itiraz etme olanağının olmadığını, mahkemenin davacılar lehine hükmetmiş olduğu manevi tazminatın çok fahiş olduğunu, davacıların yakını olan müteveffa ...'ün ölümünde;

ehliyeti olmayan motorsiklet sürücüsünün arkasına kasksız ve gerekli ekipmanları kullanmadan binen müteveffanın ağır kusuru olduğunu, mahkemenin müteveffanın ağır kusuruna hiç bir şekilde değinmeyerek, hakkaniyete aykırı olarak; davacılar lehine hükmetmiş olduğu manevi tazminat miktarlarının çok fahiş olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın aniden döndüğü ve dönüş yerinin U dönüşü yapmaya yasak bir yer olduğu gün gibi ortada olduğu halde bilirkişi tarafından U dönüşü yapmanın yasak olduğu kısmının irdelenmediğini ve kusur oranı belirlenirken göz ardı edildiğini, söz konusu yasak ihlali olmasaydı orta şeritte normal hızda seyir halinde bulunan motor ile araç arasındaki kaza meydana gelmeyeceğini, tüm dosya kapsamından ve kaza anına ilişkin olay yeri krokisi, sürücü ifadesi ile araçların hasar gördükleri bölümlerden de net bir şekilde anlaşıldığını,

müvekkilinin düz bir şekilde trafik kurallarına riayet ederek seyir halinde olduğunu, bilirkişinin tahmine dayalı kusur verdiğini, müvekkilinin kusursuz olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda eksik ve hatalı inceleme yapıldığını, müvekkili aleyhine kusur veren bilirkişi raporuna ilişkin itirazlarının nazara alınmadan tesis edilen kararın hukuka aykırı olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte söz konusu taşıma hatır taşıması olduğundan ve de müteveffa kask takmadığından indirim uygulanması gerektiğini,

bu durumun dosya kapsamında alınan tanık beyanları ve bilirkişi raporuyla da sabit olmasına rağmen indirim uygulanmayarak müvekkili aleyhine ekonomik gücünün kaldıramayacağı ölçüde fahiş tazminata hükmedildiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.

Dosya kapsamından, 28/05/2018 tarihinde, saat 22:05 sıralarında davalı sürücü ...'ın yönetimindeki ... plaka sayılı motosiklet ile yerleşim yerinde gece vakti aydınlatma bulunan mahalde orta ayırıcı ile bölünmüş Aydınlı Yolu Caddesini takiben Orhanlı istikametinden İçmeler Köprü istikametine seyir halinde iken olay yeri ışık kontrollü kavşak mahalline geldiğinde kendisine hitaben yanan yeşil trafik lambasına istinaden seyrini sürdürdüğü sırada istikametine göre sağ tarafta kavşakta dörtlü flaşörleri yanar şekilde duraklayan ve U dönüşü yapmak üzere kontrolsüz şekilde sola yönelen davalı sürücü ... yönetimindeki ... plaka sayılı otomobilin

sol yan ön çamurluk kısımları ile çarpışması sonucu, motosiklette yolcu konumunda bulunan davacı taraf yakını yolcu ...'ün motosikletten fırlaması sonunu yaralanma ve ölümü ile neticelenen dava konusu olayın meydana geldiği anlaşılmıştır.Kaza tespit tutanağında davalı taksi sürücüsü ...'ın kazada kusurlu olduğu belirlenmiştir. C.

Başsavcılığı soruşturması sırasında alınan bilirkişi raporunda davalı taksi sürücüsü ...'ın asli, davalı motosiklet sürücüsü ...'ın tali kusurlu olduğu belirlenmiştir.Ceza yargılaması sırasında ATK Trafik İhtisas Dairesinden alınan raporda; "...

Sanık sürücü ...'ın idaresindeki otomobil ile olay mahallinde yolun sağ banketinde durakladıktan sonra, sol gerisinden gelmekte olan taşıt trafiğine ilişkin gerekli-yeterli kontrolü yapmadan, yaklaşan araçların hızlarını-mesafelerini dikkate almadan ve ilk geçiş hakkını bu mahalde düz devam etmek suretiyle seyrini sürdüren araçlara vermeden sola doğrultu değiştirme manevrasına geçtiği, dikkatsiz/kontrolsüz hareketi neticesinde de sol gerisinden yaklaşan motosikletin seyir istikametini kapamakla kazaya sebebiyet verdiği olayda dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı davranışı ile asli derecede kusurlu,

Müşteki-sanık sürücü ... idaresindeki motosiklet ile meskun mahaldeki yolda seyir halindeyken kendi istikametine yeşil ışık yanan olay yeri trafik ışıklı kavşağa daha kontrollü yaklaşması gerektiği hususuna riayet etmeyip mevcut hızı ile seyrine devam ettiği, ayrıca motosikletinde tehlike arz edebilecek olmasına rağmen kasksız yolcu taşıdığı olayda dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı davranışı ile alt düzeyde tali derecede kusurlu.

Müteveffa ..., motosikletteki yolculuğu sırasında kendi can güvenliği açısından kask takması gerekirken takmadığı ve meydana gelen kaza neticesi otopsi raporunda belirtildiği şekli ile yaşamını yitirdiği olayda kendi ölümü üzerinde dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı davranışı ile alt düzeyde tali derecede kusurlu..." olduğu belirlemesi yapılmıştır.

Mahkemece alınan bilirkişi raporunda davalı taksi sürücüsü ...'ın asli ve %90 oranında, davalı motosiklet sürücüsü ...'ın tali ve %10 oranında kusurlu olduğu belirlenmiştir. Mahkemece alınan kusur raporu ile ceza yargılaması sırasında alınan kusur raporlarının birbiriyle örtüştüğü ve olayın oluşuna uygun düştüğü nazara alındığında kusura yönelik istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

Karayolları Trafik Kanunu'nda manevi tazminat konusunda özel bir düzenleme yapılmadığından trafik kazası nedeniyle oluşan cismani zarar nedeniyle manevi tazminat talep edilmesi halinde TBK'da manevi tazminata ilişkin hükümler uygulanacaktır.

TBK'nın "manevi tazminat" başlıklı 56/2.maddesinde "Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.” şeklinde düzenleme yer almaktadır.Bu yasal hüküm gereğince, hükmedilecek para, zarara uğrayanda manevi huzur duygusunu doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır.

Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, davacının uğradığı zararın kapsamı, davalının sorumluluğunun niteliği, kusur oranları ve özellikle caydırıcı bir etki doğuracak düzeyde olması gerektiği de göz önünde tutularak, meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen tutarlara hükmetmesi gerekmektedir(Yargıtay HGK'nun 23/06/2004 tarih, 13/291-370 E.-K. sayılı kararı).

Somut uyuşmazlıkta olay tarihi, kazanın oluş şekli, kaza tespit tutanağı ve diğer kusura ilişkin raporlar, gerek hatır gerekse müterafik kusur durumu ile tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları, manevi tazminatın belirlenmesine hakim olan ilkeler ile tüm dosya kapsamı birlikte matematiksel oranlama yapılmadan değerlendirildiğinde,İlk Derece Mahkemesi kararında TBK'nın 56/2.maddesi kapsamında davacılar lehine belirlenen manevi tazminat miktarının, manevi tazminat müessesinin amacına ve hakkaniyete uygun,

yeterli ve makul olduğu kanaatine varıldığından bu yöne değinen davacılar ve davalılar vekilinin istinaf itirazının reddi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu nedenlerle; davacılar vekili, davalı ... vekili ile davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.