İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/1784 K.2025/789

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ...'in 25/05/2018 tarihinde olay yerinde yaya konumunda iken, ...'nın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpması ile meydana gelen trafik kazasında ağır şekilde yaralandığını ve Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesine kaldırıldığını, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2019/73678 soruşturma sayılı dosyasındaki bilirkişi raporuna göre ...'nın %100 kusurlu bulunduğunu, S.B.Ü.

İstanbul Eğitim Araştırma Hastanesi Engelli Sağlık Kurulu Raporuna göre gerçekleşen kaza neticesinde davacının %3 oranında malul olduğunun tespit edildiğini, bakıma muhtaç duruma düştüğünü, kazadan sonra maluliyeti nedeniyle ihtiyaçlarını karşılayamadığını ve adli yardım talebinde bulunduklarını,

trafik kazası sonucunda oluşan cismani zararlar nedeniyle belirlenecek maddi tazminatın davalı ... şirketinin temerrüde düştüğü tarihten işleyecek faizi ile birlikte şimdilik geçici iş görmezlik tazminatı için 50 TL sürekli iş göremezlik tazminatı için 50TL ve davalı şahıs yönünden manevi tazminat için 30.000 TL olmak üzere toplam 100 TL maddi tazminat ile 30.000 TL manevi tazminat talebinin kabulünü, adli yardım talebinin kabulüne, yargılama giderlerinin suç üstü ödeneğinden karşılanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle;

poliçeden dolayı sorumluluklarının, sigortalının kusuru oranında olmak üzere, bedeni zararlarda şahıs başına azami 360.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, poliçe limitini bildirmelerinin davayı ve iddiaları kabul anlamında olmadığını, meydana gelen kaza nedeniyle geçici iş göremezlik tazminatından müvekkili şirketin sorumlu tutulamayacağını, zira bu hususta sorumluluğun Sosyal Güvenlik Kurumuna ait olduğunu, bu nedenle talep edilen geçici iş göremezlik tazminatına itiraz ettiklerini, müvekkili sigorta şirketi aleyhine ikame edilen işbu başvurunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davacının maddi tazminat talebi yönünden sulh nedeni ile esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile, 25.000 TL manevi tazminatın davalı ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine" karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacı, davalı ... şirketi ... ile sulh olarak dava konusu olayla ilgili maddi tazminat bakımından zararlarını zaten giderdiğini, ayrıca manevi tazminat istenemeyeceğini, davalı müvekkilinin yalnızca trafik kazasının gerçekleştiği aracın sahibi olup yargılama konusu trafik kazası sonucu meydana gelen zararlardan sorumluluğunun bulunmadığını, mahkemece hükmedilen manevi tazminat fahiş olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Dava,

yaralamalı trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Dosya kapsamından, 25.05.2018 tarihinde sürücü ...' nın idaresindeki ... plakalı aracın ...

Cad. üzerinde Minibüs son duraklarında park halinde iken aracın kendiliğinden harekete geçmesi esnasında önünde bulunan yaya ...' e temas etmesi, devamında yine park halindeki ... plakalı araca çarpması ve adı geçen yayanın 2 araç arasında sıkışması sonucu, iki araçlı, yaralamalı ve maddi hasarlı trafık kazası meydana geldiği, kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsünün %100 oranında asli kusurlu olduğu, kaza nedeni ile davacının %2,3 oranında sürekli sakat kaldığı anlaşılmıştır.

KTK'nın 3. maddesinde, "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı Kanun'un 85/1. maddesine göre "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar."maddenin son fıkrasına göre ise "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." İşletenin bu sorumluluğu bir tehlike sorumluluğudur.

2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır. Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir.

İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 28/02/2019 tarih, 2016/6712 E. ve 2019/2237 K. sayılı kararı).Davalı ... plakalı aracın maliki olduğuna göre, işleten olarak kaza anında bu aracı kullanan sürücünün kusurundan dolayı doğan zarardan davacıya karşı müteselsilen sorumludur. Aracın bir başkası tarafından işletilmesi de bu sorumluluğu kaldırmayacaktır.

Bu nedenle Mahkemece davalı ...yönünden davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur.

Dosyadaki deliller ve İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesi birlikte değerlendirildiğinde, davacıya yapılan maddi tazminat ödemesi manevi tazminattan mahsup edilemeyeceği gibi manevi tazminatın belirlenmesinde kriter olarak alınamayacağı, somut uyuşmazlıkta olay tarihi, kazanın oluş şekli, kusur durumu, davacıdaki yaralanmanın niteliği, maluliyet oranı, iyileşme süresi ve tarafların dosyaya yansıyan sosyal ve ekonomik durumları nazara alındığında İlk Derece Mahkemesince belirlenen manevi tazminat miktarının TBK'nın 56/2.maddesi ve 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararına,

manevi tazminat müessesinin amacına ve hakkaniyete uygun olduğu kanaatine varılmıştır. Bu nedenlerle; davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.