İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/114 K.2024/1131

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili asıl davada vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... Sigorta A.Ş. nezdinde 07/08/2015-07/08/2016 vadeli kasko poliçesi ile sigortalı, dava dışı ... San. Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı ... plakalı aracın, 04/05/2016 tarihinde, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne ait İstanbul Esenler Havaalanı Mahallesi Zeminaltı Otopark İnşaatı Şantiyesi inşaatında kullanılan davalı ... San. ve Tic. Ltd.

Şti.'nin maliki ve işleteni bulunduğu ... şasi nolu iş makinesinin, şantiye çıkışı, ... Sokak'ta, ayakları açık şekilde park halinde bulunan sigortalı ... plakalı çekiciye bağlı ... plakalı dorse- loubede, gerekli güvenlik önlemleri alınmadan yüklemeye çalışması sırasında, zeminin de kaygan olması sebebi ile kayarak düşmesi sonucu meydana gelen olayda, ... sayılı iş makinesi'nin ...- ... plakalı araçla taşınması işinin, davalı yüklenici ... Tur. Ltd. Şti. tarafından ...

San. ve Tic. Ltd. Şti.'nden talep edilmiş olduğundan, davalı ... Ltd.

Şti'nin, yüklenici sıfatının yanısıra taşıtan sıfatı ile de sorumluğu bulunduğundan, resmi memurlarca düzenlenen tutanakta davalı sürücüsü ...'nın aracını dorseye yüklerken, gerekli güvenlik önlemlerini almaması sebebiyle 2918 sayılı KTK'nın 47-1 maddesine aykırı hareketi nedeniyle kusurlu bulunduğu; ayrıca şantiye sorumlusu yüklenici firmanın, şantiye çıkışındaki kaygan kalın çamur tabakasını temizletmeyerek,

çıkış yolunun, güvenli sürüşü engellemesi sebebi ile kusurlu bulunduğunun tespit edildiğini, sigortalı araç malikinin, aracında meydana gelen hasarı yasa ve sözleşme ile belirlenen süre içinde müvekkili sigorta şirketine ihbar ettiğini, sigorta eksperince sigortalı araç üzerinde yapılan inceleme sonucu araçta 99.532,00 TL hasar tespit edildiğini, söz konusu hasar tutarının, müvekkili şirket tarafından, 17/06/2017 tarihinde, sigortalı araç malikinin muvafakatiyle, aracın onarımını gerçekleştiren ...

San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne tam olarak ödendiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile bilirkişi raporu ile kesin zarar tutarı belirli hale geldikten sonra artırılmak üzere 65.691,12 TL hasar tazminatının, ödeme tarihi olan 17/06/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili birleşen davada vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle.

04/05/2016 tarihinde İBB'ye ait Esenler Havaalanı Mah. Zeminaltı Otopark inşaatı şantiyesi inşaatında kullanılan davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti'nin maliki ve işleteni bulunduğu ... şasi nolu iş makinesinin, ... plakalı çekiciye bağlı ... plakalı dorseye yüklenmesi sırasında dorsenin üzerindeki çekici ile birlikte devrilerek müvekkil şirket nezdinde kasko sigortalı ... plakalı araca çarptığını, müvekkile ...

Sigorta A.Ş'nin poliçe sorumluluğu dahilinde kısmi ödeme yapıldığını beyanla, 9.432,00 TL. hasar tazminatının, ödeme tarihi olan 27.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... San. Ve Tic. Ltd.

Şti vekili asıl ve birleşen davada vermişi olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın halefiyetini ispat etmesi gerektiğini, hasar miktarının yüksek olduğunu ve ispatlanması gerektiğini, hasarın oluşmasında asıl kusurlu tarafın taşıyıcı olduğunu, taşıyıcının yükleme için tüm güvenlik önlemlerini alması gerektiğini, yüklemeye nezaret etmesi gerektiğini, hasarın oluşumunun diğer sorumlusunun ... olduğunu, hasar miktarının nasıl oluştuğunun belirtilmediğini, süresinde yapılmış bir hasarın ihbarının olmadığını, birleşen davada zamanaşımı süresinin geçtiğini,

husumet itirazlarının kabulüne aksi taktirde davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... vekili asıl ve birleşen davada vermişi olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın halefiyetini ispat etmesi gerektiğini, zamanaşımı süresinin geçtiğini, hasar miktarının yüksek olduğunu ve ispatlanması gerektiğini, hasarın oluşmasında asıl kusurlu tarafın taşıyıcı olduğunu, taşıyıcının yükleme için tüm güvenlik önlemlerini alması gerektiğini, yüklemeye nezaret etmesi gerektiğini, hasarın oluşumunun diğer sorumlusunun ... olduğunu, hasar miktarının nasıl oluştuğunun belirtilmediğini,

süresinde yapılmış bir hasarın ihbarının olmadığını ileri sürerek, husumet itirazlarının kabulüne, davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçisinde özetle; kazanın meydana gelmesinde müvekkili şirketin hiç bir kusurunun bulunmadığını, taşıma işini üstlenen ... Nak. Ltd. Şti. ile müvekkili şirket arasında herhangi bir sözleşme bulunmadığını, ... Ltd.

Şti.'ye ait olan ... şasi numaralı Fore Kazık Çakma Makinasının taşıma işininin üstlenildiğini, müvekkili şirketin diğer davalı ... Ltd.

Şti arasındaki hukuki ilişkinin tarafı olmadığını, taşıma konusu paletli iş makinasının taraflarına ait olmadığından davada müvekkili şirketin pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddinin gerektiğini, olayın oluş şeklinin tutanaklarda ve dava dilekçesinde ifade edildiği gibi meydana gelmediğini, çamur nedeniyle herhangi bir aracın kaymasının söz konusu olmadığını, aksine taşıyıcının gerekli özen ve dikkati göstermemesinin etkili olduğunu, dosyaya sunulan fotoğraflardan da görüldüğü ve kaza tutanaklarında ifade edildiği gibi kalın bir çamur tabakası bulunmadığını, aksine parça parça çamurların bulunduğunu,

bunun kazaya sebebiyet verecek yeterlilikte olmadığı ve paletli iş makinasının low-bed dorseden düşmesi sonucu paletten dökülen parçaların olabileceğinin göz önünde bulundurulması gerektiğini, iş bu kazanın meydana gelmesinde gönderen ile taşıyıcının kanundan doğan yükümlülüklerini ihlal ettiklerini, gerekli özen ve dikkati göstermediklerini, sigorta ekspertiz raporunda yer alan kusur oranlarının kabulünün mümkün olmadığını, tespit edilen zarar miktarın aracın fiyatının yarısına denk geldiğini,

müvekkili şirketin herhangi bir kusurunun bulunmadığının tespit edilerek davacının halefi olduğu şirketin meydana gelen kazada tamamen kendisinin kusurlu olması ve rüc'u şartlarının bulunmaması nedeniyle hukuki mesnetten yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Mahkememizin 2018/447 esas sayılı asıl dava yönünden, davanın reddine, birleşen dosya yönünden, davanın reddine" karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; fore kazık makinesinin sürücülüğünün özel bir ihtisas gerektirmekte olup; davaya konu sigortalı araca yüklemeyi yapan fore kazık iş makinesinin operatörü davalı ...'nın, iş makinesini sigortalı araca yüklerken gerekli önlemleri almış olması gerektiğini, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, dava dışı sigortalı araç sürücüsüne gerekli önlem almadan yükleme yaptığı gerekçesiyle %100 kusur izafe edildiğini, dosyada,

davaya konu çekici ve dorsede fren/takoz tertibatının kullanılıp kullanılmadığına yönelik hiçbir somut delil bulunmadığını, kararın eksik inceleme ile oluşturulduğunu gösterdiğini, mahkemece, soyut ve çelişkili tanık beyanlarının hükme esas alınmasının mümkün olmadığını, yükleme yerinin belirlenmesinde sorumluluğun davalı şirket ve çalışanında olduğuna ilişkin itirazlarının hiçbir şekilde incelenmediğini, hükme esas alınan raporu oluşturan bilirkişi heyetine taşımacılık hukuku alanında bir bilirkişi atanmış davanın konusunun taşıma sözleşmesi olmadığını,

bu nedenle taşımacılık hukuku alanında uzman bir bilirkişi tarafından düzenlenen raporun hükme esas alınamayacağını, davalı ... tarafından, davaya konu iş makinesini müvekkili şirket nezdinde sigortalı bulunan dorseye yüklerken, yazılı hiçbir tedbir alınmadığını, iş makinesi operatörü ...'ya davaya konu kazanın meydana gelmesinde hiçbir kusur izafe edilmemesinin hatalı olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle sigorta şirketi tarafından ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır. Dosya kapsamından, 04.05.2016 tarihinde Esenler İlçesi, ... Mah. ... Sokak üzerinde, davalı ... Tic. Ltd.

Şti.'nin yüklenici olduğu şantiyeden nakledilmek üzere, aynı sokak üzerinde park halinde bulunan, dava dışı ... Ltd. Şti.'ye ait davacı ... Sigorta A.Ş. Kasko sigortalısı olan ... plakalı, çekici ve bağlı olduğu, ... plakalı, lowbed tipi dorse üzerine yüklenmekte olan, davalı ... sevk ve idaresindeki, davalı ... Tic. Ltd. Şti.'ne ait, ... plakalı, (fore kazık çakma makinesi) iş makinesinin, yarıya kadar dorse üzerine çıktığı esnada, dorse ve bağlı olduğu çekicinin, ...

Sokak üzerinde kayması, bu esnada dorse üzerindeki iş makinesinin hiza olarak sokağın sol tarafında kalan 24 ile 16 arasında kapı numaralı binaların 1. Kat hizalarına sürtmesi sonucunda dorse üzerinden düşmesi, ... plakalı çekici ve bağlı olduğu, ... plakalı, lowbed tipi dorsenin kayarak, önünde park halinde bulunan ve çekiciye eskort görevi olan, ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait davacı ...

Sigorta A.Ş. kasko sigortalısı, ... plakalı, kamyonete çarpması ve devamında, dorse kısmının sokak boyunca sol tarafta bulunan 24 ile 16 arasında kapı numaralı binaların zemin kat duvarlarına kısmen sürterek ... Sokak-... Caddesi kesişiminde No:...'te bulunan işyerine girerek durması ile sonuçlanan, maddi hasarlı trafik kazası meydan geldiği anlaşılmıştır.

Resmi mercilerce düzenlenmiş kaza tespit tutanağına göre, gerekli kontrol tedbirlerini almadan, iş makinesini lowbed üzerine çıkarmaya çalışan sürücü ...'nın 2918 sayılı KTK'da yer alan sürücü kusurlarından 47/1-d maddesini, şantiye çıkışı ...

Sokak No:... önünde, ayakları açık halde park halinde bulunan, sürücüsünün aracın başında bulunmadığı ... plakalı çekici ve ... plakalı dorsenin sorumlusunun 2918 sayılı KTK'da yer alan sürücü kusurlarından 47/1-d maddesini, ihlal ettiği ayrıca şantiyenin sorumlusu yüklenici firmanın, sokak üzerinde, şantiyeden çıkan araçların neden olduğu kalın/kaygan çamur tabakasını temizletmediği için kusurlu oldukları belirtilmiştir.İlk Derece Mahkemesince alınan bilirkişi raporunda ise "...yükleme ve kazanın gerçekleştiği ...

Sokağın sahip olduğu eğim, söz konusu iş makinesinin dorseye yüklenmesine uygun olmayacak şekilde eğimlidir.

Bahse konu iş makinesinin düz bir alanda yüklenmesi gerekirken, ... plakalı çekici ve ... plakalı dorse, yokuş aşağı olacak şekilde yüklenmeye çalışılmış, yükleme sırasında dorsenin arka tarafına binen yük sebebiyle, dorsenin ön kısmı şaha kalkmış, çekici ile bağlantıyı sağlayan fifth wheel/king pin olarak adlandırılan kısım bir miktar havaya kalkmış, muhtemelen çekicinin arka dingillerinin bulunduğu lastiklerin zeminle teması kesilmiştir.

Böylece arka tarafından iş makinesinin ağırlığı ile etkiyen itme kuvveti sebebiyle dorse yokuş aşağı hareketlenmiş, çekicinin ön aks/dingillerinin zemine teması, hareketi durdurmaya yetmemiştir.

Yapılan araştırmada, ... marka ... tipi çekicilerde imdat freni olarak tabir edilen ve aracın çalışmadığı durumda tekerlekleri kilitleyerek hareketini engelleyen sistemin çekicinin arka dingillerinde olduğu tespit edilmiş olup, dava konusu kazanın gerçekleştiği şekilde, yani dorsenin şaha kalkması durumunda, bahsedilen fren tertibatının da bir etkisi kalmamaktadır. Yani söz konusu kaza öncesi, imdat freninin çekilmiş olup olmaması sonucu değiştirmemiştir.

Söz konusu kazanın oluşumuna ikinci temel etken ise, dorsenin arka dingil kısmının/lastiklerinin takoz vasıtasıyla sabitlenmemesidir.

Dosya içeriğindeki ifade ve tutanaklarda bu yönde bir bilgi bulunmadığı gibi incelenen görüntülerde de takoz kullanıldığı görülmemektedir ki gereğince/uygun biçimde takoz kullanılarak dorsenin, iş makinesinin ağırlığı ile zemine basan arka tekerleklerinin hareketi engellenmiş olsa, söz konusu kaymanın ve kazanın gerçekleşme ihtimalinin son derece azalacağı tecrübe ile sabittir.

Dava konusu kazada, iş makinesinin dorseye yüklenmesi işi, gerek teknik ve tecrübe açısından, gerekse iş güvenliği açısından belli bir prosedür/iş akışı izlenerek gerçekleştirilmesi gereken bir işlemdir.

Öncelikli olarak yükleme yapılacak zeminin yatayda düz ve eğimsiz olması, çekici ve dorsenin üzerinde bulunan fren v.b. tertibatların emniyeti sağlaması, oluşabilecek herhangi bir olumsuzluğa karşı, operatör/sürücü henüz araç üstündeyken, araçtan inmeden yardımcı bir operatör vasıtasıyla dorsenin arka dingilde bulunan tekerleklerinin önüne takoz konulması, v.b. şekilde uygulanması gereken iş akışı adımları/prosedürlerinin, söz konusu olayda uygulanmadığı ve sonucunda dava konusu kazanın meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Yokuş aşağı yükleme yapılması ciddi bir hata ve ihmaldir, bununla birlikte dorsenin arka aks/dingil önüne takoz konularak olası hareketin engellenmemesi de ciddi bir hata ve ihmaldir.

Söz konusu olayda, yukarıda bahsedilen hususların sorumluluğu, ... plakalı çekici ve bağlı olan ... plakalı dorsenin sürücüsünde olması sebebiyle, dava konusu kazanın gerçekleşmesinde %100 oranında asli kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır..." belirlemesi yapılmıştır.İtiraz üzerine aynı bilirkişi heyetinden alınan ek raporda da aynı görüş belirtilmiştir.Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, kararın gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre.

Aynı olay nedeniyle kaza tespit tutanağında yüklemenin yapıldığı sırada araçların hangi durumda oldukları, yükleme yapılan yerin konumu, zeminin eğimli olup olmadığı ayrıntılı olarak belirtilmemiş olup, Mahkemece bilirkişi heyeti ile yerinde yapılan keşif sonrası düzenlenen ve hükme esas alınan bilirkişi raporu yeterli teknik ve ayrıntı içerdiği, olayın oluşuna uygun düştüğü, kaza tespit tutanağı ile çelişki oluşturmadığı ve denetime elverişli bulunduğu anlaşıldığından açıklanan gerekçeyle verilen kararda isabetsizlik bulunmamaktadır.Bu nedenlerle;

davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.