İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/123 K.2024/1011

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/11/2021 tarih ve 2020/562 Esas - 2021/871 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ve kendi idaresindeki ... plakalı araca, davalı sigorta şirketlerinden ... Şirketi tarafından ZMSS ile, ...

A.Ş. tarafından ise İMSS ile sigortalanan ... plakalı araç tarafından 14/03/2020 tarihinde çarpılmış olduğunu, maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazadan sonra taraflarca kaza tespit tutanağı tutulduğunu, meydana gelen kazada müvekkiline ait araç ve sürücüsünün kusursuz, ... plakalı araç ve sürücüsünün ise %100 kusurlu bulunduğunu, araçtaki hasarın, ZMSS poliçesi teminat limitlerini aştığını, bu nedenle teminat limitleri dahilinde 41.000 TL ödeme yapılması gerektiği için ZMSS ile kusurlu aracı sigortalayan ...

Şirketi'ne, teminat limitlerini aşan hasarlar için de kusurlu aracı İMSS ile sigortalayan ...

Sigorta A.Ş.'ye 30/07/2020 tarihinde başvurulduğunu, ancak iki şirket tarafından da olumlu- olumsuz herhangi bir cevap verilmediği gibi herhangi bir ödeme de yapılmadığını, müvekkilinin zararının karşılanmadığını, müvekkilinin alacakları hakkında yasal işlem başlatabilmek adına zorunlu dava şartı olan arabuluculuğa başvurulduğunu, ancak anlaşma sağlanmadığını ileri sürerek, davanın kabülü ile, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 41.000 TL hasar tazminatının, temerrüde düştüğü 14/08/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...

Şirketi'nden, yine fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile kısmi dava olarak 100 TL hasar tazminatının temerrüde düştüğü 14/08/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Sigorta A.Ş.'den tahsili ile taraflarına verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine, ... A.Ş.'ye karşı olan davalarında yargılama masrafları ve vekalet ücretinin her halükarda dava sonunda arabuluculuk görüşmelerine katılmayan davalı ...

Sigorta A.Ş.'ye yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesi ile özetle. Kazaya karıştığı ifade edilen ... plakalı aracın müvekkili şirket ... tarafından 31.01.2020-2021 tarihleri arasında geçerli olmak üzere 1037199520 numaralı Zorunlu Karayolu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, yapılacak yargılamada tarafların kusur durumlarının tespit edilmesi gerektiğini, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasının, meblağ sigortası olmadığından,

mütevekkili şirketin oluşan zararlardan ancak sigortaladığı araç işleteninin sorumluluğu nispetinde ve 41.000,00 TL'lik poliçe limiti ile sorumlu tutulabileceğini, bunun için öncelikle kazadaki kusur durumunun tespitinin gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, sözü geçen kazada tarafların kusur durumunun incelenmesini, bu inceleme sonucuna göre araç hasarının yine konusunda uzman bir bilirkişi tarafından değerlendirilmesini talep ettiklerini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte öncelikle aracın pert olup olmadığının değerlendirilmesini talep ettiklerini,

zira pert olmuş bir araç için değer kaybı hesaplanmasının mümkün olmayacağını, temerrüt süresinin, kaza tarihinden itibaren değil; delillerin tümünün müvekkili şirkete tebliği tarihinden itibaren 8 iş günü geçmesi ile başlayacağını, haksız fiil kaynaklı dava nedeniyle ticari faiz taleplerinin de reddine karar verilmesini savunarak, öncelikle kusur ve hasara yönelik itirazlarının kabulüne, dava konusu kazanın kurmaca olup olmadığının değerlendirilerek işbu hususun tespitine, kazanın meydana gelmesindeki kusur ile araçtaki hasar tutarı ve değer kaybının hesaplanması için dosyanın bilirkişiye gönderilmesine,

aracın dava konusu kazadan önceki hasarlarının tespitine, ticari faiz talebinin reddine, her halde haksız ve mesnetsiz davanın reddine, dava açılmasına müvekkili şirket tarafından sebebiyet verilmediğinden yargılama gideri yahut vekalet ücreti yönünden aleyhlerinde hüküm kurulmamasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile özetle; davacının talebi üzerine müvekkili sigorta şirketi nezdinde gerekli araştırmaların yapıldığını, ... plakalı aracın poliçesinin müvekkili sigorta şirketince prim ödenmemesi üzerine başlangıçtan itibaren iptal edildiğini, işbu nedenle davanın husumet yönünden reddini talep ettiklerini, hasar tarihi dikkate alınarak “Zamanaşımı” hususunun dikkate alınması gerektiğini savunarak, aleyhe davanın ilgili poliçenin başlangıçtan itibaren iptal olması sebebiyle reddine, davacının davasının ispatı halinde; müvekkili şirketin öncelikle ferilerden sorumlu tutulmaması,

olmaz ise, asıl alacak, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti açısından ayrı ayrı sorumlu tutulması, faizin en erken dava tarihinden başlatılmasına, davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince; "...davalı ... A.Ş’nin ZMMS ve davalı ...

Sigorta A.Ş'nin İMMS sigortacısı oldukları ... plakalı araç sürücüsü olan ...’ın, Üçyol’dan Karabağlar istikametine seyir halinde iken, aracının ön kısmı ile; yine aynı yönde önünde seyir halinde bulunan davacı malik sürücü ... idaresindeki ... plaka sayılı aracın sağ arka kısmına çarptığı, çarpmanın etkisiyle davacının aracının savrularak yol kenarındaki kaldırıma çıkarak önce solundaki çam ağacına sürttüğü, sonra sağındaki çam ağacına sürterek durabildiği, bilirkişi heyetinin kök ve ek raporlarında belirlenen gerekçelerle kazanın meydana gelmesinde davalı şirketlere sigortalı aracı kullanan ...’ın %100 oranında asli kusurlu olduğu,

davacının kazada kusurunun bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen hasar tutarının yedek parça, işçilik ve KDV dahil 159.404,80 TL olduğunun tespit edildiği, aracın kaza tarihindeki piyasa rayiç değerinin 220.000,00 TL ve hurda değerinin 123.000,00 TL olduğu, hasar bedelinin, aracın piyasa değerinin %50'sini aştığından davacı aracının onarımının ekonomik olmadığı, pert totale tabi tutulması gerektiği, buna göre davacının gerçek zararının 220.000,00 TL - 123.000,00 TL =97.000,00 TL olduğu, kazanın her iki poliçe süresi içerisinde gerçekleştiği ve hasar miktarının 41.000,00 TL lik kısmının ZMSS poliçe limiti dahilinde kaldığı, davalı ...

Sigorta AŞ.nin bu poliçe limiti ile sorumluluğunun bulunduğu, hasar bedelinin kalan kısmı olan 56.000,00 TL sinden ise davalı ... Sigorta A.Ş’nin İMMS teminat limiti 100.000,00 TL olup limit içerisinde kaldığından anılan miktar için sorumlu olduğu, davalı ...

Sigorta A.Ş İMMS poliçesinin sigorta primi hiç ödenmediğinden iptal edildiğini bildirmiş ve zeyilname örnekleri sunmuş ise de; kaza tarihinde yürürlükte olan 31.01.2020 başlangıç tarihli, 31.01.2021 bitiş tarihli, 31.01.2020 tanzim tarihli poliçenin iptaline ilişkin bir zeyilnamenin bulunmadığı, iptale ilişkin sunulan 01.05.2020 tarihli zeyinamedeki poliçe başlangıç tarihinin, police tanzim tarihinin ve süresinin, dava konusu tüm oto sigorta poliçesinin başlangıç, tanzim tarihleri ve süresi ile uyuşmadığı, dolayısıyla 31/01/2020-31/01/2021 dönemini kapsayan İMMS poliçesinin iptali edildiğinin davalı ...

Sigorta Şirketi tarafından kanıtlanamadığı..." gerekçesiyle davanın KABULÜNE, 41.000,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihi olan 18/09/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... A.Ş’den alınarak davacıya verilmesine, 56.000,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihi olan 18/09/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Sigorta A.Ş’den alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, maddi hukuk kaynaklı sıfat yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerekirken davanın kabulüne yönelik hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu, SBM kayıtlarına göre, 31/01/2020 tarihinde poliçenin 01/05/2020 tarihli zeyilname ile primlerin ödenememesi sebebiyle 30/01/2020 tarihinden geçerli olmak üzere mebdeinden iptal edildiğini, davaya konu kazayla ilgili olan 31/01/2020 tarihli poliçenin mebdeinden iptal olmasının,

kaza tarihinde geçerli bir poliçe bulunmaması sebebiyle müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, dava konusu hasarın, kaza tarihini kapsayan poliçenin bulunmaması nedeniyle şirketin sorumluluğunun doğmayacağı hususunun sübuta erdiğini belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle araçtaki hasar bedelinin zmms ve imms poliçelerine dayalı olarak tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece; davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, hüküm davalı ... A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmiştir. İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Mahkemece, kaza tarihinde yürürlükte olan 31.01.2020 başlangıç tarihli, 31.01.2021 bitiş tarihli, 31.01.2020 tanzim tarihli poliçenin iptaline ilişkin bir zeyilnamenin bulunmadığı, iptale ilişkin sunulan 01.05.2020 tarihli zeyinamedeki poliçe başlangıç tarihinin, police tanzim tarihinin ve süresinin, dava konusu tüm oto sigorta poliçesinin başlangıç, tanzim tarihleri ve süresi ile uyuşmadığı, dolayısıyla 31/01/2020-31/01/2021 dönemini kapsayan İMMS poliçesinin iptali edildiğinin davalı ...

Sigorta Şirketi tarafından kanıtlanamadığı gerekçesiyle anılan davalının sorumlu olduğuna karar verilmiş ise de, davalı hem 22.02.2021 tarihli bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesimde hem de istinaf itirazlarında SBM kayıtlarında, anılan poliçenin iptal edilmiş olduğunu belirtmiş, her iki itiraz dilekçe ekinde de buna yönelik evrak sunmuştur.

Buna göre sorumluluğa esas poliçenin ... nolu olduğu, zeyilnamelerin de aynı poliçe numarasına sahip olmasına karşın başlangıç tarihinin farklı olduğu ancak SBM kayıtlarında iptal edilen poliçenin de aynı no'ya sahip olup başlangıcının 31.01.2020 tarihi olduğu anlaşılmakla SBM kayıtları ile poliçeler arasındaki çelişki giderilmeden eksik araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulüne; kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.